 |
 |
 |
ทรัพย์สินที่ซื้อด้วยเงินสามีต่างชาติ ใส่ชื่อเรา หย่าแล้วเป็นของใคร?
โดย ทนายกฤษดา ดวงชอุ่ม โทร 089-142-7773 – ทนายความคดีครอบครัวระหว่างประเทศ อัปเดตล่าสุด: พฤษภาคม 2026
นี่คือคำถามที่พบมากที่สุดในการให้คำปรึกษาคดีหย่าระหว่างคนไทยกับชาวต่างชาติ และเป็นประเด็นที่มีความเข้าใจผิดมากที่สุดเช่นกัน คำตอบที่หลายคนได้ยินมาว่า “ใส่ชื่อใครก็ของคนนั้น” หรือในทางกลับกัน “ฝรั่งจ่ายเงิน ฝรั่งก็เป็นเจ้าของ” ล้วนไม่ตรงกับความเป็นจริงทางกฎหมาย และการเข้าใจผิดเรื่องนี้อาจทำให้คุณสูญเสียทรัพย์สินมูลค่าหลายล้านบาทโดยไม่จำเป็น
บทความนี้จะอธิบายหลักกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ความเสี่ยงที่ต้องระวัง และกลยุทธ์ในการปกป้องสิทธิ์ของตนเอง
1. หลักกฎหมายพื้นฐาน: เข้าใจให้ถูกต้องก่อนตัดสินใจ
ก่อนตอบคำถามว่าทรัพย์สินเป็นของใคร ต้องเข้าใจว่ากฎหมายไทยแบ่งทรัพย์สินระหว่างสามีภริยาออกเป็นสองประเภทเท่านั้น คือ สินส่วนตัว และ สินสมรส ไม่มีประเภทอื่น และการที่ทรัพย์สินใส่ชื่อใคร ไม่ใช่ตัวกำหนดประเภทของทรัพย์สิน
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1471 กำหนดว่า สินส่วนตัวได้แก่ ทรัพย์สินที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีอยู่ก่อนสมรส เครื่องใช้ส่วนตัว เครื่องประกอบอาชีพ ทรัพย์สินที่ได้รับโดยทางมรดกหรือการให้โดยเสน่หา และของหมั้น
มาตรา 1474 กำหนดว่า สินสมรสได้แก่ ทรัพย์สินที่คู่สมรสได้มาระหว่างสมรส ทรัพย์สินที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งได้มาระหว่างสมรสโดยพินัยกรรมหรือการให้โดยเสน่หาเมื่อพินัยกรรมหรือหนังสือยกให้ระบุว่าเป็นสินสมรส และดอกผลของสินส่วนตัว
มาตรา 1474 วรรคสองเป็นกุญแจสำคัญ ระบุว่า “ถ้ากรณีเป็นที่สงสัยว่าทรัพย์สินอย่างหนึ่งเป็นสินสมรสหรือมิใช่ ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นสินสมรส”
ข้อสันนิษฐานนี้สำคัญมากในทางปฏิบัติ เพราะหมายความว่าทรัพย์สินใดๆ ที่ได้มาระหว่างสมรส กฎหมายเริ่มต้นถือว่าเป็นสินสมรส ฝ่ายที่อ้างว่าเป็นสินส่วนตัวมีภาระต้องพิสูจน์
2. ใส่ชื่อใครไม่สำคัญเท่าเงินมาจากไหนและเมื่อใด
ความเข้าใจผิดที่ใหญ่ที่สุดคือคิดว่า “ใส่ชื่อใครก็ของคนนั้น” ในทางกฎหมายไทย การที่ทรัพย์สินใส่ชื่อภริยาคนเดียวไม่ได้แปลว่าเป็นของภริยาเท่านั้น และในทางกลับกันการใส่ชื่อสามีคนเดียวก็ไม่ได้แปลว่าเป็นของสามีเท่านั้น
ปัจจัยที่กำหนดว่าทรัพย์สินเป็นสินส่วนตัวหรือสินสมรส คือ ช่วงเวลาที่ได้มา และ แหล่งที่มาของเงินที่ใช้ซื้อ ไม่ใช่ชื่อในเอกสาร
แนวคำพิพากษาฎีกาที่วางหลักเรื่องนี้ มีหลายฉบับที่ยืนยันหลักการเดียวกัน คือ ทรัพย์สินที่ได้มาระหว่างสมรสด้วยเงินสินสมรสถือเป็นสินสมรส แม้จะลงชื่อในโฉนดเป็นของฝ่ายใดฝ่ายเดียวก็ตาม
ดังนั้น คำตอบของคำถามในหัวข้อบทความนี้ ในกรณีทั่วไปคือ ทรัพย์สินที่ซื้อระหว่างสมรสด้วยเงินที่ได้มาระหว่างสมรส แม้จะใส่ชื่อภริยาคนเดียว ถือเป็นสินสมรสที่ต้องแบ่งคนละครึ่งเมื่อหย่า
อย่างไรก็ตาม คำตอบนี้มีข้อยกเว้นและเงื่อนไขที่สำคัญหลายประการ ซึ่งจะอธิบายในส่วนถัดไป
3. ความซับซ้อนพิเศษ: กรณีสามีต่างชาติและกฎหมายที่ดิน
สิ่งที่ทำให้คดีระหว่างคนไทยกับชาวต่างชาติซับซ้อนกว่ากรณีทั่วไปคือ ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 86 ที่ห้ามคนต่างด้าวถือกรรมสิทธิ์ในที่ดิน เว้นแต่ตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด
ผลของข้อจำกัดนี้ทำให้ในทางปฏิบัติ คู่สมรสไทย-ต่างชาติจำนวนมากซื้อบ้านและที่ดินโดยใส่ชื่อภริยาไทยเพียงคนเดียว ซึ่งสร้างประเด็นทางกฎหมายที่ซับซ้อนเมื่อหย่า
กรณีที่หนึ่ง: ใส่ชื่อภริยา และยืนยันว่าเป็นสินสมรส
ในกรณีนี้ ทรัพย์สินเป็นสินสมรสตามหลักทั่วไป และต้องแบ่งคนละครึ่งเมื่อหย่า สามีต่างชาติมีสิทธิ์เรียกร้องส่วนแบ่งครึ่งหนึ่งจากมูลค่าของทรัพย์สิน แต่เนื่องจากเขาถือที่ดินไม่ได้ ในทางปฏิบัติจะใช้วิธีตีราคาทรัพย์สินและให้ภริยาจ่ายเงินครึ่งหนึ่งของมูลค่าให้สามี หรือขายทรัพย์สินแล้วแบ่งเงิน
กรณีที่สอง: ใส่ชื่อภริยา แต่สามียืนยันว่าเป็นเงินของตน
นี่คือกรณีที่อันตรายที่สุด หากสามียืนยันในศาลว่าเงินที่ใช้ซื้อเป็นเงินของเขาคนเดียว และภริยาเป็นเพียงผู้ถือชื่อแทน (nominee) สถานการณ์อาจกลายเป็นว่าทั้งสองฝ่ายฝ่าฝืนประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 96 ทวิ ซึ่งกำหนดให้ทรัพย์สินที่คนต่างด้าวได้มาโดยฝ่าฝืนกฎหมายต้องจำหน่ายภายในเวลาที่อธิบดีกรมที่ดินกำหนด หากไม่จำหน่าย อธิบดีมีอำนาจจำหน่ายและทรัพย์สินอาจตกเป็นของรัฐ
หนังสือเวียนของกรมที่ดินที่เกี่ยวข้อง เคยกำหนดให้พนักงานเจ้าหน้าที่ต้องสอบสวนเงินที่ใช้ซื้อในกรณีที่คนไทยที่มีคู่สมรสเป็นชาวต่างชาติซื้อที่ดิน หากปรากฏว่าเป็นเงินสินสมรส ต้องให้สามีต่างชาติทำหนังสือยืนยันว่าเงินดังกล่าวเป็นสินส่วนตัวของภริยา ไม่เกี่ยวข้องกับตน
หนังสือยืนยันนี้สร้างประเด็นที่ลำบากอย่างยิ่งในตอนหย่า เพราะหากสามีเคยลงนามรับรองว่าเงินเป็นของภริยา การที่เขาจะมาอ้างในศาลภายหลังว่าเงินเป็นของเขามีความขัดแย้งกับเอกสารที่ลงนามไว้ก่อนหน้านี้
กรณีที่สาม: ใส่ชื่อภริยา และไม่มีหนังสือยืนยัน
ในบางกรณี สามีต่างชาติอาจไม่ได้ลงนามในหนังสือยืนยัน หรือซื้อก่อนที่กรมที่ดินจะเข้มงวดเรื่องนี้ ในกรณีนี้ การพิสูจน์ขึ้นอยู่กับพยานหลักฐานต่างๆ เช่น การโอนเงินจากต่างประเทศ บัญชีร่วม และพยานบุคคล
4. แนวคำพิพากษาและทิศทางของศาล
ในการพิจารณาคดีประเภทนี้ ศาลไทยให้น้ำหนักกับหลายปัจจัยร่วมกัน
ปัจจัยที่หนึ่ง: เอกสารที่ลงนามไว้ในตอนซื้อ
หากสามีต่างชาติเคยลงนามรับรองที่กรมที่ดินว่าเงินที่ภริยาใช้ซื้อเป็นสินส่วนตัวของภริยาไม่เกี่ยวข้องกับตน เอกสารนี้เป็นหลักฐานสำคัญที่ศาลให้น้ำหนักมาก หลายคำพิพากษาวินิจฉัยว่าเมื่อสามียินยอมให้ใส่ชื่อภริยาคนเดียวและลงนามรับรองดังกล่าว ถือว่าได้ยกเงินให้เป็นสินส่วนตัวของภริยาแล้ว ทรัพย์สินที่ซื้อมาจึงเป็นสินส่วนตัวของภริยาตามมาตรา 1471 (3)
ปัจจัยที่สอง: ช่วงเวลาที่ได้มา
ทรัพย์สินที่ได้มาก่อนสมรสเป็นสินส่วนตัวเสมอ แม้คู่สมรสจะมีส่วนช่วยจ่ายเงินผ่อนภายหลัง แต่ส่วนที่ผ่อนระหว่างสมรสอาจมีประเด็นว่าเป็นสินสมรสในสัดส่วนนั้น
ปัจจัยที่สาม: เจตนาของผู้โอนเงิน
หากสามีโอนเงินให้ภริยาในลักษณะของกำนัลหรือยกให้โดยเสน่หาอย่างชัดเจน เช่น โอนเข้าบัญชีส่วนตัวของภริยา ระบุวัตถุประสงค์ในการโอน เงินนั้นอาจถือเป็นสินส่วนตัวของภริยาตามมาตรา 1471 (3) แต่หากโอนเข้าบัญชีร่วมหรือใช้ในกิจการครอบครัว มักถือเป็นสินสมรส
ปัจจัยที่สี่: ลักษณะการใช้ทรัพย์สิน
หากเป็นบ้านที่ครอบครัวอยู่อาศัยร่วมกัน ศาลมักพิจารณาว่ามีลักษณะเป็นสินสมรส แต่หากเป็นทรัพย์สินที่ภริยาใช้คนเดียวหรือเป็นทรัพย์สินที่ภริยาได้รับเป็นของขวัญในโอกาสพิเศษ อาจถูกพิจารณาต่างออกไป
5. ความเสี่ยงสองด้านที่ต้องเข้าใจ
ในคดีประเภทนี้ มีความเสี่ยงทั้งสองด้านที่ต้องระวัง
ความเสี่ยงด้านภริยา
หากคุณคือภริยาที่ใส่ชื่อตนเองในโฉนด อย่าเข้าใจผิดว่าตนเองเป็นเจ้าของเต็มร้อยเปอร์เซ็นต์ การที่สามียังคงมีหลักฐานการโอนเงิน บัญชีธนาคาร และพยานบุคคลอื่นๆ ทำให้เขาสามารถเรียกร้องสิทธิ์ในฐานะสินสมรสได้
ในขณะเดียวกัน หากสามีเลือกจะอ้างว่าเงินเป็นของเขาคนเดียวเพื่อยึดทรัพย์สินทั้งหมด อาจทำให้ทรัพย์สินเข้าข่ายที่ดินที่ได้มาโดยฝ่าฝืนกฎหมาย ซึ่งสุดท้ายอาจทำให้ทั้งคู่เสียทรัพย์สินให้รัฐ
ความเสี่ยงด้านสามีต่างชาติ
หากคุณคือสามีต่างชาติที่ใช้เงินของตนซื้อทรัพย์สินใส่ชื่อภริยา การพยายามอ้างในศาลว่าเป็นเงินของคุณคนเดียวเพื่อให้ทรัพย์สินกลับมาเป็นของคุณ อาจเข้าข่ายการรับสารภาพว่าเป็น nominee structure ซึ่งผิดกฎหมาย ผลที่ตามมาอาจรุนแรงกว่าที่คาดไว้
ดังนั้น ในคดีประเภทนี้ ทั้งสองฝ่ายมักลงเอยที่การยอมรับว่าทรัพย์สินเป็นสินสมรสและตกลงแบ่งกัน เพราะการดึงดันไปอีกทางมีความเสี่ยงต่อทั้งสองฝ่ายเท่ากัน
6. กรณีศึกษาประกอบ (ปรับเปลี่ยนรายละเอียดเพื่อความเป็นส่วนตัว)
กรณีที่หนึ่ง
คุณ A แต่งงานกับสามีชาวสวิสในปี 2557 หลังสมรสได้สองปี สามีโอนเงินจากบัญชีในสวิตเซอร์แลนด์ จำนวน 12 ล้านบาท เข้าบัญชีของคุณ A ในไทย เพื่อซื้อบ้านพร้อมที่ดินในจังหวัดท่องเที่ยวแห่งหนึ่ง โดยใส่ชื่อคุณ A คนเดียว ในขั้นตอนการจดทะเบียน สามีลงนามในหนังสือยืนยันที่กรมที่ดินว่าเงินดังกล่าวเป็นสินส่วนตัวของคุณ A ไม่เกี่ยวข้องกับตน
ปี 2566 ทั้งคู่ตัดสินใจหย่า สามีเรียกร้องครึ่งหนึ่งของมูลค่าบ้าน ในการพิจารณา ศาลให้น้ำหนักกับหนังสือยืนยันที่สามีลงนามไว้เมื่อปี 2559 และวินิจฉัยว่าการลงนามรับรองดังกล่าวมีลักษณะเป็นการยกเงินให้เป็นสินส่วนตัวของภริยา บ้านที่ซื้อด้วยเงินนั้นจึงเป็นสินส่วนตัวของคุณ A สามีไม่มีสิทธิ์เรียกร้องส่วนแบ่ง
กรณีที่สอง
คุณ B แต่งงานกับสามีชาวเยอรมันในปี 2552 ทั้งคู่ซื้อคอนโดมิเนียมในกรุงเทพฯ ในปี 2560 มูลค่า 8 ล้านบาท โดยซื้อในนามของสามีต่างชาติ (เพราะคอนโดต่างชาติถือได้ตามกฎหมาย) เงินที่ใช้ซื้อมาจากบัญชีร่วมที่ทั้งคู่ฝากเข้าด้วยกันมาตลอด
เมื่อหย่าในปี 2566 ศาลวินิจฉัยว่าคอนโดเป็นสินสมรส แม้จะใส่ชื่อสามีคนเดียว เพราะเงินที่ใช้ซื้อเป็นเงินที่ทั้งคู่หามาระหว่างสมรส คุณ B ได้รับส่วนแบ่งครึ่งหนึ่งของมูลค่าคอนโด
กรณีที่สาม
คุณ C แต่งงานกับสามีชาวอังกฤษในปี 2555 หลังสมรส สามีโอนเงินมาให้คุณ C ซื้อที่ดินในจังหวัดบ้านเกิดของคุณ C เพื่อปลูกบ้าน ใส่ชื่อคุณ C คนเดียว แต่สามีไม่ได้ลงนามในหนังสือยืนยันที่กรมที่ดิน เนื่องจากในขณะนั้นเจ้าหน้าที่ไม่ได้ขอ
เมื่อหย่าในปี 2566 สามีอ้างว่าเงินที่ใช้ซื้อเป็นเงินของเขาคนเดียวทั้งหมด คุณ C เป็นเพียงผู้ถือชื่อแทน คดีนี้ซับซ้อนเพราะหากศาลรับฟังตามที่สามีอ้าง ทรัพย์สินอาจเข้าข่ายฝ่าฝืนประมวลกฎหมายที่ดิน ในที่สุดทั้งคู่เจรจาประนีประนอม โดยตกลงให้คุณ C จ่ายเงินจำนวนหนึ่งให้สามีและเก็บที่ดินไว้ เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงที่ทรัพย์สินจะตกเป็นของรัฐ
7. กลยุทธ์การปกป้องสิทธิ์: สิ่งที่ภริยาไทยควรทำ
หากคุณกำลังเข้าสู่กระบวนการหย่าหรือคาดว่าจะหย่าในอนาคต มีขั้นตอนที่ควรพิจารณา
ขั้นแรก รวบรวมเอกสารทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับการได้มาของทรัพย์สิน รวมถึงโฉนด สัญญาซื้อขาย หลักฐานการโอนเงิน หนังสือยืนยันที่ลงนามที่กรมที่ดิน เอกสารธนาคาร และเอกสารอื่นๆ ที่แสดงแหล่งที่มาของเงิน เก็บสำเนาไว้ในที่ปลอดภัยที่สามีไม่สามารถเข้าถึงได้
ขั้นที่สอง ตรวจสอบว่าสามีเคยลงนามในหนังสือยืนยันที่กรมที่ดินหรือไม่ หากมี ขอสำเนาจากกรมที่ดิน เอกสารนี้อาจเป็นกุญแจสำคัญในการคุ้มครองสิทธิ์ของคุณ
ขั้นที่สาม ระมัดระวังในการสื่อสารกับสามี อย่ายอมรับในข้อความหรืออีเมลว่าเงินทั้งหมดเป็นของสามี และอย่ายอมโอนกรรมสิทธิ์โดยไม่ปรึกษาทนายก่อน
ขั้นที่สี่ หากสามีเริ่มมีพฤติกรรมที่บ่งชี้ว่าจะดำเนินการโอนหรือจำหน่ายทรัพย์สินก่อนหย่า ปรึกษาทนายเพื่อขอคำสั่งคุ้มครองชั่วคราวตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 254 ซึ่งสามารถยื่นได้ก่อนหรือพร้อมกับการยื่นฟ้องหย่า
ขั้นที่ห้า ปรึกษาทนายที่เชี่ยวชาญคดีระหว่างประเทศ ก่อนตัดสินใจใดๆ การปรึกษาในขั้นวางแผนสามารถปกป้องสิทธิ์ของคุณได้มากกว่าการแก้ปัญหาเมื่อเกิดข้อพิพาทแล้ว
8. ทรัพย์สินประเภทอื่นๆ ที่มักเกิดข้อพิพาท
นอกจากบ้านและที่ดิน ทรัพย์สินอื่นๆ ที่มักเกิดข้อพิพาทในคดีหย่าสามีต่างชาติ ได้แก่
คอนโดมิเนียม ต่างชาติสามารถถือกรรมสิทธิ์ในคอนโดมิเนียมได้ในสัดส่วนไม่เกินร้อยละ 49 ของพื้นที่ทั้งหมดในอาคาร ตามพระราชบัญญัติอาคารชุด มาตรา 19 ทำให้คู่สมรสบางคู่ใส่ชื่อสามีต่างชาติ การพิจารณาเป็นสินสมรสหรือไม่ ยังคงใช้หลักการเดียวกับทรัพย์สินทั่วไป
รถยนต์ ทรัพย์สินมีค่า เครื่องประดับ ทรัพย์สินที่ได้มาระหว่างสมรสด้วยเงินสมรส เป็นสินสมรสตามหลักทั่วไป
บัญชีธนาคาร เงินในบัญชีที่ฝากระหว่างสมรสจากรายได้ระหว่างสมรส เป็นสินสมรส แม้บัญชีจะอยู่ในชื่อฝ่ายเดียว
ธุรกิจร่วม หากเปิดบริษัทร่วมกัน หรือฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเปิดบริษัทระหว่างสมรสด้วยเงินสมรส กิจการนั้นมีลักษณะเป็นสินสมรส การประเมินมูลค่าและการแบ่งต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญด้านการประเมินกิจการ
ทรัพย์สินในต่างประเทศ เงินในบัญชีต่างประเทศของสามี อสังหาริมทรัพย์ในประเทศบ้านเกิด หุ้นในบริษัทต่างประเทศ ทั้งหมดนี้สามารถนับเป็นสินสมรสตามกฎหมายไทยได้ แต่การบังคับให้แบ่งต้องอาศัยกระบวนการในประเทศที่ทรัพย์สินตั้งอยู่ ซึ่งซับซ้อนและมีค่าใช้จ่ายสูง
สกุลเงินดิจิทัล ประเด็นใหม่ที่เริ่มพบในคดีในระยะหลัง คริปโทเคอเรนซีและสินทรัพย์ดิจิทัลที่ได้มาระหว่างสมรสมีลักษณะเป็นสินสมรส แต่การติดตามและประเมินมูลค่ามีความท้าทายเฉพาะตัว
9. ข้อสรุปและคำแนะนำสุดท้าย
คำตอบของคำถามในหัวข้อบทความนี้ ไม่มีคำตอบเดียวที่ใช้ได้กับทุกกรณี เพราะรายละเอียดในแต่ละครอบครัวต่างกัน อย่างไรก็ตาม สามารถสรุปหลักการสำคัญได้ดังนี้
หนึ่ง การที่ทรัพย์สินใส่ชื่อใคร ไม่ใช่ตัวกำหนดว่าเป็นของใครในทางกฎหมาย
สอง ทรัพย์สินที่ได้มาระหว่างสมรสด้วยเงินที่ได้มาระหว่างสมรส มีลักษณะเป็นสินสมรสตามข้อสันนิษฐานของกฎหมาย
สาม การมีเอกสารที่สามีต่างชาติลงนามรับรองว่าเงินเป็นสินส่วนตัวของภริยา เป็นปัจจัยสำคัญที่อาจเปลี่ยนทรัพย์สินจากสินสมรสเป็นสินส่วนตัว
สี่ การพยายามอ้างในศาลว่าเงินทั้งหมดเป็นของสามีต่างชาติเพื่อยึดทรัพย์สิน มีความเสี่ยงที่ทรัพย์สินอาจตกเป็นของรัฐ จึงเป็นกลยุทธ์ที่อันตรายต่อทั้งสองฝ่าย
ห้า การปรึกษาทนายที่เชี่ยวชาญตั้งแต่ก่อนตัดสินใจหย่า เป็นการลงทุนที่คุ้มค่าที่สุด เพราะการวางแผนล่วงหน้าสามารถปกป้องสิทธิ์ที่อาจมีมูลค่าหลายล้านบาท
ในประสบการณ์การให้คำปรึกษาคดีประเภทนี้ ผู้หญิงไทยจำนวนมากเสียสิทธิ์ที่ควรได้รับเพราะรับข้อมูลผิดจากคนรอบข้างที่ไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญ หรือยอมเซ็นเอกสารใดๆ ภายใต้แรงกดดันโดยไม่ได้ปรึกษาทนายก่อน
หากคุณกำลังเผชิญสถานการณ์นี้ สิ่งที่ดีที่สุดที่สามารถทำได้คือ หยุดดำเนินการใดๆ ที่อาจส่งผลต่อสิทธิ์ในทรัพย์สิน รวบรวมเอกสารทั้งหมด และนัดปรึกษาทนายเพื่อประเมินสถานการณ์อย่างเป็นระบบ
บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมายเฉพาะกรณี เนื่องจากแต่ละสถานการณ์มีรายละเอียดและปัจจัยเฉพาะที่ส่งผลต่อผลลัพธ์ทางกฎหมาย ผู้อ่านที่กำลังเผชิญสถานการณ์ที่เกี่ยวข้อง ควรปรึกษาทนายความที่มีใบอนุญาตและประสบการณ์ในคดีของตนโดยตรง
หมายเหตุ: บทความนี้อ้างอิงกฎหมายและแนวคำพิพากษาที่มีผลใช้บังคับ ณ วันที่อัปเดต กรณีกฎหมายมีการแก้ไขเพิ่มเติม โปรดตรวจสอบความเป็นปัจจุบันของข้อมูลก่อนนำไปใช้
|
|
|
|
