เหตุฟ้องหย่าตามกฎหมายมีอะไรบ้าง คู่สมรสทำแบบไหนจึงฟ้องหย่าได้
เมื่อชีวิตคู่มาถึงทางตัน หลายคนอยากหย่าแต่ไม่รู้ว่าเหตุของตนเข้าข่ายที่กฎหมายให้ฟ้องหย่าได้หรือไม่ เพราะการฟ้องหย่าไม่ได้ขึ้นอยู่กับความรู้สึกว่า “ไปกันไม่ได้” เพียงอย่างเดียว แต่ต้องมีเหตุตามที่กฎหมายกำหนด
บทความนี้จะอธิบายเหตุฟ้องหย่าที่กฎหมายรับรอง เพื่อให้ท่านประเมินสถานการณ์ของตนได้ว่ามีเหตุเพียงพอจะฟ้องหย่าหรือไม่ และควรเตรียมหลักฐานในทิศทางใด
การหย่ามีสองทาง
การหย่าตามกฎหมายไทยทำได้สองทาง ทางแรกคือการหย่าโดยความยินยอมของทั้งสองฝ่าย ซึ่งต้องทำเป็นหนังสือและมีพยานลงลายมือชื่ออย่างน้อยสองคน แล้วไปจดทะเบียนหย่า ทางที่สองคือการหย่าโดยคำพิพากษาของศาล ซึ่งใช้เมื่ออีกฝ่ายไม่ยินยอมหย่า โดยฝ่ายที่ประสงค์จะหย่าต้องมีเหตุฟ้องหย่าตามที่กฎหมายกำหนด
เหตุฟ้องหย่าตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1516
กฎหมายกำหนดเหตุฟ้องหย่าไว้หลายประการในมาตรา 1516 ซึ่งครอบคลุมพฤติการณ์ที่ทำให้ชีวิตคู่ไม่อาจดำเนินต่อไปได้ตามปกติ ที่พบบ่อย ได้แก่
- คู่สมรสอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องผู้อื่นฉันสามีหรือภริยา มีชู้ หรือร่วมประเวณีกับผู้อื่นเป็นอาจิณ
- คู่สมรสประพฤติชั่ว ไม่ว่าจะเป็นความผิดอาญาหรือไม่ จนอีกฝ่ายได้รับความอับอาย ถูกเกลียดชัง หรือเสียหาย
- คู่สมรสทำร้าย ทรมานร่างกายหรือจิตใจ หรือหมิ่นประมาทเหยียดหยามอีกฝ่ายหรือบุพการีอย่างร้ายแรง
- คู่สมรสจงใจทิ้งร้างอีกฝ่ายไปเกินหนึ่งปี
- สมัครใจแยกกันอยู่เพราะเหตุที่ไม่อาจอยู่ร่วมกันได้โดยปกติสุขตลอดมาเกินสามปี หรือแยกกันอยู่ตามคำสั่งศาลเกินสามปี
- คู่สมรสไม่ให้ความช่วยเหลืออุปการะเลี้ยงดูอีกฝ่ายตามสมควร หรือทำการเป็นปฏิปักษ์ต่อการเป็นสามีภริยากันอย่างร้ายแรง
- คู่สมรสวิกลจริตตลอดมาเกินสามปี หรือเป็นโรคติดต่อร้ายแรงอันอาจเป็นภัย หรือมีสภาพร่างกายไม่อาจร่วมประเวณีได้ตลอดกาล
การฟ้องหย่าต้องมีเหตุตามที่กฎหมายกำหนดในมาตรา 1516 ความรู้สึกว่า “ไปกันไม่ได้” เพียงอย่างเดียว หากไม่เข้าเหตุใดเลย อาจไม่เพียงพอที่จะให้ศาลพิพากษาให้หย่า
สิ่งที่ควรเตรียม
- ประเมินว่าพฤติการณ์ของคู่สมรสเข้าเหตุฟ้องหย่าข้อใด เพื่อกำหนดทิศทางการรวบรวมหลักฐาน
- รวบรวมหลักฐานที่เกี่ยวข้อง เช่น ข้อความ ภาพ พยานบุคคล หรือเอกสารที่แสดงพฤติการณ์นั้น
- เก็บเอกสารสำคัญ เช่น ทะเบียนสมรส ทะเบียนบ้าน สูติบัตรบุตร และเอกสารทรัพย์สิน
- ปรึกษาทนายความเพื่อประเมินน้ำหนักของเหตุฟ้องหย่าและวางแผนคดี รวมถึงเรื่องบุตรและทรัพย์สิน
คำถามที่พบบ่อย
ถาม: ทะเลาะกันบ่อย เลิกรักกันแล้ว ใช้เป็นเหตุฟ้องหย่าได้ไหม
ตอบ: ความขัดแย้งหรือหมดรักเพียงอย่างเดียวอาจไม่เข้าเหตุฟ้องหย่าโดยตรง แต่หากพฤติการณ์พัฒนาไปสู่การแยกกันอยู่ตามเงื่อนเวลาที่กฎหมายกำหนด หรือมีการทำเป็นปฏิปักษ์อย่างร้ายแรง ก็อาจเข้าเหตุได้ ควรให้ทนายประเมินข้อเท็จจริง
ถาม: อีกฝ่ายมีชู้ แต่เราไม่มีหลักฐานชัด จะฟ้องได้ไหม
ตอบ: การฟ้องหย่าด้วยเหตุมีชู้ต้องมีพยานหลักฐานที่น่าเชื่อถือ การรวบรวมหลักฐานอย่างถูกต้องตามกฎหมายจึงสำคัญ หากหลักฐานยังไม่พอ อาจพิจารณาเหตุฟ้องหย่าข้ออื่นที่เข้าข่ายประกอบ ควรปรึกษาทนายเพื่อวางแนวทาง
สรุป
การฟ้องหย่าต้องอาศัยเหตุตามที่กฎหมายกำหนดไว้ในมาตรา 1516 ไม่ใช่เพียงความรู้สึกส่วนตัว การเข้าใจว่าพฤติการณ์ของคู่สมรสเข้าเหตุข้อใด และการรวบรวมหลักฐานให้ตรงจุด คือก้าวแรกที่สำคัญที่สุด การปรึกษาทนายความตั้งแต่ต้นจะช่วยให้ประเมินคดีและเตรียมการเรื่องบุตรและทรัพย์สินได้อย่างรอบด้าน
