เรื่องส่วนใหญ่ในคดีครอบครัวทำเองได้และควรทำเอง เช่น การเก็บเอกสาร การจดบันทึก และการดูแลตัวเองให้ผ่านช่วงนี้ไปได้
แต่มีห้าเรื่องที่การทำเองมักทำให้เสียเปรียบ และเป็นห้าเรื่องที่พบซ้ำ ๆ ในเคสที่มาช้าเกินไป
หนึ่ง เซ็นบันทึกข้อตกลงท้ายทะเบียนหย่าโดยไม่มีใครอ่านให้
นี่คือเอกสารที่สร้างข้อพิพาทตามมามากที่สุดในทางปฏิบัติ เพราะผูกพันจริงและแก้ไขภายหลังได้ยาก
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดคือการเขียนเพียงว่าตกลงหย่ากันด้วยดี แล้วปล่อยเรื่องทรัพย์สิน หนี้สิน ค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตร และสิทธิในการพบบุตรไว้คุยกันทีหลัง ซึ่งกลายเป็นข้อพิพาทยืดเยื้อเกือบทุกราย
อีกจุดที่ต้องระวังเป็นพิเศษ คือข้อความในลักษณะสละสิทธิเรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตรทั้งหมดตลอดไป เพราะสิทธิที่จะได้รับค่าอุปการะเลี้ยงดูเป็นสิทธิที่สละมิได้ตามกฎหมาย ข้อตกลงลักษณะนี้จึงมีปัญหาและควรตรวจก่อนลงลายมือชื่อทุกครั้ง
สอง ย้ายออกจากบ้านโดยไม่ได้ปรึกษาก่อน
ในกรณีที่มีประเด็นเรื่องบุตรและทรัพย์สิน การย้ายออกอาจมีผลต่อรูปคดีในบางกรณี และอาจทำให้เข้าถึงเอกสารสำคัญไม่ได้อีก
ข้อยกเว้นเดียวคือกรณีที่มีความรุนแรงหรือไม่ปลอดภัย ซึ่งความปลอดภัยต้องมาก่อนเสมอ และไม่ต้องรอปรึกษาใครก่อน
สาม พยายามหาหลักฐานด้วยวิธีที่ผิดกฎหมาย
เช่น การเข้าถึงบัญชีอีเมลหรือแอปสนทนาของอีกฝ่ายโดยไม่ได้รับอนุญาต การติดตั้งโปรแกรมติดตามบนอุปกรณ์ของผู้อื่น หรือการดักฟังการสนทนา
นอกจากจะทำให้คุณมีความผิดเสียเองแล้ว ยังทำให้น้ำหนักของหลักฐานและความน่าเชื่อถือของคุณในคดีลดลงทันทีเมื่อฝ่ายตรงข้ามยกประเด็นที่มาของหลักฐานขึ้นต่อสู้
ในทางกลับกัน หลักฐานที่ได้มาโดยชอบมักมีอยู่มากกว่าที่เจ้าตัวคิด เช่น โพสต์ที่เจ้าตัวเผยแพร่เองในที่สาธารณะ ข้อความที่ส่งมาหาคุณโดยตรง และพยานบุคคล
สี่ ใช้เรื่องลูกเป็นเครื่องมือ ไม่ว่าจะฝ่ายใด
ทั้งการกีดกันไม่ให้อีกฝ่ายพบบุตรโดยไม่มีเหตุอันสมควร และการหยุดจ่ายค่าเลี้ยงดูเพราะไม่ได้เจอลูก
สองเรื่องนี้เป็นคนละเรื่องกันในทางกฎหมายและนำมาแลกกันไม่ได้ สิทธิในการพบบุตรกับหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูแยกจากกันโดยสิ้นเชิง
ที่สำคัญกว่านั้นคือ ความเต็มใจของแต่ละฝ่ายที่จะสนับสนุนให้บุตรมีความสัมพันธ์ที่ดีกับอีกฝ่าย เป็นปัจจัยที่ถูกนำมาพิจารณาในเรื่องอำนาจปกครองด้วย ซึ่งหลายคนไม่ทราบ
ห้า ปล่อยเวลาผ่านไปโดยไม่ตรวจกรอบเวลา
เหตุฟ้องหย่าบางข้อและสิทธิเรียกค่าทดแทนจากบุคคลภายนอก ระงับไปเมื่อพ้นหนึ่งปีนับแต่วันที่รู้หรือควรรู้ความจริง
หนึ่งปีคือเวลาที่คนส่วนใหญ่ใช้ไปกับการทำใจ การให้โอกาส และการรอดูว่าจะดีขึ้นไหม ซึ่งเป็นสิ่งที่เข้าใจได้ทั้งหมด แต่เป็นเหตุผลที่ทำให้หลายคนสูญเสียสิทธิโดยไม่รู้ตัว
สิ่งที่ควรทำแทน
- ทำเรื่องที่ทำเองได้ดีให้เต็มที่ คือการเก็บเอกสาร การจดบันทึก และการดูแลสภาพจิตใจของตัวเองและลูก
- ให้คนนอกช่วยดูในสามจุด คือก่อนเซ็นเอกสารใด ๆ ก่อนย้ายออก และก่อนตัดสินใจเรื่องที่เกี่ยวกับลูก
- ตรวจกรอบเวลาไว้ก่อน ซึ่งไม่ได้แปลว่าต้องดำเนินการ แต่แปลว่าคุณรู้ว่าเส้นตายอยู่ตรงไหน
กำลังจะทำหนึ่งในห้าข้อนี้ ทักแชทมาถามก่อนได้ การถามก่อนใช้เวลาไม่กี่นาที ส่วนการแก้ทีหลังบางเรื่องแก้ไม่ได้เลย
#คดีหย่า #บันทึกท้ายทะเบียนหย่า #อำนาจปกครองบุตร #ข้อควรระวัง #กฎหมายครอบครัว #ทนายความ




