ศาลอุทธรณ์ภาค 1–9 ดูแลจังหวัดไหนบ้าง? คดีของคุณจะขึ้นศาลอุทธรณ์ใด

ศาลจังหวัดเพิ่งอ่านคำพิพากษาให้คุณฟัง และคุณกำลังคิดว่าจะสู้ต่อ คำถามแรกที่หลายคนสงสัยคือคดีจะไปอยู่ที่ศาลไหน ต้องเดินทางไปยื่นเอกสารที่ศาลอุทธรณ์ภาคหรือไม่ และถ้าศาลชั้นต้นอยู่ต่างจังหวัด คดีจะขึ้นศาลอุทธรณ์ภาคเสมอหรือเปล่า บทความนี้อธิบายโครงสร้างศาลชั้นอุทธรณ์ ที่ตั้งของศาลอุทธรณ์ภาคทั้ง 9 ภาค คดีประเภทที่ไม่ขึ้นศาลอุทธรณ์ภาค และวิธีตรวจว่าคดีของคุณอยู่ในเขตศาลใด

ศาลอุทธรณ์ภาค คืออะไร?

ศาลอุทธรณ์ภาค คือ ศาลชั้นอุทธรณ์ของศาลยุติธรรมที่แบ่งเขตตามภูมิภาค มีทั้งหมด 9 ภาค ทำหน้าที่ตรวจทบทวนคำพิพากษาและคำสั่งของศาลชั้นต้นในเขตของตน เมื่อคู่ความฝ่ายที่ไม่เห็นด้วยยื่นอุทธรณ์ ศาลชั้นอุทธรณ์พิจารณาโดยองค์คณะผู้พิพากษาอย่างน้อยสามคน

ตามข้อมูลระบบศาลยุติธรรมบนเว็บไซต์ของศาลเอง ศาลชั้นอุทธรณ์ในปัจจุบันมีสามแบบ ได้แก่ ศาลอุทธรณ์ และศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษ ซึ่งทั้งสองแห่งตั้งอยู่ในกรุงเทพมหานคร และศาลอุทธรณ์ภาค 1–9 ที่กระจายอยู่ในภูมิภาค ศาลอุทธรณ์ภาคตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลอุทธรณ์ภาค พ.ศ. 2532 ส่วนจำนวน ที่ตั้ง และเขตจังหวัดของแต่ละภาคกำหนดโดยพระราชกฤษฎีกา ซึ่งมีการแก้ไขหลายครั้ง เช่น การย้ายที่ตั้งศาลอุทธรณ์ภาค 3 และภาค 7 ภาพรวมของการอุทธรณ์ทั้งคดีแพ่งและอาญาอยู่ในคู่มือยื่นอุทธรณ์ฉบับปี 2569

ศาลอุทธรณ์ภาค 1–9 ตั้งอยู่ที่ไหน และดูแลจังหวัดใดบ้าง?

ศาลอุทธรณ์ภาคแต่ละภาคตั้งอยู่ในจังหวัดศูนย์กลางของภูมิภาค ตารางนี้รวบรวมที่ตั้งตามที่อยู่บนเว็บไซต์ของแต่ละศาล และจำนวนคดีรับใหม่ปี 2568 จากรายงานสถิติคดีศาลยุติธรรม ประจำปี พ.ศ. 2568 ของสำนักงานศาลยุติธรรม ส่วนรายชื่อจังหวัดในเขต เราใส่เฉพาะภาคที่ศาลประกาศไว้ในหน้าประวัติของศาลเอง

ศาลที่ตั้งจังหวัดในเขตคดีรับใหม่ปี 2568
ศาลอุทธรณ์ภาค 1อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานีชัยนาท นนทบุรี ปทุมธานี พระนครศรีอยุธยา ลพบุรี สมุทรปราการ สระบุรี สิงห์บุรี อ่างทอง6,363 คดี
ศาลอุทธรณ์ภาค 2อ.เมืองระยอง จ.ระยองตรวจจากศาลชั้นต้นของคดี4,621 คดี
ศาลอุทธรณ์ภาค 3อ.เมืองนครราชสีมา จ.นครราชสีมานครราชสีมา ชัยภูมิ บุรีรัมย์ สุรินทร์ ศรีสะเกษ อุบลราชธานี ยโสธร อำนาจเจริญ (ศาลชั้นต้นในเขต 28 ศาล)5,150 คดี
ศาลอุทธรณ์ภาค 4อ.เมืองขอนแก่น จ.ขอนแก่นตรวจจากศาลชั้นต้นของคดี5,686 คดี
ศาลอุทธรณ์ภาค 5อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ตรวจจากศาลชั้นต้นของคดี3,547 คดี
ศาลอุทธรณ์ภาค 6อ.เมืองนครสวรรค์ จ.นครสวรรค์ตรวจจากศาลชั้นต้นของคดี4,006 คดี
ศาลอุทธรณ์ภาค 7อ.เมืองนครปฐม จ.นครปฐม (ย้ายจากกรุงเทพฯ มีผล 1 ก.ค. 2562)ตรวจจากศาลชั้นต้นของคดี4,008 คดี
ศาลอุทธรณ์ภาค 8อ.เมืองภูเก็ต จ.ภูเก็ตตรวจจากศาลชั้นต้นของคดี4,395 คดี
ศาลอุทธรณ์ภาค 9อ.เมืองสงขลา จ.สงขลาตรวจจากศาลชั้นต้นของคดี2,460 คดี

เหตุที่ไม่ใส่รายชื่อจังหวัดของภาค 2 และภาค 4–9 คือหน้าเว็บไซต์ของศาลเหล่านั้นไม่ได้แสดงรายชื่อจังหวัด และเราไม่ต้องการคาดเดาจากชื่อภูมิภาค เพราะเขตศาลไม่จำเป็นต้องตรงกับการแบ่งภาคที่คนทั่วไปคุ้นเคย ตัวอย่างที่ชัดคือจังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือแบ่งอยู่มากกว่าหนึ่งภาคของศาลอุทธรณ์ ตัวเลขคดีรับใหม่ในตารางบอกเพียงปริมาณงานของแต่ละศาล ไม่ได้บอกว่าศาลใดพิจารณาเร็วหรือช้ากว่ากัน เพราะประเภทและความซับซ้อนของคดีในแต่ละภาคต่างกันมาก

รู้ได้อย่างไรว่าคดีของคุณอยู่ในเขตศาลอุทธรณ์ภาคใด?

วิธีที่แน่นอนที่สุดคือดูจากศาลชั้นต้นที่ตัดสินคดี ไม่ใช่จากภูมิลำเนาของคุณหรือที่ตั้งของทรัพย์สิน ขั้นตอนตรวจที่ทำได้ทันทีมีดังนี้

  1. ดูหัวคำพิพากษาหรือหมายนัดว่าศาลชั้นต้นที่ตัดสินคือศาลใด เช่น ศาลจังหวัด ศาลแขวง หรือศาลชำนัญพิเศษ
  2. ดูประเภทคดีก่อนดูพื้นที่ ถ้าเป็นคดียาเสพติด คดีทุจริต คดีแรงงาน คดีครอบครัว หรือคดีจากศาลชำนัญพิเศษ คดีจะไม่ขึ้นศาลอุทธรณ์ภาค (ดูหัวข้อถัดไป)
  3. ถ้าเป็นคดีแพ่งหรือคดีอาญาทั่วไปจากศาลในต่างจังหวัด ให้สอบถามงานรับฟ้องหรือฝ่ายอุทธรณ์ฎีกาของศาลชั้นต้นนั้นว่าคดีอยู่ในเขตศาลอุทธรณ์ภาคใด
  4. จดเลขคดีดำและคดีแดงไว้ใช้ติดตามสำนวนในชั้นอุทธรณ์

ในทางปฏิบัติคุณไม่ต้องรู้คำตอบนี้ก่อนจึงจะยื่นอุทธรณ์ได้ เพราะอุทธรณ์ยื่นที่ศาลชั้นต้นเสมอ และศาลชั้นต้นเป็นผู้ส่งสำนวนขึ้นไปยังศาลชั้นอุทธรณ์ที่มีอำนาจเอง สิ่งที่สำคัญกว่าคือยื่นให้ทันกำหนดเวลาและเขียนอุทธรณ์ให้ถูกประเด็น

คดีแบบไหนไม่ขึ้นศาลอุทธรณ์ภาค แม้ศาลชั้นต้นอยู่ต่างจังหวัด?

คดีหลายประเภทมีกฎหมายเฉพาะกำหนดให้อุทธรณ์ไปศาลอื่น ข้อมูลระบบศาลยุติธรรมยกตัวอย่างว่าคดียาเสพติดจากศาลจังหวัดภูเก็ตอุทธรณ์ไปแผนกคดียาเสพติดในศาลอุทธรณ์ ไม่ใช่ศาลอุทธรณ์ภาค 8 แม้ศาลอุทธรณ์ภาค 8 จะตั้งอยู่ในจังหวัดเดียวกัน ตารางนี้สรุปเส้นทางที่ควรรู้

ประเภทคดีศาลชั้นอุทธรณ์ที่พิจารณา
คดีแพ่งและคดีอาญาทั่วไปจากศาลในต่างจังหวัดศาลอุทธรณ์ภาคตามเขตของศาลชั้นต้น
คดีผู้บริโภคแผนกคดีผู้บริโภคในศาลอุทธรณ์หรือศาลอุทธรณ์ภาค
คดียาเสพติด (ทุกจังหวัด)ศาลอุทธรณ์ แผนกคดียาเสพติด
คดีอาญาทุจริตและประพฤติมิชอบศาลอุทธรณ์ แผนกคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ
คดีค้ามนุษย์ศาลอุทธรณ์ (รับคดีประเภทนี้จากทั่วประเทศ)
คดีแรงงาน คดีภาษีอากร คดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศ คดีล้มละลายศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษ
คดีเยาวชนและครอบครัว เช่น หย่า ค่าเลี้ยงดูบุตรศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษ

รายงานสถิติฉบับเดียวกันระบุว่าศาลอุทธรณ์เป็นศาลเดียวที่มีอำนาจพิจารณาอุทธรณ์คดียาเสพติด คดีค้ามนุษย์ และคดีทุจริตและประพฤติมิชอบจากทั่วประเทศ ส่วนคดีจากศาลชำนัญพิเศษและศาลเยาวชนและครอบครัวไปศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษ ซึ่งอธิบายละเอียดในศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษ คืออะไร และสำหรับคดีครอบครัวโดยเฉพาะ อ่านต่อได้ที่อุทธรณ์คดีหย่าและค่าเลี้ยงดูไปศาลไหน

ศาลอุทธรณ์ภาคต่างจากศาลอุทธรณ์อย่างไร?

ต่างกันที่เขตอำนาจและประเภทคดีที่รับ ศาลอุทธรณ์ภาครับคดีทั่วไปจากศาลชั้นต้นในเขตของตน ส่วนศาลอุทธรณ์ตั้งอยู่ที่ถนนรัชดาภิเษก เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร โดยทั่วไปรับคดีจากศาลชั้นต้นในกรุงเทพมหานคร และยังรับคดีบางประเภทจากทุกจังหวัดตามที่กล่าวข้างต้น ศาลอุทธรณ์จึงมีแผนกคดีเฉพาะหลายแผนก เช่น แผนกคดีสิ่งแวดล้อม แผนกคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ แผนกคดียาเสพติด แผนกคดีค้ามนุษย์ แผนกคดีผู้บริโภค และแผนกคดีเลือกตั้ง

ความต่างนี้สะท้อนในสถิติปี 2568 ศาลอุทธรณ์ภาค 1–9 รวมกันรับคดีใหม่ 40,236 คดี ศาลอุทธรณ์รับคดีใหม่ 32,786 คดี และศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษรับคดีใหม่ 3,346 คดี อัตราพิพากษาเสร็จเมื่อเทียบกับคดีที่เข้าสู่การพิจารณาทั้งปีของศาลอุทธรณ์ภาค 1–9 อยู่ที่ร้อยละ 82.42 ขณะที่ศาลอุทธรณ์อยู่ที่ร้อยละ 39.86 รายงานอธิบายว่าศาลอุทธรณ์รับอุทธรณ์คดียาเสพติด ค้ามนุษย์ และทุจริตจากทั่วประเทศ ตัวเลขนี้จึงไม่ควรอ่านว่าศาลใดทำงานดีกว่า แต่บอกว่าคดีของคุณขึ้นศาลใดมีผลต่อระยะเวลารอคำพิพากษาได้

ในคดีที่พิพากษาเสร็จปี 2568 ของศาลอุทธรณ์ภาค 1–9 จำนวน 39,880 คดี มี 27,495 คดีที่ใช้เวลาไม่เกิน 3 เดือน หรือราวเจ็ดในสิบ ขณะที่ศาลอุทธรณ์มีคดีที่ใช้เวลาเกิน 1 ปีแต่ไม่เกิน 2 ปีถึง 19,571 คดีจาก 27,933 คดี อย่างไรก็ดีรายงานไม่ได้อธิบายชัดว่านับเวลาจากจุดใด และคดีที่นับว่าเสร็จรวมคดีที่ยังรออ่านคำพิพากษาด้วย ตัวเลขนี้จึงเป็นภาพรวมของศาล ไม่ใช่คำมั่นต่อคดีของคุณ

ยื่นอุทธรณ์ที่ไหน ต้องไปศาลอุทธรณ์ภาคไหม?

ไม่ต้อง อุทธรณ์ยื่นต่อศาลชั้นต้นที่ตัดสินคดี ไม่ใช่ยื่นตรงที่ศาลอุทธรณ์ภาค คดีแพ่งเป็นไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ป.วิ.พ.) มาตรา 229 ซึ่งให้ทำเป็นหนังสือยื่นต่อศาลชั้นต้นภายในหนึ่งเดือนนับแต่วันอ่านคำพิพากษาหรือคำสั่ง ส่วนคดีอาญาเป็นไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา (ป.วิ.อ.) มาตรา 198 ซึ่งให้ยื่นต่อศาลชั้นต้นภายในหนึ่งเดือนเช่นกัน วิธีนับวันครบกำหนดอธิบายไว้ในอุทธรณ์คดีแพ่งภายในกี่วัน และฝั่งคดีอาญาอยู่ในยื่นอุทธรณ์คดีอาญาภายในกี่วัน

เมื่อศาลชั้นต้นตรวจรับอุทธรณ์และส่งสำเนาให้อีกฝ่ายแก้อุทธรณ์แล้ว ศาลชั้นต้นจะส่งอุทธรณ์ คำแก้อุทธรณ์ และสำนวนไปยังศาลชั้นอุทธรณ์ (ป.วิ.พ. มาตรา 235) ศาลชั้นอุทธรณ์ส่วนใหญ่วินิจฉัยจากสำนวนและเอกสาร คู่ความจึงไม่ได้ต้องเดินทางไปศาลอุทธรณ์ภาคเป็นประจำ และเมื่อพิพากษาแล้ว ศาลชั้นอุทธรณ์อาจอ่านคำพิพากษาเองหรือส่งให้ศาลชั้นต้นอ่านให้คู่ความฟังตามวันนัด

ข้อควรระวังคือกำหนดเวลาไม่ได้เท่ากันทุกคดี เช่น คดีแรงงานอุทธรณ์ได้ภายในสิบห้าวันและเฉพาะข้อกฎหมาย ส่วนจำเลยในคดีอาญาที่ถูกพิพากษาจำคุกโดยไม่รอการลงโทษและไม่ได้ถูกคุมขัง ต้องไปแสดงตนต่อเจ้าพนักงานศาลขณะยื่นอุทธรณ์ ไม่เช่นนั้นศาลไม่รับอุทธรณ์ คดียาเสพติดและคดีทุจริตมีหลักการแสดงตนตามกฎหมายเฉพาะ ควรให้ทนายตรวจ

ตัวอย่างสมมติ: คดีจากศาลเดียวกัน แต่ขึ้นศาลอุทธรณ์คนละแห่ง

นายเอถูกฟ้องคดีผิดสัญญากู้ยืมที่ศาลจังหวัดนครราชสีมา ส่วนนายบีถูกฟ้องคดียาเสพติดที่ศาลเดียวกัน ทั้งสองแพ้คดีในศาลชั้นต้นและต้องการอุทธรณ์ ทั้งคู่ยื่นอุทธรณ์ที่ศาลจังหวัดนครราชสีมาภายในหนึ่งเดือนเหมือนกัน แต่สำนวนของนายเอจะถูกส่งไปศาลอุทธรณ์ภาค 3 เพราะนครราชสีมาอยู่ในเขตภาค 3 ขณะที่สำนวนของนายบีจะถูกส่งไปศาลอุทธรณ์ แผนกคดียาเสพติด ที่กรุงเทพมหานคร ขั้นตอนต่อจากชั้นอุทธรณ์ของคดียาเสพติดก็ต่างจากคดีอาญาทั่วไป ดูได้ในขออนุญาตฎีกา คดีอาญาต้องทำไหม

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเรื่องศาลอุทธรณ์ภาค

  • ส่งอุทธรณ์ไปที่ศาลอุทธรณ์ภาคโดยตรง อุทธรณ์ต้องยื่นที่ศาลชั้นต้นที่ตัดสินคดี การส่งผิดที่อาจทำให้ยื่นไม่ทันกำหนด
  • เข้าใจว่าคดีจากต่างจังหวัดขึ้นศาลอุทธรณ์ภาคทุกคดี คดียาเสพติด คดีทุจริต คดีค้ามนุษย์ คดีแรงงาน และคดีครอบครัวไปศาลอื่น
  • ใช้ข้อมูลที่ตั้งศาลเก่า เช่น เข้าใจว่าศาลอุทธรณ์ภาค 7 อยู่กรุงเทพฯ ทั้งที่ย้ายไปจังหวัดนครปฐมตั้งแต่ปี 2562
  • ใช้กำหนดเวลาของคดีแพ่งกับทุกคดี คดีแรงงานมีกำหนดสิบห้าวัน และคดีบางประเภทมีเงื่อนไขเฉพาะ
  • รอให้รู้ว่าคดีจะขึ้นศาลใดก่อนแล้วค่อยเตรียมอุทธรณ์ เวลาหนึ่งเดือนผ่านไปเร็ว การอ่านสำนวนและหาประเด็นควรเริ่มตั้งแต่วันที่ฟังคำพิพากษา

ถ้าคุณเพิ่งฟังคำพิพากษาของศาลชั้นต้น ให้จดวันที่อ่านคำพิพากษา ขอคัดสำเนาคำพิพากษาและเอกสารสำคัญในสำนวน แล้วให้ทนายความตรวจว่าคดีอยู่ในอำนาจศาลชั้นอุทธรณ์ใด ครบกำหนดยื่นวันไหน และมีข้อห้ามอุทธรณ์ที่ต้องระวังหรือไม่ หากต้องการให้ช่วยตรวจคำพิพากษาและวางแผนอุทธรณ์ ติดต่อสำนักงาน

คำถามที่พบบ่อย

ศาลอุทธรณ์ภาค 7 อยู่ที่ไหน?

ศาลอุทธรณ์ภาค 7 ตั้งอยู่ที่อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม โดยย้ายจากกรุงเทพมหานครมีผลตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2562 แต่คุณไม่ต้องไปยื่นอุทธรณ์ที่นั่น เพราะอุทธรณ์ยื่นที่ศาลชั้นต้นที่ตัดสินคดี

คดียาเสพติดในต่างจังหวัดอุทธรณ์ไปศาลอุทธรณ์ภาคได้ไหม?

ไม่ได้ คดียาเสพติดจากทุกจังหวัดอุทธรณ์ไปศาลอุทธรณ์ แผนกคดียาเสพติด ที่กรุงเทพมหานคร แต่ยังยื่นอุทธรณ์ที่ศาลชั้นต้นที่ตัดสินคดีภายในหนึ่งเดือนเหมือนเดิม

ศาลอุทธรณ์ภาคพิจารณาคดีนานแค่ไหน?

ไม่มีระยะเวลาตายตัว ตามรายงานสถิติปี 2568 คดีที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1–9 พิพากษาเสร็จราวเจ็ดในสิบใช้เวลาไม่เกิน 3 เดือน แต่รายงานไม่ได้ระบุจุดเริ่มนับชัดเจน และคดีที่ซับซ้อนอาจใช้เวลานานกว่านั้น

ต้องจ้างทนายในจังหวัดที่ศาลอุทธรณ์ภาคตั้งอยู่หรือไม่?

ไม่จำเป็น เพราะการยื่นอุทธรณ์และเอกสารส่วนใหญ่ทำที่ศาลชั้นต้น ศาลชั้นอุทธรณ์ส่วนใหญ่วินิจฉัยจากสำนวน สิ่งที่ควรดูคือทนายมีเวลาอ่านสำนวนและเข้าใจประเด็นของคดีทันกำหนดหรือไม่

แพ้คดีที่ศาลอุทธรณ์ภาคแล้วทำอะไรต่อได้บ้าง?

คดีแพ่งยื่นคำร้องขออนุญาตฎีกาพร้อมฎีกาต่อศาลชั้นต้นภายในหนึ่งเดือนนับแต่วันอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค และศาลฎีกาจะอนุญาตเฉพาะปัญหาสำคัญ ส่วนคดีอาญาทั่วไปฎีกาได้ภายในหนึ่งเดือนภายใต้ข้อห้ามฎีกาที่กฎหมายกำหนด

มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?

ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ