ฟ้องชู้เรียกค่าทดแทนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1523 มีอายุความหนึ่งปีตามมาตรา 1529 นับแต่วันที่คู่สมรสผู้เสียหายรู้หรือควรรู้ความจริงซึ่งตนอาจยกขึ้นกล่าวอ้าง ไม่ได้นับจากวันที่ความสัมพันธ์เริ่มต้น ถ้าเลยหนึ่งปีไปแล้ว ผู้ถูกฟ้องยกอายุความขึ้นต่อสู้ได้
ฟ้องชู้มีอายุความกี่ปี
หนึ่งปี มาตรา 1529 กำหนดให้สิทธิฟ้องร้องโดยอาศัยเหตุตามมาตรา 1516 (1) (2) (3) หรือ (6) หรือตามมาตรา 1523 ระงับไปเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งปี นับแต่วันที่ผู้มีสิทธิรู้หรือควรได้รู้ความจริงที่จะยกขึ้นกล่าวอ้าง
สิทธิเรียกค่าทดแทนตามมาตรา 1523 มีทั้งการเรียกจากคู่สมรสเมื่อศาลพิพากษาให้หย่าเพราะเหตุชู้ และการเรียกจากบุคคลภายนอกที่ล่วงเกินคู่สมรสของเราในทำนองชู้สาวหรือแสดงตนโดยเปิดเผย ทั้งสองแบบจึงอยู่ใต้กรอบเวลาหนึ่งปีเดียวกัน
ระยะเวลานี้สั้นกว่าคดีแพ่งทั่วไปมาก หลายคนเสียสิทธิเพราะใช้เวลาตัดสินใจนานเกินไป ทั้งที่มีหลักฐานชัดเจน
อายุความฟ้องชู้นับจากวันไหน
นับจากวันที่รู้หรือควรรู้ความจริง คำว่าควรรู้หมายถึงพฤติการณ์ที่คนทั่วไปในฐานะเดียวกันย่อมรู้ได้แล้ว แม้เราจะยังไม่ยอมรับกับตัวเองก็ตาม
- วันที่เห็นข้อความ รูป หรือโพสต์ที่แสดงความสัมพันธ์ชัดเจน
- วันที่คู่สมรสยอมรับเองว่ามีความสัมพันธ์
- วันที่มีคนแจ้งพร้อมหลักฐานที่เพียงพอให้เชื่อได้
- วันที่ความสัมพันธ์ถูกเปิดเผยต่อสาธารณะจนคนรอบข้างรับรู้ทั่วไป
ความสงสัยลอย ๆ โดยไม่มีข้อเท็จจริงรองรับ โดยทั่วไปยังไม่ถือว่ารู้ความจริง แต่เมื่อมีหลักฐานชัดแล้ว ควรถือว่าเวลาเริ่มเดินตั้งแต่วันนั้น และจดวันที่ไว้เป็นหลักฐาน
ในคดีจริง ฝ่ายผู้ถูกฟ้องมักพยายามแสดงว่าเรารู้เรื่องมานานแล้ว เช่น ยกข้อความแชตเก่าที่เราเคยทักถามคู่สมรส หรือคำบอกเล่าของเพื่อนว่าเคยเตือนเราไว้ ดังนั้นเมื่อเก็บหลักฐาน ควรสังเกตวันที่ของหลักฐานชิ้นแรกที่ชี้ชัดด้วย เพราะวันนั้นอาจถูกใช้เป็นจุดเริ่มนับอายุความ
ถ้าความสัมพันธ์ยังไม่จบ อายุความเริ่มนับเมื่อไร
ถ้าการกระทำยังดำเนินต่อเนื่อง ศาลมักพิจารณาว่าพฤติการณ์ที่เกิดขึ้นใหม่ภายในหนึ่งปีก่อนวันฟ้องยังฟ้องได้ แม้จะรู้เรื่องครั้งแรกมานานกว่านั้น แต่ประเด็นนี้ขึ้นกับข้อเท็จจริงมาก
ความเสี่ยงคือ ถ้าความสัมพันธ์ยุติไปแล้วและเรารู้มาเกินหนึ่งปี ข้อต่อสู้เรื่องอายุความจะมีน้ำหนักมาก แม้หลักฐานจะชัดเจนเพียงใด จึงไม่ควรอาศัยข้อโต้แย้งเรื่องการกระทำต่อเนื่องเป็นทางรอดหลักโดยไม่จำเป็น
| สถานการณ์ | ความเสี่ยงเรื่องอายุความ |
|---|---|
| รู้เรื่องไม่ถึงหนึ่งปี | ยังอยู่ในกำหนด ควรเตรียมคดีโดยเร็ว |
| รู้เกินหนึ่งปี แต่ความสัมพันธ์ยังดำเนินอยู่และมีหลักฐานใหม่ | อาจฟ้องได้จากพฤติการณ์ช่วงหลัง ต้องประเมินหลักฐานรายช่วงเวลา |
| รู้เกินหนึ่งปี และความสัมพันธ์ยุติแล้ว | เสี่ยงสูงที่จะขาดอายุความ |
| เพิ่งรู้ว่าความสัมพันธ์เกิดมานานแล้ว | นับจากวันที่รู้หรือควรรู้ ไม่ใช่วันที่เริ่มความสัมพันธ์ |
หย่าแล้ว หรือกำลังจะหย่า ยังฟ้องชู้ได้ไหม
การเรียกค่าทดแทนจากบุคคลภายนอกตามมาตรา 1523 ไม่จำเป็นต้องฟ้องหย่าก่อน ถ้าพฤติการณ์เกิดขึ้นขณะยังเป็นคู่สมรสกัน ประเด็นหลักคือยังอยู่ในอายุความหนึ่งปีหรือไม่
หากหย่าไปแล้ว ต้องดูเพิ่มว่าเหตุเกิดก่อนหรือหลังการหย่า และในบันทึกข้อตกลงหย่าหรือสัญญาประนีประนอมมีข้อความสละสิทธิเรียกร้องไว้หรือไม่ อ่านประกอบได้ที่จดทะเบียนหย่ากับสามีแล้ว มีสิทธิฟ้องชู้เรียกค่าทดแทนหรือไม่ และสิทธิฟ้องเรียกค่าทดแทนจากชู้ จะหมดไปเมื่อจดทะเบียนหย่าหรือไม่
ถ้าใกล้ครบหนึ่งปี ควรทำอะไรก่อน
สิ่งที่หยุดอายุความได้คือการยื่นคำฟ้องต่อศาล การทวงถามหรือเจรจาเพียงอย่างเดียวไม่ทำให้อายุความหยุดนับ
- จดวันที่รู้เรื่องครั้งแรกและหลักฐานที่ทำให้รู้
- รวบรวมทะเบียนสมรสและหลักฐานความสัมพันธ์ที่มีอยู่
- นัดปรึกษาทนายความทันที อย่ารอให้หลักฐานครบสมบูรณ์ก่อน
- ถ้ายังเจรจาอยู่ ควรให้ทนายเตรียมคำฟ้องคู่ขนานไว้ เพื่อยื่นได้ทันก่อนครบกำหนด
- เมื่อยื่นฟ้องแล้ว ยังไกล่เกลี่ยในศาลต่อได้ตามปกติ
คำถามที่พบบ่อย
ถ้าให้อภัยคู่สมรสไปแล้ว ยังฟ้องชู้ได้ไหม
การให้อภัยตามมาตรา 1518 เป็นเรื่องที่ทำให้สิทธิฟ้องหย่าหมดไป ส่วนผลต่อการเรียกค่าทดแทนจากบุคคลภายนอกต้องดูข้อเท็จจริง โดยเฉพาะว่ามีพฤติการณ์ที่เข้าข่ายยินยอมหรือรู้เห็นเป็นใจตามมาตรา 1523 วรรคท้ายหรือไม่
ฟ้องหย่าเพราะคู่สมรสมีชู้ มีอายุความหนึ่งปีด้วยไหม
มี เหตุหย่าตามมาตรา 1516 (1) อยู่ในกลุ่มที่มาตรา 1529 กำหนดให้สิทธิฟ้องระงับเมื่อพ้นหนึ่งปีนับแต่รู้หรือควรรู้ แต่เหตุที่ขาดอายุความแล้วยังนำสืบสนับสนุนการฟ้องหย่าด้วยเหตุอื่นได้
อายุความหนึ่งปีนี้นับจากวันที่รู้ว่าชู้เป็นใครหรือไม่
โดยหลักนับจากวันที่รู้หรือควรรู้ข้อเท็จจริงที่จะใช้ฟ้อง ซึ่งรวมถึงการรู้ตัวผู้ที่จะถูกฟ้องด้วย ถ้ารู้ว่ามีความสัมพันธ์แต่ยังไม่รู้ว่าเป็นใคร การพิสูจน์วันที่เริ่มรู้ตัวบุคคลจะสำคัญ
ยื่นฟ้องไม่ทัน มีทางอื่นไหม
ขึ้นกับข้อเท็จจริง เช่น ยังมีพฤติการณ์ใหม่ที่อยู่ในกำหนด หรือมีสิทธิอื่นที่ไม่อยู่ใต้มาตรา 1529 ควรให้ทนายตรวจลำดับเวลาโดยละเอียดก่อนสรุปว่าหมดสิทธิแล้ว
แจ้งความไว้ที่สถานีตำรวจ ช่วยหยุดอายุความไหม
ไม่ช่วย การมีชู้ไม่ใช่ความผิดอาญาในตัวเอง และการลงบันทึกประจำวันไม่ใช่การฟ้องคดีต่อศาล อายุความตามมาตรา 1529 จึงยังนับต่อไป บันทึกประจำวันอาจใช้เป็นหลักฐานประกอบได้ แต่สิ่งที่หยุดอายุความคือการยื่นคำฟ้อง
ควรเริ่มอย่างไร
เขียนวันที่ที่สำคัญทั้งหมดลงกระดาษแผ่นเดียว ทั้งวันที่เริ่มสงสัย วันที่เห็นหลักฐานชัด วันที่คู่สมรสยอมรับ และวันที่ความสัมพันธ์ยุติ ถ้ามี ลำดับเวลานี้คือหัวใจของประเด็นอายุความ
ถ้าวันที่รู้เรื่องใกล้ครบหนึ่งปี หรือไม่แน่ใจว่านับจากวันไหน ให้ปรึกษาทนายความด้านครอบครัวโดยเร็ว การเตรียมคำฟ้องให้ทันกำหนดสำคัญกว่าการรอหลักฐานเพิ่ม
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ