จดทะเบียนหย่ากับชาวต่างชาติต้องใช้บัตรประจำตัวประชาชนของฝ่ายไทย หนังสือเดินทางฉบับจริงของฝ่ายต่างชาติ ทะเบียนสมรส หนังสือหย่าที่ระบุข้อตกลงเรื่องบุตรและทรัพย์สิน และพยาน 2 คน โดยทั้งสองฝ่ายต้องไปลงลายมือชื่อต่อหน้านายทะเบียนด้วยตนเอง
ใครจดทะเบียนหย่าที่เขตหรืออำเภอได้บ้าง
คู่สมรสที่จดทะเบียนสมรสตามกฎหมายไทยและยินยอมหย่าทั้งสองฝ่าย จดทะเบียนหย่าที่สำนักทะเบียนได้ ตามพระราชบัญญัติจดทะเบียนครอบครัว พ.ศ. 2478 มาตรา 18 นายทะเบียนรับจดทะเบียนหย่าโดยความยินยอมเมื่อคู่สมรสทั้งสองร้องขอและนำหนังสือหย่ามาแสดง
โดยทั่วไปยื่นที่สำนักงานเขตหรือที่ว่าการอำเภอแห่งใดก็ได้ ไม่จำเป็นต้องเป็นที่เดียวกับที่จดทะเบียนสมรส ถ้าจดทะเบียนสมรสไว้ตามกฎหมายต่างประเทศเท่านั้น ควรสอบถามสำนักทะเบียนก่อน เพราะอาจต้องบันทึกฐานะการสมรสในทะเบียนไทยก่อน หรือต้องหย่าตามกฎหมายของประเทศที่จดสมรส
เอกสารฝั่งคนไทยต้องเตรียมอะไรบ้าง
- บัตรประจำตัวประชาชนฉบับจริงที่ยังไม่หมดอายุ
- ทะเบียนบ้านหรือข้อมูลทะเบียนบ้านที่มีเลขประจำตัวประชาชน 13 หลัก
- ใบสำคัญการสมรส (คร.3) ฉบับจริง หรือสำเนาทะเบียนสมรสที่สำนักทะเบียนรับรอง ถ้าทำหายให้ขอคัดสำเนาก่อน
- หลักฐานการเปลี่ยนชื่อหรือชื่อสกุล ถ้าชื่อปัจจุบันไม่ตรงกับทะเบียนสมรส
- สูติบัตรของบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ เพื่อใช้ระบุข้อตกลงเรื่องอำนาจปกครอง
เอกสารฝั่งชาวต่างชาติต้องใช้อะไร
เอกสารหลักคือหนังสือเดินทางฉบับจริงที่ยังมีอายุ ซึ่งนายทะเบียนใช้ยืนยันตัวบุคคลและเทียบชื่อกับทะเบียนสมรส ถ้าชื่อในหนังสือเดินทางเล่มใหม่สะกดต่างจากที่จดทะเบียนสมรสไว้ ควรนำเล่มเดิมหรือหนังสือรับรองจากสถานทูตของประเทศนั้นที่ยืนยันว่าเป็นบุคคลเดียวกันไปด้วย
- หนังสือเดินทางฉบับจริงและสำเนา
- เอกสารแสดงการเปลี่ยนชื่อ (ถ้ามี) พร้อมคำแปลภาษาไทยที่รับรองแล้ว
- ถ้ามีบัตรประจำตัวคนต่างด้าวหรือใบสำคัญถิ่นที่อยู่ในไทย ให้นำไปด้วย
สำนักทะเบียนแต่ละแห่งอาจขอเอกสารเพิ่มตามข้อเท็จจริง จึงควรโทรสอบถามสำนักทะเบียนที่จะไปก่อนวันนัดเสมอ
หนังสือหย่าต้องเขียนอะไรบ้าง
หนังสือหย่าคือข้อตกลงที่ทั้งสองฝ่ายลงชื่อ และมีพยานลงลายมือชื่ออย่างน้อย 2 คน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1514 วรรคสอง ข้อตกลงที่ควรเขียนให้ชัดมีดังนี้
- บุตร: ชื่อ วันเกิด และฝ่ายที่ใช้อำนาจปกครองบุตรแต่ละคน ซึ่งมาตรา 1520 บังคับให้ตกลงเป็นหนังสือ ถ้าตกลงไม่ได้ต้องให้ศาลชี้ขาด
- ค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตร: จำนวน วันชำระ และช่องทางโอน โดยเฉพาะเมื่อผู้จ่ายจะอยู่ต่างประเทศ
- ทรัพย์สินและหนี้สิน: บ้าน ที่ดิน รถ บัญชีเงินฝาก และหนี้ร่วม ระบุให้ชัดว่าใครได้อะไร ถ้าไม่ต้องการระบุ ให้เขียนว่า “ไม่ระบุ”
- ชื่อสกุลและคำนำหน้าหลังหย่า
ข้อตกลงที่จดทะเบียนไปแล้วแก้ไขภายหลังได้ยาก ถ้ามีทรัพย์สินมากหรือมีทรัพย์ในต่างประเทศ ควรให้ทนายตรวจร่างก่อนวันจดทะเบียน
ต้องมีล่ามและแปลเอกสารไหม
ถ้าคู่สมรสต่างชาติอ่านและเข้าใจภาษาไทยไม่ได้ ในทางปฏิบัติสำนักทะเบียนมักให้พาล่ามที่แปลไทยกับภาษาของเขาได้ไปด้วย เพื่อให้นายทะเบียนมั่นใจว่าเขาเข้าใจข้อความที่ลงชื่อ บางแห่งให้ล่ามลงชื่อรับรองการแปลไว้ด้วย ควรถามเงื่อนไขของล่ามกับสำนักทะเบียนล่วงหน้า
เอกสารที่ออกในต่างประเทศ เช่น หนังสือเปลี่ยนชื่อ ต้องแปลเป็นภาษาไทยและรับรองคำแปลก่อนใช้ โดยทั่วไปต้องรับรองจากหน่วยงานของประเทศที่ออกเอกสารและสถานทูตหรือสถานกงสุลไทย แล้วนำคำแปลไปรับรองที่กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ ส่วนหนังสือเดินทางที่ใช้ยืนยันตัวตนตามปกติไม่ต้องรับรองคำแปล
ขั้นตอนในวันจดทะเบียนหย่ามีอะไรบ้าง
- นัดหมายหรือสอบถามสำนักทะเบียนล่วงหน้า และส่งร่างหนังสือหย่าให้เจ้าหน้าที่ดูถ้าเขารับตรวจ
- คู่หย่าทั้งสองฝ่าย พยาน 2 คน และล่าม (ถ้ามี) ไปพร้อมเอกสารฉบับจริง
- กรอกคำร้องขอจดทะเบียน (คร.1) เจ้าหน้าที่ตรวจเอกสารและสอบถามความยินยอม
- คู่หย่าและพยานลงลายมือชื่อในทะเบียนการหย่า (คร.6) ต่อหน้านายทะเบียน
- รับใบสำคัญการหย่า (คร.7) คนละฉบับ ซึ่งตามมาตรา 8 ออกให้โดยไม่เสียค่าธรรมเนียม
ถ้าทั้งสองไม่อาจไปที่เดียวกันได้ อาจทำการหย่าต่างสำนักทะเบียน ซึ่งเอกสารจะถูกส่งระหว่างสำนักทะเบียนในไทยกับสถานทูตผ่านกระทรวงการต่างประเทศ การหย่าสมบูรณ์เมื่อสำนักทะเบียนแห่งที่สองจดทะเบียนเสร็จ จึงใช้เวลานานกว่าการไปพร้อมกัน
คำถามที่พบบ่อย
มอบอำนาจให้คนอื่นไปจดทะเบียนหย่าแทนได้ไหม
ไม่ได้ แนวปฏิบัติของกรมการปกครองถือว่าผู้ขอจดทะเบียนหย่าต้องไปแสดงเจตนาและลงลายมือชื่อในทะเบียนต่อหน้านายทะเบียนด้วยตนเอง ดูรายละเอียดเพิ่มที่ การจดทะเบียนสมรสหรือจดทะเบียนหย่ามอบอำนาจได้หรือไม่
พยานต้องเป็นคนไทยไหม
กฎหมายกำหนดเพียงว่าพยานต้องบรรลุนิติภาวะ ไม่เป็นผู้วิกลจริตหรือผู้ที่ศาลสั่งให้เป็นคนเสมือนไร้ความสามารถ และไม่หูหนวกเป็นใบ้หรือตาบอดทั้งสองข้าง แต่พยานต้องแสดงบัตรประจำตัวได้ และควรอ่านเข้าใจเอกสารที่ลงชื่อ พยานคนไทยจึงสะดวกที่สุดในทางปฏิบัติ
จดทะเบียนหย่าเสียค่าธรรมเนียมเท่าไร
ใบสำคัญการหย่าออกให้โดยไม่เสียค่าธรรมเนียมตามพระราชบัญญัติจดทะเบียนครอบครัว มาตรา 8 ค่าใช้จ่ายที่มักเกิดจริงคือค่าแปลและรับรองเอกสารต่างประเทศ ค่าล่าม และค่าคัดสำเนาเอกสาร
ทำทะเบียนสมรสหายต้องทำอย่างไร
ขอคัดสำเนาทะเบียนสมรสที่รับรองถูกต้องได้ที่สำนักทะเบียน โดยใช้บัตรประชาชนและข้อมูลการสมรส ควรทำก่อนวันนัดจดทะเบียนหย่า เพราะบางแห่งไม่รับดำเนินการถ้าไม่มีหลักฐานการสมรสฉบับจริงหรือสำเนาที่รับรองแล้ว
ตกลงเรื่องบ้านกันไม่ได้ จะหย่าก่อนได้ไหม
ทำได้โดยเขียนในหนังสือหย่าว่าไม่ระบุเรื่องทรัพย์สิน แล้วแบ่งสินสมรสภายหลัง ตามมาตรา 1532 สินสมรสที่จะแบ่งคือที่มีอยู่ในวันจดทะเบียนหย่า แต่ต้องระวังเรื่องอายุความและการพิสูจน์ทรัพย์ในภายหลัง ควรปรึกษาทนายก่อนเลือกทางนี้
ควรเริ่มอย่างไร
เริ่มจากถ่ายรูปหรือสแกนเอกสารทุกชิ้นตามเช็กลิสต์ แล้วโทรถามสำนักทะเบียนที่จะไปว่าต้องการเอกสารหรือล่ามเพิ่มหรือไม่ จากนั้นร่างหนังสือหย่าและนัดพยานให้พร้อมในวันเดียวกัน อ่านเพิ่มเติมได้ที่ จดทะเบียนสมรสกับคนต่างชาติ สามารถหย่ากันด้วยความยินยอมได้หรือไม่
ถ้าข้อตกลงมีเรื่องบุตร ค่าเลี้ยงดูข้ามประเทศ หรือทรัพย์สินจำนวนมาก การให้ทนายความตรวจร่างหนังสือหย่าก่อนลงชื่อช่วยลดปัญหาที่อาจตามมาได้มาก
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ