ถ้าสามีต่างชาติไม่ยอมจดทะเบียนหย่าหรือติดต่อไม่ได้ ภรรยาฟ้องหย่าที่ศาลได้โดยไม่ต้องได้รับความยินยอม แต่ต้องมีเหตุฟ้องหย่าตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1516 และมีหลักฐานพิสูจน์ได้ สิ่งที่ทำได้ทันทีคือเริ่มเก็บหลักฐานอย่างเป็นระบบ
สามีไม่ยอมหย่า บังคับให้ไปจดทะเบียนได้ไหม
บังคับไม่ได้ การหย่าโดยความยินยอมต้องเกิดจากความสมัครใจของทั้งสองฝ่าย และทั้งคู่ต้องไปลงชื่อต่อหน้านายทะเบียนเอง เมื่ออีกฝ่ายไม่ยอม ทางที่เหลือคือหย่าโดยคำพิพากษาของศาลตามมาตรา 1514
ข่าวดีคือการฟ้องหย่าไม่จำเป็นต้องให้สามีมาศาล ถ้าศาลส่งหมายถูกต้องแล้วเขาไม่ยื่นคำให้การ คดีเดินต่อได้ แต่ภรรยายังต้องพิสูจน์เหตุหย่าให้ศาลเห็น สถานการณ์ทั่วไปของเรื่องนี้อ่านได้ที่ สามีต่างชาติไม่ยอมหย่า ทำยังไงได้บ้าง บทความนี้จะเน้นว่าควรเลือกเหตุใดและเก็บหลักฐานอย่างไร
เหตุฟ้องหย่าข้อไหนมักเข้ากับกรณีสามีต่างชาติ
เหตุที่พบบ่อยในคู่สมรสต่างชาติคือการทิ้งร้าง การแยกกันอยู่ การไม่ให้ความช่วยเหลืออุปการะเลี้ยงดู และการมีความสัมพันธ์กับผู้อื่น ตารางนี้สรุปเหตุ หลักฐาน และข้อควรระวัง
| สถานการณ์ | เหตุตามมาตรา 1516 | หลักฐานที่ช่วยได้ |
|---|---|---|
| กลับประเทศแล้วไม่กลับมาและไม่ติดต่อเกิน 1 ปี | (4) จงใจละทิ้งร้างเกินหนึ่งปี | หลักฐานวันเดินทาง ข้อความสุดท้าย หลักฐานว่าเราพยายามติดต่อ |
| แยกกันอยู่เพราะอยู่ร่วมกันไม่ได้เกิน 3 ปี | (4/2) สมัครใจแยกกันอยู่เกินสามปีติดต่อกัน | ที่อยู่ของแต่ละฝ่าย สัญญาเช่า พยานที่รู้เห็นการแยกกันอยู่ |
| หายไปเกิน 3 ปี ไม่รู้ว่าเป็นตายร้ายดี | (5) สาบสูญ หรือไปจากภูมิลำเนาเกินสามปีโดยไม่มีใครรู้แน่ว่าเป็นตายร้ายดีอย่างไร | หลักฐานการตามหา ข้อความที่ส่งแล้วไม่มีการตอบ |
| ไม่ส่งเงินเลี้ยงดูจนเดือดร้อนเกินควร | (6) ไม่ให้ความช่วยเหลืออุปการะเลี้ยงดูตามสมควร | รายการเดินบัญชี ค่าใช้จ่ายบุตร ข้อความขอความช่วยเหลือ |
| มีคู่ใหม่หรือยกย่องผู้อื่นฉันคู่สมรส | (1) อุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องผู้อื่นฉันคู่สมรส เป็นชู้ หรือร่วมประเวณีกับผู้อื่นเป็นอาจิณ | ภาพหรือโพสต์ที่เปิดเผยต่อสาธารณะ พยานบุคคล |
| ทำร้ายร่างกายหรือจิตใจอย่างร้ายแรง | (3) ทำร้ายหรือทรมานร่างกายหรือจิตใจ หรือหมิ่นประมาทหรือเหยียดหยามอย่างร้ายแรง | ใบรับรองแพทย์ บันทึกประจำวันตำรวจ ข้อความข่มขู่ |
การเลือกเหตุให้ตรงข้อเท็จจริงสำคัญกว่าการอ้างหลายเหตุ เหตุที่พิสูจน์ได้แน่นหนึ่งข้อมีน้ำหนักกว่าเหตุที่อ้างลอย ๆ หลายข้อ
ควรเก็บหลักฐานอะไรบ้าง
- ลำดับเหตุการณ์: วันแต่งงาน วันที่เริ่มแยกกันอยู่ วันที่เขาเดินทางออก และวันที่ติดต่อกันครั้งสุดท้าย
- การสื่อสาร: แชต อีเมล ข้อความ ให้บันทึกภาพหน้าจอที่เห็นวันเวลาและชื่อบัญชี และเก็บไฟล์ต้นฉบับไว้ด้วย
- การเงิน: รายการเดินบัญชีที่แสดงว่าเขาหยุดส่งเงินเมื่อใด ค่าเล่าเรียนและค่ารักษาพยาบาลบุตรที่เราจ่ายเอง
- ที่อยู่: สัญญาเช่า ใบแจ้งค่าน้ำค่าไฟ หลักฐานที่อยู่ใหม่ของเขาในต่างประเทศ ถ้ามี
- พยานบุคคล: ญาติ เพื่อนบ้าน หรือเพื่อนร่วมงานที่รู้เห็นการแยกกันอยู่หรือพฤติกรรม
- เอกสารทางการ: บันทึกประจำวันตำรวจ ใบรับรองแพทย์ ซึ่งควรทำทันทีที่เกิดเหตุ
บางหลักฐาน เช่น ข้อมูลการเดินทางเข้าออกประเทศ เราอาจขอเองไม่ได้ แต่ทนายขอให้ศาลมีหมายเรียกเอกสารจากหน่วยงานที่เก็บไว้ได้
หลักฐานแบบไหนที่อาจสร้างปัญหาแทน
หลักฐานที่ได้มาโดยละเมิดสิทธิผู้อื่นอาจทำให้เราเป็นฝ่ายถูกดำเนินคดีเสียเอง เช่น แอบเข้าบัญชีอีเมลหรือโซเชียลมีเดียของอีกฝ่าย ติดตั้งโปรแกรมติดตามในโทรศัพท์ หรือเผยแพร่ภาพส่วนตัว ควรเก็บเฉพาะสิ่งที่เราได้รับมาโดยชอบ เช่น ข้อความที่ส่งถึงเราและสิ่งที่เปิดเผยต่อสาธารณะ
อย่าตัดต่อหรือแต่งภาพหน้าจอ และอย่าลบข้อความต้นฉบับ หากอีกฝ่ายโต้แย้ง ทนายอาจต้องแสดงไฟล์ต้นฉบับหรืออุปกรณ์ที่เก็บข้อมูลต่อศาล
เหตุหย่าบางข้อมีอายุความ ต้องรีบแค่ไหน
สิทธิฟ้องหย่าโดยอาศัยเหตุตามมาตรา 1516 (1) (2) (3) หรือ (6) ระงับเมื่อพ้น 1 ปีนับแต่วันที่ผู้มีสิทธิฟ้องรู้หรือควรได้รู้ข้อเท็จจริง (มาตรา 1529) ถ้าเพิ่งรู้ว่าสามีมีคนใหม่ จึงไม่ควรรอนาน
ส่วนเหตุทิ้งร้างและเหตุแยกกันอยู่ต้องรอให้ครบระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดก่อน ถ้ายังไม่ครบ ทนายอาจแนะนำให้ใช้เหตุอื่นที่เข้าอยู่แล้ว หรือรอให้ครบโดยระหว่างนั้นเก็บหลักฐานไปพร้อมกัน
ติดต่อสามีไม่ได้เลย จะฟ้องได้อย่างไร
ฟ้องได้ ถ้ารู้ที่อยู่ในต่างประเทศ ศาลจะส่งหมายเรียกไปยังที่อยู่นั้น และการส่งมีผลเมื่อพ้น 60 วัน ถ้าไม่รู้ที่อยู่ โจทก์ต้องแสดงต่อศาลว่าได้พยายามหาแล้ว ศาลอาจอนุญาตให้ปิดประกาศที่ศาลแทน ซึ่งมีผลเมื่อพ้น 60 วันนับแต่วันปิดประกาศ (ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 83 อัฏฐ)
เพราะฉะนั้น อีเมล ที่อยู่ล่าสุด ชื่อนายจ้าง หรือข้อมูลญาติของสามีเป็นข้อมูลที่ควรเก็บไว้ อ่านกรณีใกล้เคียงได้ที่ สามีต่างชาติกลับประเทศแล้วไม่ติดต่อกลับ จะหย่ายังไง
คำถามที่พบบ่อย
สามีบอกว่าไม่ยอมหย่าเพราะกฎหมายประเทศเขาไม่ให้หย่า จริงไหม
ต้องตรวจเป็นรายประเทศ พระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 มาตรา 27 กำหนดว่าศาลไทยจะพิพากษาให้หย่าได้เมื่อกฎหมายสัญชาติของคู่สมรสแต่ละฝ่ายยอมให้หย่า กฎหมายของประเทศส่วนใหญ่ยอมให้หย่า แต่ทนายควรตรวจและเตรียมพิสูจน์เรื่องนี้ต่อศาลไว้
ถ้าเราเป็นฝ่ายย้ายออกจากบ้าน จะเสียสิทธิฟ้องไหม
ไม่เสียโดยอัตโนมัติ แต่ข้อเท็จจริงว่าใครเป็นฝ่ายจากไปและเพราะเหตุใดมีผลต่อการเลือกเหตุหย่า เช่น เหตุทิ้งร้างใช้ได้กับฝ่ายที่ถูกทิ้ง ส่วนเหตุแยกกันอยู่เกินสามปีเปิดให้ฝ่ายใดฟ้องก็ได้ ควรเล่าข้อเท็จจริงให้ทนายฟังตามจริงทั้งหมด
สามีขู่ว่าจะเอาลูกไปต่างประเทศ ทำอะไรได้บ้าง
ควรปรึกษาทนายโดยเร็ว เพราะอาจขอให้ศาลมีคำสั่งคุ้มครองชั่วคราวเรื่องบุตรระหว่างพิจารณาได้ และควรเก็บหนังสือเดินทางของบุตรไว้ในที่ปลอดภัย อ่านเพิ่มเติมได้ที่ สามีต่างชาติจะพาลูกกลับประเทศ ป้องกันได้ยังไง
หลักฐานเป็นภาษาอังกฤษต้องแปลไหม
เอกสารภาษาต่างประเทศที่ยื่นต่อศาลไทยโดยทั่วไปต้องมีคำแปลภาษาไทยที่รับรองความถูกต้อง แชตยาว ๆ จึงควรคัดเฉพาะส่วนที่เกี่ยวข้องกับเหตุหย่า เพื่อลดค่าแปลและให้ศาลเห็นประเด็นได้ชัด
ควรเริ่มอย่างไร
วันนี้ให้เริ่มทำไทม์ไลน์เหตุการณ์ สำรองแชตและอีเมลไว้ในที่ปลอดภัย และขอรายการเดินบัญชีย้อนหลัง จากนั้นทบทวนว่าเรื่องใดใกล้ครบ 1 ปีนับแต่วันที่รู้ เพราะเป็นเรื่องที่รอไม่ได้
เมื่อหลักฐานพร้อมระดับหนึ่ง ควรปรึกษาทนายความคดีครอบครัวเพื่อเลือกเหตุหย่าที่แข็งที่สุด และวางแผนการส่งหมายถ้าสามีอยู่ต่างประเทศ
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ