ฟ้องหย่าต้องมีหลักฐานสองกลุ่ม คือเอกสารพื้นฐาน เช่น ทะเบียนสมรส บัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน สูติบัตรบุตร และหลักฐานที่พิสูจน์เหตุหย่าตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1516 ซึ่งต่างกันไปตามเหตุ ทั้งพยานบุคคล เอกสาร และข้อมูลดิจิทัล โดยต้องได้มาอย่างถูกกฎหมาย
เอกสารพื้นฐานที่ทุกคดีหย่าต้องมีมีอะไรบ้าง
คำถามที่พบบ่อยของศาลเยาวชนและครอบครัวจังหวัดสิงห์บุรีแนะนำรายการเอกสารไว้ดังนี้ โดยให้ถ่ายสำเนาอย่างละ 2 ชุด ลงลายมือชื่อรับรองสำเนาทุกฉบับ และนำต้นฉบับไปในวันขึ้นศาล
- ใบสำคัญการสมรสหรือทะเบียนสมรส
- สูติบัตรหรือทะเบียนบ้านของบุตรทุกคน ถ้ามีบุตรด้วยกัน
- หลักฐานการเปลี่ยนชื่อหรือชื่อสกุลของคู่สมรสและบุตร ถ้ามี
- ทะเบียนบ้านที่ครอบครัวอาศัยอยู่ด้วยกัน
- สำเนาบัตรประชาชนหรือหนังสือเดินทางของผู้ฟ้อง และของคู่สมรสถ้ามี
- หลักฐานทรัพย์สิน เช่น โฉนด ทะเบียนรถ สมุดบัญชี หากมีประเด็นแบ่งสินสมรส
- หลักฐานเกี่ยวกับบุตร เช่น การศึกษาและค่าใช้จ่าย หากมีประเด็นอำนาจปกครองหรือค่าเลี้ยงดู
ดูเช็กลิสต์ฉบับเต็มได้ที่ เตรียมเอกสารอะไรบ้างก่อนยื่นฟ้องหย่า
หลักฐานตามเหตุหย่าแต่ละแบบควรมีอะไร
หลักฐานที่ดีต้องตอบให้ได้ว่า เกิดอะไรขึ้น เมื่อไร ที่ไหน และใครรู้เห็น ตารางนี้สรุปหลักฐานที่มักใช้กับเหตุหย่าที่พบบ่อย
| เหตุหย่า | หลักฐานที่มักใช้ |
|---|---|
| มีชู้ ยกย่องผู้อื่นฉันคู่สมรส (1) | ภาพถ่าย คลิป ข้อความที่แสดงความสัมพันธ์ โพสต์ที่แสดงตนอย่างเปิดเผย หลักฐานการเช่าที่พักหรือโอนเงินเลี้ยงดู พยานที่เห็นการอยู่ด้วยกัน |
| ประพฤติชั่ว (2) | เอกสารคดีความ หนังสือทวงหนี้ ข่าวหรือหลักฐานที่แสดงผลเสียต่อชื่อเสียงและความเป็นอยู่ของครอบครัว |
| ทำร้าย ทรมาน หมิ่นประมาท (3) | ใบรับรองแพทย์ ภาพบาดแผล บันทึกประจำวันของตำรวจ ข้อความหรือเสียงที่ข่มขู่ด่าทอ พยานที่เห็นเหตุการณ์ |
| ทิ้งร้างเกิน 1 ปี (4) | หลักฐานวันที่ออกจากบ้าน ข้อความที่พยายามติดต่อ พยานที่ยืนยันว่าไม่ได้กลับมา หลักฐานว่าไม่ได้ส่งเสียครอบครัว |
| ถูกจำคุกเกิน 1 ปี (4/1) | สำเนาคำพิพากษาถึงที่สุด หลักฐานการรับโทษ และหลักฐานความเดือดร้อนของครอบครัว |
| แยกกันอยู่เกิน 3 ปี (4/2) | ข้อความที่ยอมรับการแยกกันอยู่ หลักฐานที่อยู่ใหม่ คำสั่งศาลกรณีแยกตามคำสั่งศาล พยานที่รู้วันเริ่มแยก |
| ไม่อุปการะเลี้ยงดู เป็นปฏิปักษ์ (6) | รายการเดินบัญชี ค่าใช้จ่ายครอบครัวที่ฝ่ายเดียวจ่าย หลักฐานรายได้ของอีกฝ่าย หลักฐานการขับไล่หรือกีดกัน |
| วิกลจริต โรคติดต่อ สภาพแห่งกาย (7) (9) (10) | เวชระเบียนและความเห็นแพทย์ ซึ่งมักต้องขอผ่านกระบวนการทางศาล |
ในคดีชู้ ศาลต้องการเห็นภาพรวมของความสัมพันธ์ ไม่ใช่เพียงภาพเดียว ตัวอย่างหลักฐานภาพถ่ายดูได้ที่ เมื่อภาพถ่ายจากมือถือกลายเป็นพยานในศาล และประเด็นที่ต้องพิสูจน์ดูได้ที่ การเป็นชู้และการร่วมประเวณีเป็นอาจิณ
แชต รูปภาพ และคลิป ใช้เป็นหลักฐานในศาลได้ไหม
ใช้ได้ พระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 มาตรา 11 ห้ามปฏิเสธการรับฟังข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์เป็นพยานหลักฐานเพียงเพราะเป็นข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ แต่ศาลจะชั่งน้ำหนักจากความน่าเชื่อถือของวิธีสร้าง เก็บรักษา และระบุตัวผู้ส่ง
- เก็บต้นฉบับไว้ในอุปกรณ์เดิม อย่าลบหรือแก้ไข และสำรองข้อมูลไว้อีกที่หนึ่ง
- บันทึกภาพหน้าจอให้เห็นชื่อบัญชี วันที่ และเวลา ต่อเนื่องเป็นลำดับ ไม่ตัดเฉพาะบางข้อความ
- จดว่าได้ข้อมูลมาอย่างไร เมื่อไร เพื่ออธิบายต่อศาลได้
- ยื่นบัญชีระบุพยานให้ทันกำหนด อย่างน้อย 7 วันก่อนวันสืบพยาน (ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 88)
ส่วนพยานบุคคล ต้องเป็นผู้ที่ได้เห็น ได้ยิน หรือทราบเรื่องนั้นมาด้วยตนเองโดยตรง (มาตรา 95) การเล่าต่อจากที่คนอื่นบอกมีน้ำหนักน้อยกว่ามาก
หาหลักฐานแบบไหนเสี่ยงผิดกฎหมาย
ความโกรธหรือความเจ็บปวดทำให้หลายคนหาหลักฐานด้วยวิธีที่ย้อนกลับมาทำร้ายตัวเอง ทั้งเสี่ยงถูกดำเนินคดีและเสียน้ำหนักในสายตาศาล วิธีที่ควรหลีกเลี่ยง ได้แก่
- แอบเข้าบัญชีโซเชียล อีเมล หรือโทรศัพท์ที่มีรหัสผ่านของผู้อื่น ซึ่งอาจเป็นความผิดตามกฎหมายว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์
- ติดตั้งแอปสอดแนมหรืออุปกรณ์ติดตามตัวโดยอีกฝ่ายไม่รู้
- บุกเข้าบ้าน ห้องพัก หรือที่ทำงานของผู้อื่นเพื่อถ่ายภาพหรือเผชิญหน้า
- โพสต์ประจานหรือส่งต่อภาพและข้อมูลส่วนบุคคลของอีกฝ่ายหรือชู้ทางออนไลน์ ซึ่งเสี่ยงต่อความผิดฐานหมิ่นประมาทและการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล
- ข่มขู่หรือจ้างคนไปกดดันให้ยอมรับ
ถ้าไม่แน่ใจว่าวิธีใดทำได้ ให้ถามทนายก่อนลงมือ เพราะหลักฐานที่ได้มาโดยชอบและนำเสนออย่างเป็นระบบ มักมีน้ำหนักกว่าหลักฐานจำนวนมากที่ได้มาอย่างเสี่ยง
คำถามที่พบบ่อย
ไม่มีหลักฐานชัดเจน ฟ้องหย่าได้หรือไม่
ยื่นฟ้องได้ แต่ผู้ฟ้องมีภาระพิสูจน์เหตุหย่า ถ้าพยานไม่พอ ศาลอาจยกฟ้อง ทนายจะช่วยดูว่าหลักฐานแวดล้อมที่มีอยู่ เช่น พยานบุคคลหรือเอกสารการเงิน รวมกันแล้วพอหรือไม่ หรือมีเหตุหย่าอื่นที่พิสูจน์ได้ง่ายกว่า
ภาพหน้าจอแชตที่เพื่อนส่งต่อมาให้ ใช้ได้ไหม
อาจใช้เป็นจุดเริ่มต้นได้ แต่น้ำหนักจะดีขึ้นมากถ้าเพื่อนคนนั้นยอมมาเป็นพยานอธิบายที่มา หรือหาต้นฉบับได้ ภาพที่ไม่รู้ว่ามาจากไหนหรือถูกตัดต่อหรือไม่ อีกฝ่ายโต้แย้งได้ง่าย
จ้างนักสืบหาหลักฐานได้หรือไม่
จ้างได้ แต่ผู้จ้างควรกำชับว่าต้องใช้วิธีที่ถูกกฎหมาย เช่น ถ่ายภาพในที่สาธารณะ ไม่บุกรุกและไม่เจาะระบบ และควรให้นักสืบพร้อมมาเบิกความยืนยันหลักฐานที่ได้มาด้วยตนเอง
หลักฐานเรื่องที่เกิดนานเกิน 1 ปีแล้ว ยังมีประโยชน์ไหม
มีประโยชน์ แม้สิทธิฟ้องด้วยเหตุตามอนุมาตรา (1) (2) (3) หรือ (6) จะระงับเมื่อพ้น 1 ปีนับแต่รู้หรือควรรู้ แต่มาตรา 1529 ยังให้นำข้อเท็จจริงนั้นมาสืบสนับสนุนการฟ้องหย่าด้วยเหตุอื่นได้
ควรเริ่มอย่างไร
เริ่มจากรวบรวมเอกสารพื้นฐาน แล้วทำรายการหลักฐานที่มีอยู่ตามลำดับเวลา ระบุว่าแต่ละชิ้นพิสูจน์อะไร ได้มาอย่างไร และใครเป็นพยานได้ อย่าเพิ่งเผชิญหน้าหรือเปิดเผยหลักฐานให้อีกฝ่ายรู้ก่อนวางแผน
จากนั้นนำรายการไปปรึกษาทนายความคดีครอบครัว เพื่อคัดหลักฐานที่มีน้ำหนัก เติมส่วนที่ขาดด้วยวิธีที่ถูกกฎหมาย และวางลำดับการสืบพยานให้ศาลเห็นภาพชัดที่สุด
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ