คนที่อยู่ต่างประเทศยังจดทะเบียนหย่าแบบออนไลน์หรือมอบอำนาจให้คนอื่นลงชื่อแทนไม่ได้ ต้องไปลงลายมือชื่อเองที่สถานทูตหรือสถานกงสุลใหญ่ไทย หรือที่สำนักทะเบียนในไทย ส่วนการฟ้องหย่า แต่งตั้งทนายในไทยให้ดำเนินคดีแทนได้ และนำคำพิพากษาไปบันทึกการหย่าโดยมอบอำนาจได้
หย่าออนไลน์มีจริงไหม
สำหรับการจดทะเบียนหย่าโดยความยินยอม ยังไม่มี พระราชบัญญัติจดทะเบียนครอบครัว พ.ศ. 2478 มาตรา 6 กำหนดให้ผู้ร้องลงลายมือชื่อในทะเบียนต่อหน้านายทะเบียนและพยานอย่างน้อยสองคน ซึ่งทำผ่านวิดีโอคอลไม่ได้
สิ่งที่ทำออนไลน์ได้จริงคือขั้นตอนประกอบ เช่น นัดหมายและส่งสำเนาเอกสารให้สถานทูตตรวจล่วงหน้าทางอีเมล การปรึกษาทนาย และในฝั่งศาล ระบบยื่นคำคู่ความทางอิเล็กทรอนิกส์ (e-Filing) ของศาลยุติธรรม รายละเอียดของการฟ้องหย่าออนไลน์อ่านได้ที่ ฟ้องหย่าออนไลน์ มีจริงหรือไม่ มีวิธีการอย่างไร
อยู่ต่างประเทศ จดทะเบียนหย่าที่สถานทูตได้ไหม
ได้ สถานเอกอัครราชทูตและสถานกงสุลใหญ่ไทยรับจดทะเบียนหย่าระหว่างคนไทยด้วยกัน หรือคนไทยกับชาวต่างชาติ และถือเป็นการจดทะเบียนตามกฎหมายไทย คู่หย่าทั้งสองและพยาน 2 คนต้องลงลายมือชื่อต่อหน้าเจ้าหน้าที่ ถ้าตกลงเรื่องทรัพย์สินหรือบุตรไม่ได้ ต้องให้ศาลชี้ขาด
ถ้าคู่หย่าอยู่คนละประเทศ ใช้การหย่าต่างสำนักทะเบียนได้ โดยฝ่ายหนึ่งยื่นที่สำนักทะเบียนในไทย อีกฝ่ายยื่นที่สถานทูต เอกสารส่งระหว่างกันผ่านกระทรวงการต่างประเทศ และการหย่าสมบูรณ์เมื่อสำนักทะเบียนแห่งที่สองจดทะเบียนเสร็จ
- นัดหมายกับสถานทูตก่อน หลายแห่งให้ส่งสำเนาเอกสารให้ตรวจล่วงหน้า บางแห่งขอล่วงหน้าอย่างน้อย 10 วันทำการ
- เตรียมหนังสือเดินทาง บัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน และทะเบียนสมรสฉบับจริงหรือสำเนาที่รับรองแล้ว
- ฝ่ายที่อยู่ไทยลงชื่อในหนังสือหย่าพร้อมพยาน 2 คนต่อหน้าเจ้าหน้าที่เขตหรืออำเภอ
- บางสถานทูตออกกงสุลสัญจรตามเมืองต่าง ๆ ช่วยให้ไม่ต้องเดินทางไกล
มอบอำนาจให้คนในไทยทำอะไรแทนได้บ้าง
ทำได้บางเรื่อง ตารางนี้สรุปตามกฎหมายและแนวปฏิบัติที่หน่วยงานรัฐเผยแพร่
| เรื่อง | มอบอำนาจได้ไหม | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| จดทะเบียนหย่าโดยความยินยอม | ไม่ได้ | ต้องไปแสดงเจตนาและลงชื่อต่อหน้านายทะเบียนเอง |
| นำคำพิพากษาหย่าที่ถึงที่สุดไปบันทึกในทะเบียน | ได้ | คณะกรรมการกฤษฎีกาเห็นว่ามอบอำนาจให้ผู้อื่นยื่นได้ (เรื่องเสร็จที่ 191/2556) |
| บันทึกการหย่าที่ทำในต่างประเทศ (คร.22) | ได้ | ทำหนังสือมอบอำนาจที่สถานทูตไทย ให้คนในไทยยื่นแทน |
| ยื่นฟ้องและดำเนินคดีหย่า | ได้ ผ่านทนายความ | ลงชื่อในใบแต่งทนายความ ลายมือชื่อที่ทำในต่างประเทศควรรับรองตามขั้นตอน |
| เบิกความเป็นพยานในศาล | โดยหลักต้องเบิกความเอง | ศาลอาจอนุญาตวิธีอื่นในบางกรณี ขึ้นกับดุลพินิจของศาล |
หนังสือมอบอำนาจที่คนไทยทำในต่างประเทศ ต้องรับรองโดยสถานเอกอัครราชทูต สถานกงสุลใหญ่ หรือสำนักงานการค้าและเศรษฐกิจไทยในประเทศนั้น ส่วนชาวต่างชาติ ต้องรับรองโดยโนตารีพับลิกหรือหน่วยงานของประเทศนั้น และรับรองต่อโดยสถานทูตไทย ตามคู่มือการนิติกรณ์เอกสารของกรมการกงสุล
e-Filing คืออะไร ใช้กับคดีหย่าได้แค่ไหน
e-Filing คือระบบรับส่งคำคู่ความและเอกสารทางอิเล็กทรอนิกส์ของศาลยุติธรรม เริ่มจากให้ทนายความที่ลงทะเบียนยื่นฟ้องคดีแพ่งบางประเภท และขยายประเภทคดีและศาลที่ใช้ได้เป็นระยะ ปัจจุบันยืนยันตัวตนผ่านแอป ThaID
ศาลที่รับคดีครอบครัวทางระบบนี้และประเภทคำร้องที่รับได้อาจต่างกันในแต่ละช่วงเวลา จึงควรให้ทนายตรวจกับศาลที่จะยื่นก่อน ที่สำคัญคือ e-Filing ช่วยเรื่องการยื่นเอกสาร แต่ไม่ได้ตัดขั้นตอนที่กฎหมายกำหนด เช่น การส่งหมายถึงจำเลย การไกล่เกลี่ย และการสืบพยาน
ข้อจำกัดที่ควรรู้ก่อนวางแผน
- ถ้าอีกฝ่ายไม่ยินยอม ทางสถานทูตใช้ไม่ได้ ต้องฟ้องหย่าที่ศาล
- การหย่าต่างสำนักทะเบียนใช้เวลานานกว่าการไปพร้อมกัน เพราะเอกสารต้องเดินทางผ่านกระทรวงการต่างประเทศ
- ผู้ฟ้องคดีมักต้องเบิกความด้วยตนเองอย่างน้อยหนึ่งนัด ควรวางแผนการเดินทางหรือถามทนายเรื่องทางเลือกที่ศาลอาจอนุญาต
- เอกสารที่ทำในต่างประเทศต้องรับรองและแปลก่อนใช้ในไทย ซึ่งกินเวลาหลายสัปดาห์
- ข้อกำหนดของสถานทูตแต่ละแห่งต่างกัน ควรอ่านเว็บไซต์ของสถานทูตไทยในประเทศที่อยู่ก่อนเสมอ
คำถามที่พบบ่อย
อยู่ต่างประเทศกันทั้งคู่ คนละประเทศ จดทะเบียนหย่าได้ไหม
อาจทำได้โดยการหย่าต่างสำนักทะเบียนระหว่างสถานทูตไทยสองแห่ง แต่เป็นกรณีที่ต้องประสานหลายหน่วยงาน ควรสอบถามสถานทูตที่จะเป็นผู้รับเรื่องแห่งแรกก่อนว่ารับดำเนินการในลักษณะนี้หรือไม่ และใช้เอกสารใดบ้าง
จดทะเบียนหย่าที่สถานทูตเสียค่าธรรมเนียมไหม
ใบสำคัญการหย่าออกโดยไม่เสียค่าธรรมเนียมตามพระราชบัญญัติจดทะเบียนครอบครัว มาตรา 8 และสถานทูตบางแห่งแจ้งว่าไม่มีค่าธรรมเนียมการจดทะเบียน แต่อาจมีค่าใช้จ่ายอื่น เช่น ค่ารับรองเอกสารหรือค่าส่งไปรษณีย์ ซึ่งแต่ละแห่งกำหนดเอง
ฟ้องหย่าในไทยโดยไม่กลับไทยเลยได้ไหม
ทนายในไทยยื่นฟ้องและดำเนินคดีแทนได้เกือบทุกขั้นตอน แต่โจทก์มักต้องเบิกความเองในวันสืบพยาน ซึ่งศาลจะพิจารณาวิธีการตามข้อเท็จจริงของแต่ละคดี ควรถามทนายตั้งแต่ต้นว่าต้องเดินทางกลับกี่ครั้งโดยประมาณ
หย่าตามกฎหมายประเทศที่อยู่ตอนนี้เลยดีกว่าไหม
อาจสะดวกกว่า ถ้าจดสมรสในประเทศนั้นและไม่มีทรัพย์สินหรือบุตรในไทย แต่หลังหย่าต้องนำเอกสารมารับรอง แปล และบันทึก คร.22 ในไทย ถ้ามีทรัพย์ในไทย การดำเนินการในไทยมักตรงกว่า
ควรเริ่มอย่างไร
ขั้นแรกให้ถามตัวเองว่าอีกฝ่ายยินยอมหรือไม่ ถ้ายินยอม ให้เข้าเว็บไซต์ของสถานทูตไทยในประเทศที่อยู่เพื่อดูขั้นตอนจดทะเบียนหย่าและนัดหมาย ถ้าไม่ยินยอม ให้เตรียมเอกสารสำหรับฟ้องหย่าและทำใบแต่งทนายพร้อมการรับรองลายมือชื่อ
การทำเรื่องหย่าข้ามประเทศมีขั้นตอนรับรองเอกสารและกำหนดเวลาหลายจุด การปรึกษาทนายความคดีครอบครัวก่อนเริ่มช่วยให้เลือกทางที่ต้องเดินทางน้อยที่สุด อ่านเพิ่มเติมเรื่องการมอบอำนาจได้ที่ การจดทะเบียนสมรสหรือจดทะเบียนหย่ามอบอำนาจได้หรือไม่
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ