ฟ้องหย่าค่าใช้จ่ายเท่าไหร่ ค่าขึ้นศาล ค่านำหมาย และค่าทนาย

ฟ้องหย่าอย่างเดียวเสียค่าขึ้นศาล 200 บาท เพราะเป็นคดีที่คำนวณเป็นเงินไม่ได้ ถ้าขอแบ่งสินสมรสหรือเรียกเงิน จะคิดเพิ่มร้อยละ 2 ของทุนทรัพย์แต่ไม่เกิน 200,000 บาท นอกจากนี้ยังมีค่านำหมาย ค่าเอกสาร และค่าทนายความซึ่งขึ้นกับความซับซ้อนของคดี

ค่าขึ้นศาลฟ้องหย่าคิดอย่างไร

ค่าขึ้นศาลเป็นไปตามตาราง 1 ท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง และผู้ยื่นคำฟ้องเป็นผู้ชำระเมื่อยื่นคำฟ้อง (มาตรา 149) โดยแยกเป็นคำขอที่คำนวณเป็นเงินได้และคำนวณไม่ได้

ตัวอย่างการคำนวณ ถ้าขอให้หย่าและขอแบ่งสินสมรสส่วนของตนมูลค่า 1,000,000 บาท ค่าขึ้นศาลส่วนทุนทรัพย์คือร้อยละ 2 เท่ากับ 20,000 บาท ส่วนคดีที่ทุนทรัพย์ไม่สูง ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 190 จัตวา จำกัดค่าขึ้นศาลคดีมโนสาเร่ไว้ไม่เกิน 1,000 บาท ซึ่งคำถามที่พบบ่อยของศาลเยาวชนและครอบครัวบางแห่งระบุว่าใช้กับทุนทรัพย์ไม่เกิน 300,000 บาท

คำขอเรื่องเงินอื่น เช่น ค่าทดแทน ค่าเลี้ยงชีพ หรือค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตร อาจคิดค่าขึ้นศาลต่างกันตามลักษณะของคำขอ ควรให้ทนายหรือเจ้าหน้าที่ศาลคำนวณ หรือใช้ระบบคำนวณค่าธรรมเนียมศาลของศาลยุติธรรมที่ fees.coj.go.th ก่อนยื่น

นอกจากค่าขึ้นศาล ต้องเตรียมค่าใช้จ่ายอะไรอีก

• ค่านำหมาย ค่าส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องให้จำเลย อัตราขึ้นอยู่กับแต่ละศาลและระยะทาง ในคดีครอบครัวการส่งอาจทำทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ หรือโดยเจ้าพนักงานศาล (พระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวฯ มาตรา 156)
• ค่าส่งหมายโดยวิธีอื่น เช่น ค่าปิดหมายหรือค่าลงโฆษณา หากหาตัวจำเลยไม่พบ
• ค่าแปลและรับรองเอกสาร เมื่อจำเลยเป็นชาวต่างชาติหรืออยู่ต่างประเทศ หรือเอกสารเป็นภาษาต่างประเทศ
• ค่าคัดถ่ายและรับรองสำเนาเอกสาร เช่น สำเนาคำพิพากษาและหนังสือรับรองคดีถึงที่สุด
• ค่าใช้จ่ายของพยาน เช่น ค่าเดินทางของพยานบุคคล หรือค่าเอกสารจากธนาคารและหน่วยงานต่าง ๆ
• ค่าทนายความ ตามที่ตกลงกับทนาย ซึ่งมักเป็นส่วนที่มากที่สุดของค่าใช้จ่ายทั้งหมด

ส่วนการบันทึกการหย่าที่สำนักทะเบียนหลังคดีถึงที่สุด กรมการปกครองระบุว่าการจดทะเบียนการหย่าทุกกรณีไม่เสียค่าธรรมเนียม

ค่าทนายฟ้องหย่าขึ้นอยู่กับอะไร

ค่าทนายไม่มีอัตรากลางที่ใช้ได้กับทุกคดี เพราะปริมาณงานต่างกันมาก ปัจจัยหลักที่ทำให้สูงหรือต่ำ ได้แก่

1. อีกฝ่ายยอมหย่า ขาดนัด หรือต่อสู้คดีเต็มที่
2. จำนวนประเด็น เช่น มีเรื่องบุตร ค่าเลี้ยงดู ค่าทดแทน และสินสมรสพร้อมกันหรือไม่
3. มูลค่าและความซับซ้อนของทรัพย์สิน เช่น ที่ดินหลายแปลง หุ้น ธุรกิจ หรือทรัพย์สินในต่างประเทศ
4. จำนวนพยานและนัดสืบพยาน และระยะทางไปศาล
5. มีอุทธรณ์ ฎีกา หรือการบังคับคดีต่อหรือไม่
6. คู่สมรสเป็นชาวต่างชาติหรืออยู่ต่างประเทศ ซึ่งต้องจัดการเรื่องแปลเอกสารและส่งหมาย

เมื่อจ้างทนาย ควรขอให้ระบุในสัญญาว่าค่าบริการครอบคลุมถึงขั้นไหน รวมค่าธรรมเนียมศาลหรือไม่ และถ้าคดีมีอุทธรณ์คิดอย่างไร อ่านมุมมองเรื่องนี้เพิ่มเติมได้ที่ ฟ้องหย่า ค่าทนายความเท่าไหร่

เงินที่จ่ายไปแล้ว ได้คืนหรือเรียกจากอีกฝ่ายได้ไหม

ได้ในบางกรณี เมื่อคดีจบโดยการประนีประนอมยอมความหรือมีการถอนฟ้อง ศาลมีอำนาจสั่งคืนค่าขึ้นศาลทั้งหมดหรือบางส่วนตามที่เห็นสมควร (มาตรา 151) และศาลเยาวชนและครอบครัวบางแห่งแจ้งว่า หากตกลงกันได้ ศาลจะคืนให้ 7 ใน 8 ส่วน

ถ้าคดีจบด้วยคำพิพากษา โดยหลักฝ่ายที่แพ้คดีรับผิดค่าฤชาธรรมเนียม แต่ศาลใช้ดุลพินิจให้แต่ละฝ่ายรับผิดส่วนของตน หรือให้เป็นพับได้ โดยคำนึงถึงความสุจริตในการดำเนินคดี (มาตรา 161) ดูภาพรวมค่าใช้จ่ายจากอีกมุมได้ที่ ฟ้องหย่า ค่าใช้จ่าย

ควรเริ่มอย่างไร

เริ่มจากทำรายการว่าจะขออะไรบ้างในคดี และประเมินมูลค่าคำขอที่เป็นเงิน จะช่วยให้รู้ค่าขึ้นศาลโดยประมาณ จากนั้นตรวจว่าอีกฝ่ายอยู่ที่ไหน เพื่อประเมินค่านำหมายและค่าแปลเอกสาร

เมื่อได้ภาพคร่าว ๆ แล้ว ให้ขอคำปรึกษาจากทนายความคดีครอบครัว และขอใบเสนอราคาที่ระบุขอบเขตงานชัดเจน การรู้ค่าใช้จ่ายทั้งหมดตั้งแต่ต้นช่วยให้ตัดสินใจได้ว่าควรเจรจาหย่าโดยความยินยอม หรือเดินหน้าฟ้องคดี