ชาวต่างชาติที่ได้รับอนุญาตให้อยู่ในไทยเพราะเป็นคู่สมรสของคนไทย ได้สิทธินั้นโดยมีเงื่อนไขว่าต้องเป็นคู่สมรสทั้งตามกฎหมายและตามความเป็นจริง เมื่อหย่าแล้วเหตุนี้หมดไป จึงควรติดต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองโดยเร็ว เพื่อเปลี่ยนประเภทการอยู่ต่อหรือวางแผนเดินทางออกให้ถูกต้อง
การอยู่ต่อเพราะสมรสกับคนไทย อาศัยเงื่อนไขอะไร
สิ่งที่คนทั่วไปเรียกว่าวีซ่าแต่งงาน โดยมากหมายถึงการได้วีซ่าประเภทคนอยู่ชั่วคราว (Non-Immigrant) แล้วขออยู่ต่อในราชอาณาจักรในฐานะครอบครัวของผู้มีสัญชาติไทย ตามข้อมูลบนเว็บไซต์สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง เงื่อนไขสำคัญ ได้แก่
- ต้องพิสูจน์ความสัมพันธ์ กรณีคู่สมรสต้องเป็นการสมรสที่ชอบด้วยกฎหมายและอยู่กินกันจริง
- ต้องผ่านเกณฑ์ด้านการเงินที่ ตม. กำหนด เช่น กรณีสามีต่างชาติของภรรยาไทย หน้าเว็บของ ตม. ระบุรายได้เฉลี่ยไม่น้อยกว่าเดือนละ 40,000 บาท หรือเงินฝากในธนาคารในไทยไม่น้อยกว่า 400,000 บาทตามระยะเวลาที่กำหนด
- ผู้ยื่นและคู่สมรสคนไทยต้องไปให้ถ้อยคำด้วยตนเอง และแสดงเอกสารตัวจริง
การอนุญาตให้อยู่ต่อจึงผูกกับการเป็นคู่สมรสโดยตรง และต้องยื่นต่ออายุตามรอบที่ได้รับอนุญาต
หย่าแล้ว วีซ่าคู่สมรสต่างชาติเปลี่ยนอย่างไร
เมื่อการสมรสสิ้นสุดลง ไม่ว่าจะจดทะเบียนหย่าที่สำนักทะเบียนหรือหย่าตามคำพิพากษาที่ถึงที่สุด เหตุที่ใช้ขออยู่ต่อก็หมดไป ผลในทางปฏิบัติ เช่น ระยะเวลาที่ยังเหลือหรือการต้องเดินทางออกเมื่อใด ขึ้นกับการพิจารณาของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง กฎหมายไม่ได้ให้คำตอบเดียวที่ใช้กับทุกกรณี
สิ่งที่ไม่ควรทำคือคาดเดาเอาเองว่าสิทธิเดิมยังใช้ได้ถึงวันครบกำหนด หรือยื่นต่ออายุโดยไม่แจ้งว่าหย่าแล้ว การให้ข้อมูลไม่ตรงความจริงต่อเจ้าหน้าที่มีความเสี่ยงทางกฎหมาย และการอยู่เกินกำหนดมีค่าปรับรายวัน อาจถูกห้ามกลับเข้าประเทศในภายหลังด้วย
ถ้ายังอยู่ระหว่างฟ้องหย่าและแยกกันอยู่แล้ว ก็ควรระวังเช่นกัน เพราะเงื่อนไขการอยู่ต่อกำหนดให้อยู่กินกันจริง การยื่นต่ออายุในช่วงนี้ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อน
หลังหย่า คู่สมรสต่างชาติมีทางเลือกอะไรบ้าง
ทางเลือกขึ้นกับสถานการณ์ของแต่ละคน ตารางนี้เป็นแนวทางเบื้องต้นที่ควรนำไปสอบถาม ตม. ในพื้นที่
| สถานการณ์ | ทางเลือกที่อาจเป็นไปได้ | สิ่งที่ควรตรวจสอบกับ ตม. |
|---|---|---|
| มีบุตรสัญชาติไทย | ขออยู่ต่อในฐานะบิดาหรือมารดาของผู้มีสัญชาติไทย ซึ่ง ตม. จัดไว้ในหมวดครอบครัวของผู้มีสัญชาติไทย | หลักฐานความสัมพันธ์ การเลี้ยงดูจริง เอกสารอำนาจปกครอง และเกณฑ์การเงิน |
| ทำงานกับนายจ้างในไทย | วีซ่าหรือการอยู่ต่อเพื่อทำงาน พร้อมใบอนุญาตทำงาน | คุณสมบัติของนายจ้างและตำแหน่งงาน |
| มีคุณสมบัติประเภทอื่น | ประเภทอื่นที่ ตม. กำหนด เช่น การพำนักระยะยาวตามเกณฑ์อายุและการเงิน | เกณฑ์ล่าสุดและเอกสารที่ต้องใช้ |
| ไม่มีเหตุอื่นรองรับ | เดินทางออก แล้วขอวีซ่าใหม่ตามประเภทที่มีสิทธิ | วันสุดท้ายที่อยู่ได้โดยไม่เกินกำหนด |
ต้องเตรียมเอกสารอะไรเมื่อไปติดต่อ ตม. หลังหย่า
- หนังสือเดินทาง พร้อมหน้าวีซ่าและตราประทับอนุญาตครั้งล่าสุด
- หลักฐานการหย่า คือใบสำคัญการหย่า หรือคำพิพากษาพร้อมหนังสือรับรองคดีถึงที่สุด
- ถ้ามีบุตรสัญชาติไทย ให้เตรียมสูติบัตร บัตรประชาชนหรือทะเบียนบ้านของบุตร และเอกสารเรื่องอำนาจปกครองหรือการเลี้ยงดู
- หลักฐานการเงินหรือการทำงานตามประเภทที่จะขอ
- แบบคำขออยู่ต่อ (ตม.7) หากจะยื่นขอในประเภทใหม่
เอกสารที่ออกในต่างประเทศอาจต้องแปลและรับรองก่อนใช้ ควรสอบถามรายการล่าสุดจากสำนักงานที่จะยื่น เพราะรายละเอียดแต่ละแห่งอาจต่างกัน
ฝ่ายคนไทยควรรู้อะไรบ้าง
หลังหย่า ฝ่ายคนไทยไม่มีหน้าที่ไปให้ถ้อยคำหรือรับรองเพื่อให้อีกฝ่ายต่ออายุในฐานะคู่สมรสอีก และไม่ควรลงนามในเอกสารที่ระบุว่ายังเป็นคู่สมรสกันอยู่ เพราะอาจเป็นการให้ข้อมูลเท็จต่อเจ้าหน้าที่
ถ้ามีลูกด้วยกัน การที่อีกฝ่ายต้องเดินทางออกนอกประเทศอาจกระทบการพบลูกและการจ่ายค่าเลี้ยงดู ควรตกลงเรื่องเหล่านี้ให้ชัดในหนังสือสัญญาหย่า เช่น ช่องทางติดต่อ การมาเยี่ยม และวิธีโอนเงิน เพื่อไม่ให้เรื่องวีซ่ากลายเป็นข้อพิพาทเรื่องลูก
คำถามที่พบบ่อย
หย่าแล้วต้องออกจากประเทศไทยภายในกี่วัน
ไม่มีตัวเลขเดียวที่ใช้ได้กับทุกกรณี ขึ้นกับประเภทการอนุญาตที่ถืออยู่และการพิจารณาของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือนำหลักฐานการหย่าไปสอบถามสำนักงานที่อนุญาตให้อยู่ต่อโดยเร็ว
มีลูกสัญชาติไทยแต่ไม่ได้อำนาจปกครอง ยังขออยู่ต่อเพราะลูกได้ไหม
อาจเป็นไปได้ ตม. จัดบิดามารดาของผู้มีสัญชาติไทยไว้ในหมวดครอบครัว แต่จะพิจารณาหลักฐานความสัมพันธ์และการเลี้ยงดูจริงประกอบ การไม่มีอำนาจปกครองอาจทำให้ต้องเตรียมหลักฐานมากขึ้น ควรตรวจเงื่อนไขล่าสุดก่อนยื่น
ยังไม่จดทะเบียนหย่า แต่แยกกันอยู่แล้ว ต่อวีซ่าแต่งงานได้ไหม
เงื่อนไขการอยู่ต่อในฐานะคู่สมรสกำหนดให้เป็นคู่สมรสที่อยู่กินกันจริง ถ้าแยกกันอยู่แล้วอาจไม่ผ่านเกณฑ์ และไม่ควรให้ข้อมูลที่ไม่ตรงความจริง ควรปรึกษาก่อนว่ามีประเภทอื่นที่เหมาะกว่าหรือไม่
หย่าแล้วกระทบคำขอถิ่นที่อยู่หรือคำขอสัญชาติไทยที่ยื่นไว้ไหม
ถ้าคำขอนั้นอาศัยการสมรสเป็นเหตุ การหย่าอาจกระทบการพิจารณาได้ ควรแจ้งและสอบถามหน่วยงานที่รับคำขอโดยตรง เพราะแต่ละประเภทมีหลักเกณฑ์ของตนเอง
ควรเริ่มอย่างไร
ก่อนจดทะเบียนหย่า ควรรู้ล่วงหน้าว่าตนเองถือการอนุญาตประเภทใด หมดอายุเมื่อไร และมีคุณสมบัติสำหรับประเภทอื่นหรือไม่ แล้ววางลำดับให้ดี เช่น เตรียมเอกสารสำหรับการเปลี่ยนประเภทไว้ก่อน เพื่อไม่ให้มีช่วงที่อยู่โดยไม่มีสถานะถูกต้อง
เรื่องการหย่ากับเรื่องคนเข้าเมืองเกี่ยวพันกันมาก โดยเฉพาะเมื่อมีลูกหรือทรัพย์สินในไทย ควรปรึกษาทนายความด้านครอบครัวควบคู่กับการตรวจสอบกับสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง เพื่อให้ข้อตกลงในการหย่าและแผนการพำนักสอดคล้องกัน ข้อมูลในบทความนี้เป็นหลักทั่วไป ระเบียบด้านคนเข้าเมืองอาจเปลี่ยนแปลงได้ จึงควรยืนยันกับ ตม. ทุกครั้ง
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ