จดทะเบียนหย่าโดยความยินยอมใช้บัตรประจำตัวประชาชนของทั้งสองฝ่าย หนังสือสัญญาการหย่า หลักฐานการจดทะเบียนสมรส และพยานที่บรรลุนิติภาวะ 2 คน ยื่นได้ที่สำนักงานเขตหรือที่ว่าการอำเภอแห่งใดก็ได้ ไม่เสียค่าธรรมเนียม และโดยทั่วไปใช้เวลาประมาณ 20–30 นาที
จดทะเบียนหย่า ใช้เอกสารอะไรบ้าง
เอกสารหลักมีเพียงไม่กี่อย่าง แต่ต้องเตรียมให้ครบทั้งของคู่หย่าและของพยาน เพราะเจ้าหน้าที่จะตรวจตัวบุคคลและหลักฐานการสมรสก่อนรับจดทะเบียนทุกครั้ง
- บัตรประจำตัวประชาชน ของคู่หย่าทั้งสองฝ่าย หรือยืนยันตัวตนผ่านแอปพลิเคชัน ThaID ได้ตามที่กรมการปกครองกำหนด
- หนังสือเดินทางหรือเอกสารราชการอื่น สำหรับคู่หย่าที่ไม่มีบัตรประจำตัวประชาชน เช่น ชาวต่างชาติ
- หลักฐานการจดทะเบียนสมรส เช่น ใบสำคัญการสมรส หากหาไม่พบควรสอบถามสำนักทะเบียนล่วงหน้าว่าจะตรวจจากฐานข้อมูลได้หรือต้องคัดสำเนาก่อน
- หนังสือสัญญาการหย่า ที่คู่หย่าและพยานลงลายมือชื่อ ระบุข้อตกลงเรื่องบุตร ทรัพย์สิน และเรื่องอื่นที่ต้องการ
- พยาน 2 คน พร้อมบัตรประจำตัวประชาชนของพยาน
- คำแปลภาษาไทย ของเอกสารภาษาต่างประเทศ ซึ่งต้องผ่านการรับรองตามขั้นตอนของกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ
ถ้าคู่หย่าฝ่ายใดเคยเปลี่ยนชื่อหรือชื่อสกุลระหว่างสมรส ควรนำใบสำคัญการเปลี่ยนชื่อไปด้วย เพื่อให้เจ้าหน้าที่ตรวจความต่อเนื่องของชื่อได้ง่ายขึ้น
ทำไมต้องมีพยาน 2 คน และพยานต้องเป็นใคร
ต้องมีพยานเพราะกฎหมายบังคับไว้ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1514 วรรคสอง กำหนดว่าการหย่าโดยความยินยอมต้องทำเป็นหนังสือและมีพยานลงลายมือชื่ออย่างน้อยสองคน
ตามคู่มือของกรมการปกครอง พยานต้องเป็นผู้บรรลุนิติภาวะ ไม่เป็นคนไร้ความสามารถหรือคนเสมือนไร้ความสามารถ และไม่เป็นคนหูหนวก เป็นใบ้ หรือตาบอดทั้งสองข้าง พยานจะเป็นญาติ เพื่อน หรือคนรู้จักก็ได้ ขอเพียงไปลงลายมือชื่อได้จริงในวันนั้น
เรื่องจำนวนพยานเป็นจุดที่ไม่ควรประมาท หนังสือหย่าที่มีพยานไม่ครบอาจกลายเป็นข้อโต้แย้งภายหลัง อ่านเพิ่มเติมได้ที่บทความ หนังสือหย่ามีพยานเพียงคนเดียว สมบูรณ์หรือไม่
จดทะเบียนหย่าได้ที่ไหน ต้องกลับไปที่เดิมที่จดสมรสไหม
ไม่ต้องกลับไปที่เดิม คู่หย่ายื่นจดทะเบียนได้ที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือสำนักทะเบียนเขตแห่งใดก็ได้ทั่วประเทศ โดยไม่จำกัดว่าต้องมีภูมิลำเนาหรือเคยจดทะเบียนสมรสที่นั่น
ถ้าอยู่ต่างประเทศ คนไทยยังติดต่อสถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลใหญ่ไทยได้ ส่วนกรณีที่ทั้งสองฝ่ายไปพร้อมกันไม่ได้ ให้ใช้วิธี "หย่าต่างสำนักทะเบียน" ซึ่งมีขั้นตอนแยกต่างหาก
ขั้นตอนจดทะเบียนหย่าที่สำนักงานเขตหรืออำเภอเป็นอย่างไร
ขั้นตอนไม่ซับซ้อน หากเอกสารครบและตกลงกันได้แล้ว มักจบในการไปครั้งเดียว
- คู่หย่าทั้งสองฝ่ายและพยาน 2 คนไปพร้อมกันที่สำนักทะเบียน แจ้งความประสงค์จดทะเบียนหย่าโดยความยินยอม
- เจ้าหน้าที่ตรวจบัตรประจำตัว หลักฐานการสมรส และหนังสือสัญญาการหย่า
- เจ้าหน้าที่บันทึกข้อมูลลงทะเบียนการหย่า (คร.6) และใบสำคัญการหย่า (คร.7) ข้อตกลงเรื่องทรัพย์สิน บุตร หรือเรื่องอื่นบันทึกไว้ในช่องหมายเหตุได้
- คู่หย่าและพยานตรวจข้อความ แล้วลงลายมือชื่อ นายทะเบียนลงนาม
- คู่หย่าแต่ละฝ่ายรับใบสำคัญการหย่าคนละฉบับ
การหย่ามีผลทันทีที่จดทะเบียนเสร็จ เพราะมาตรา 1515 กำหนดว่าการหย่าโดยความยินยอมของคู่สมรสที่จดทะเบียนสมรสแล้ว จะสมบูรณ์เมื่อได้จดทะเบียนการหย่า และมาตรา 1531 ให้มีผลนับแต่เวลาจดทะเบียนเป็นต้นไป
จดทะเบียนหย่า ค่าธรรมเนียมเท่าไหร่ ใช้เวลานานไหม
การจดทะเบียนหย่าทุกกรณีไม่เสียค่าธรรมเนียม เสียเพียงค่าคัดสำเนาเอกสารฉบับละ 10 บาทหากต้องการ ส่วนเวลาที่ใช้ตามคู่มือของกรมการปกครองประมาณ 20–30 นาที ขึ้นกับความยาวของข้อตกลงที่ต้องบันทึก
| รูปแบบ | ใครต้องไป | เอกสารสำคัญ | ค่าธรรมเนียม |
|---|---|---|---|
| หย่าโดยความยินยอม ที่สำนักทะเบียนเดียวกัน | คู่หย่าทั้งสองฝ่าย และพยาน 2 คน | บัตรประจำตัว หลักฐานการสมรส หนังสือสัญญาการหย่า | ไม่เสีย |
| หย่าโดยความยินยอม ต่างสำนักทะเบียน | แต่ละฝ่ายไปยื่นที่สำนักทะเบียนของตน | ชุดเดียวกัน และนายทะเบียนส่งเอกสารต่อให้อีกแห่ง | ไม่เสีย |
| จดทะเบียนตามคำพิพากษาของศาล | ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไปได้ | คำพิพากษาและหนังสือรับรองคดีถึงที่สุด | ไม่เสีย |
เวลาที่มักเสียไปจริง ๆ ไม่ได้อยู่ที่เคาน์เตอร์ แต่อยู่ที่การตกลงเนื้อหาในหนังสือหย่า จึงควรร่างและตกลงกันให้เรียบร้อยก่อนวันนัด
หนังสือสัญญาการหย่าควรเขียนอะไรบ้าง
อย่างน้อยควรระบุเรื่องบุตรและทรัพย์สินให้ชัด เพราะหลังหย่าแล้วเรื่องที่ไม่ได้เขียนไว้มักกลายเป็นข้อพิพาท
หากมีบุตรที่ยังเป็นผู้เยาว์ มาตรา 1520 ให้คู่สมรสทำความตกลงเป็นหนังสือว่าฝ่ายใดจะใช้อำนาจปกครองบุตรคนใด ถ้าไม่ได้ตกลงหรือตกลงกันไม่ได้ ศาลจะเป็นผู้ชี้ขาด และมาตรา 1522 ให้ระบุในสัญญาหย่าว่าฝ่ายใดหรือทั้งสองฝ่ายจะออกค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตรเท่าใด
ส่วนทรัพย์สิน หากไม่ต้องการระบุในหนังสือหย่าก็ทำได้ แต่สินสมรสที่ยังไม่แบ่งจะยังค้างอยู่และต้องมาจัดการภายหลัง ดูรายละเอียดเรื่องการแบ่งได้ที่ แบ่งสินสมรสและหนี้สินตอนหย่า
คำถามที่พบบ่อย
ไม่มีใบสำคัญการสมรสตัวจริง จดทะเบียนหย่าได้ไหม
ในหลายกรณีทำได้ เพราะนายทะเบียนตรวจข้อมูลการสมรสจากระบบทะเบียนได้ แต่บางสำนักทะเบียนอาจขอสำเนาที่รับรองแล้ว จึงควรโทรสอบถามสำนักทะเบียนที่จะไปก่อน เพื่อไม่ต้องเดินทางซ้ำ
พยานต้องเป็นคนที่เคยเป็นพยานตอนจดทะเบียนสมรสหรือไม่
ไม่จำเป็น พยานในการหย่าเป็นใครก็ได้ที่บรรลุนิติภาวะและไม่มีลักษณะต้องห้ามตามที่กรมการปกครองกำหนด เพียงต้องไปลงลายมือชื่อและนำบัตรประจำตัวประชาชนไปด้วย
คู่สมรสเป็นชาวต่างชาติ ต้องเตรียมอะไรเพิ่ม
ฝ่ายต่างชาติใช้หนังสือเดินทางแทนบัตรประจำตัวประชาชน และเอกสารภาษาต่างประเทศต้องแปลเป็นภาษาไทยและรับรองตามขั้นตอนของกระทรวงการต่างประเทศ หากฝ่ายต่างชาติสื่อสารภาษาไทยไม่ได้ ควรสอบถามสำนักทะเบียนเรื่องล่ามล่วงหน้า
จดทะเบียนหย่าแล้วต้องทำอะไรต่อ
ฝ่ายที่ใช้ชื่อสกุลของอีกฝ่ายต้องดำเนินการกลับไปใช้ชื่อสกุลเดิม แล้วตามแก้บัตรประจำตัวประชาชนและเอกสารอื่น นอกจากนี้ควรเก็บใบสำคัญการหย่าไว้ให้ดี เพราะต้องใช้ในการแบ่งทรัพย์ การโอนทรัพย์ และการสมรสใหม่
มอบอำนาจให้คนอื่นไปจดทะเบียนหย่าแทนได้ไหม
เรื่องนี้มีข้อจำกัดเฉพาะ และไม่เหมือนการทำธุรกรรมทั่วไป หากไปเองไม่ได้ ทางที่กรมการปกครองรองรับคือการหย่าต่างสำนักทะเบียน อ่านเพิ่มได้ที่ การจดทะเบียนสมรสหรือจดทะเบียนหย่ามอบอำนาจได้หรือไม่
ควรเริ่มอย่างไร
เริ่มจากคุยกันให้ได้ข้อสรุปเรื่องบุตร ค่าเลี้ยงดู และทรัพย์สิน แล้วร่างหนังสือหย่าให้ครบ นัดพยาน 2 คน และโทรยืนยันเอกสารกับสำนักทะเบียนที่จะไป
ถ้ามีทรัพย์สินมูลค่าสูง มีหนี้ร่วม มีบุตรเล็ก หรือคู่สมรสเป็นชาวต่างชาติ การให้ทนายความตรวจร่างข้อตกลงก่อนลงลายมือชื่อช่วยลดความเสี่ยงที่ข้อตกลงจะไม่ชัดหรือบังคับใช้ยากในภายหลัง
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ