จดทะเบียนรับรองบุตรที่อำเภอหรือเขต ใช้บัตรประจำตัวของผู้เกี่ยวข้องหรือยืนยันตัวตนผ่าน ThaID พยาน 2 คน และความยินยอมของทั้งเด็กและมารดา ยื่นได้ทุกสำนักทะเบียนโดยไม่ต้องดูภูมิลำเนา และถ้าจดในสำนักทะเบียนไม่เสียค่าธรรมเนียม
จดทะเบียนรับรองบุตรคืออะไร ทำแล้วได้อะไร
คือการที่บิดาไปจดทะเบียนว่าเด็กเป็นบุตรของตน เพื่อให้เด็กเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของบิดา ทั้งที่บิดามารดาไม่ได้จดทะเบียนสมรสกัน
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1547 เปิดไว้สามทาง คือ บิดามารดาสมรสกันภายหลัง บิดาจดทะเบียนว่าเด็กเป็นบุตร หรือศาลพิพากษาว่าเป็นบุตร บทความนี้เน้นทางที่สอง ซึ่งทำได้ที่สำนักทะเบียน
มาตรา 1557 ให้การเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายมีผลนับแต่วันที่เด็กเกิด เว้นแต่จะอ้างให้เสื่อมสิทธิของบุคคลภายนอกที่ทำการโดยสุจริตก่อนจดทะเบียนไม่ได้ ผลในทางปฏิบัติคือบิดามีหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูบุตรตามมาตรา 1564 และเด็กมีฐานะเป็นทายาทของบิดา
จดทะเบียนรับรองบุตร ใช้เอกสารอะไรบ้าง
คู่มือของกรมการปกครองกำหนดเอกสารหลักไว้ไม่มาก แต่ความยินยอมของเด็กและมารดาคือหัวใจของการจดทะเบียน ถ้าขาดส่วนนี้ เอกสารอื่นครบก็จดไม่ได้
- บัตรประจำตัวประชาชนของบิดา มารดา และเด็กที่มีบัตรแล้ว หรือยืนยันตัวตนผ่านแอปพลิเคชัน ThaID
- หนังสือเดินทางหรือใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าว ถ้าบิดาหรือมารดาเป็นชาวต่างชาติ
- หนังสือให้ความยินยอม ในกรณีที่มารดาหรือเด็กมาให้ความยินยอมด้วยตนเองไม่ได้
- คำสั่งศาลและหนังสือรับรองคดีถึงที่สุด ในกรณีที่เด็กหรือมารดาไม่ยินยอมหรือไม่อาจให้ความยินยอมได้
- พยานบุคคล 2 คน พร้อมบัตรประจำตัวประชาชนของพยาน
- คำแปลภาษาไทยของเอกสารภาษาต่างประเทศที่ผ่านการรับรองการแปลแล้ว
ในทางปฏิบัติควรนำสูติบัตรของเด็ก ทะเบียนบ้าน และหนังสือสำคัญการเปลี่ยนชื่อหรือชื่อสกุลของผู้เกี่ยวข้องไปด้วย เพื่อให้เจ้าหน้าที่ตรวจความถูกต้องของชื่อได้ง่าย และไม่ต้องกลับไปเอาเพิ่ม
ใครต้องให้ความยินยอม ต้องไปพร้อมกันไหม
ต้องได้รับความยินยอมของทั้งเด็กและมารดาเด็ก ตามมาตรา 1548 วรรคหนึ่ง ความยินยอมของมารดาเพียงคนเดียวไม่พอ
ถ้าเด็กหรือมารดาไม่ได้ไปให้ความยินยอมต่อหน้านายทะเบียน นายทะเบียนจะแจ้งคำขอของบิดาไปยังเด็กและมารดา ถ้าไม่คัดค้านหรือไม่ให้ความยินยอมภายในหกสิบวันนับแต่ได้รับแจ้ง กฎหมายให้สันนิษฐานว่าไม่ให้ความยินยอม และถ้าอยู่นอกประเทศไทยขยายเป็นหนึ่งร้อยแปดสิบวัน
| สถานการณ์ | จดที่อำเภอได้ไหม | สิ่งที่ต้องทำ |
|---|---|---|
| เด็กและมารดาไปให้ความยินยอมด้วยตนเอง | ได้ | ไปพร้อมพยาน 2 คน จดเสร็จในวันเดียว |
| มารดายินยอม แต่ไปด้วยตนเองไม่ได้ | ได้ | ใช้หนังสือให้ความยินยอม หรือรอให้นายทะเบียนแจ้งไปยังมารดา |
| เด็กยังเล็กจนให้ความยินยอมเองไม่ได้ | ไม่ได้ทันที | ร้องขอต่อศาลก่อน แล้วนำคำพิพากษาไปจดทะเบียน |
| มารดาหรือเด็กคัดค้าน หรือไม่ตอบภายในกำหนด | ไม่ได้ทันที | ต้องมีคำพิพากษาของศาลตามมาตรา 1548 วรรคสาม |
ถ้าลูกยังเล็กจนพูดหรือแสดงความยินยอมเองไม่ได้ อำเภอจดทะเบียนรับรองบุตรให้ไม่ได้ แม้แม่จะยินยอมเต็มที่ ควรตรวจเรื่องนี้ก่อนนัดพยานและพาทุกคนไปสำนักทะเบียน
ขั้นตอนจดทะเบียนรับรองบุตรที่อำเภอหรือเขต
ถ้าทุกฝ่ายยินยอมและไปพร้อมกัน ขั้นตอนตามคู่มือของกรมการปกครองมักจบได้ในการไปครั้งเดียว
- บิดายื่นคำร้องขอจดทะเบียนรับรองบุตรต่อนายทะเบียน
- เด็กและมารดาให้ความยินยอมต่อหน้านายทะเบียน หรือยื่นหนังสือให้ความยินยอม
- นายทะเบียนตรวจคำร้องและหลักฐานของบิดา มารดา และเด็ก
- นายทะเบียนลงรายการในทะเบียนรับรองบุตร (คร.11)
- ผู้ร้อง ผู้ให้ความยินยอม และพยานลงลายมือชื่อ แล้วนายทะเบียนลงลายมือชื่อ
ถ้าเรื่องต้องผ่านศาล ศาลเยาวชนและครอบครัวกลางอธิบายว่าบิดายื่นคำร้องต่อศาลที่มูลคดีเกิดขึ้นในเขต หรือศาลที่ตนมีภูมิลำเนา เมื่อคำสั่งถึงที่สุดแล้วจึงนำคำสั่งและหนังสือรับรองคดีถึงที่สุดไปยื่นต่อนายทะเบียน รายละเอียดทางศาลดูได้ที่ การขอให้รับรองบุตรในคดีครอบครัว ต้องทำเป็นคำร้องหรือคำฟ้อง
จดนอกเขตได้ไหม ค่าธรรมเนียมเท่าไร ใช้เวลากี่วัน
จดได้ที่สำนักทะเบียนอำเภอ สำนักทะเบียนเขต หรือสถานทูตและสถานกงสุลไทยทุกแห่ง โดยไม่ต้องคำนึงถึงภูมิลำเนา จึงเลือกแห่งที่ทุกฝ่ายเดินทางสะดวกได้
| รายการ | ค่าธรรมเนียมตามคู่มือกรมการปกครอง |
|---|---|
| จดทะเบียนในสำนักทะเบียน | ไม่เสียค่าธรรมเนียม |
| จดทะเบียนนอกสำนักทะเบียน | ฉบับละ 200 บาท และผู้ขอต้องจัดพาหนะหรือชดใช้ค่าพาหนะให้นายทะเบียนตามสมควร |
| คัดสำเนาทะเบียน | ฉบับละ 10 บาท |
เรื่องเวลา ถ้าทุกฝ่ายไปพร้อมกันและเอกสารครบ มักเสร็จในวันเดียว ถ้าต้องรอนายทะเบียนแจ้งความยินยอมไปยังมารดาหรือเด็ก อาจต้องรอได้ถึงหกสิบวัน หรือหนึ่งร้อยแปดสิบวันถ้าอยู่ต่างประเทศ ส่วนกรณีต้องผ่านศาลจะใช้เวลานานกว่านั้นมาก
คำถามที่พบบ่อย
พ่อเป็นชาวต่างชาติ จดทะเบียนรับรองบุตรที่อำเภอได้ไหม
ได้ ใช้หนังสือเดินทางหรือใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวแทนบัตรประจำตัวประชาชน และเอกสารภาษาต่างประเทศต้องแปลเป็นภาษาไทยและรับรองการแปลก่อน ถ้าพ่อสื่อสารภาษาไทยไม่ได้ ควรถามสำนักทะเบียนล่วงหน้าเรื่องล่าม
ถ้าพ่อแม่จะจดทะเบียนสมรสกันภายหลัง ยังต้องจดรับรองบุตรไหม
โดยหลักไม่ต้อง เพราะมาตรา 1547 ให้เด็กเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายเมื่อบิดามารดาสมรสกันภายหลัง ถ้าตั้งใจจะจดทะเบียนสมรสอยู่แล้ว ควรถามสำนักทะเบียนว่าต้องบันทึกข้อมูลบุตรอย่างไรเพื่อให้เอกสารของเด็กตรงกัน
แม่เสียชีวิตแล้ว พ่อจดทะเบียนรับรองบุตรที่อำเภอได้ไหม
ไม่ได้ทันที เพราะมารดาไม่อาจให้ความยินยอมได้ กรณีนี้มาตรา 1548 กำหนดให้ต้องมีคำพิพากษาของศาลก่อน และควรเตรียมใบมรณบัตรของมารดาไปยื่นประกอบคำร้องด้วย
ต้องมีผลตรวจ DNA ไปยื่นที่อำเภอไหม
คู่มือของกรมการปกครองไม่ได้กำหนดให้ต้องมีผลตรวจ DNA สำหรับการจดทะเบียนที่ทุกฝ่ายยินยอม ผลตรวจมักมีบทบาทเมื่อเรื่องไปถึงศาลและมีข้อโต้แย้งว่าผู้ขอเป็นบิดาจริงหรือไม่
จดรับรองบุตรแล้ว พ่อต้องจ่ายค่าเลี้ยงดูไหม
ต้อง เพราะเมื่อเด็กเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมาย มาตรา 1564 กำหนดให้บิดามารดาต้องอุปการะเลี้ยงดูและให้การศึกษาตามสมควรแก่บุตรในระหว่างที่เป็นผู้เยาว์ จำนวนเงินตกลงกันได้ ถ้าตกลงไม่ได้ให้ศาลกำหนด ดูวิธีคิดได้ที่ ค่าเลี้ยงดูบุตรต่อเดือนเท่าไร ศาลคิดจากอะไร จ่ายถึงอายุเท่าไร
ควรเริ่มอย่างไร
เริ่มจากตรวจว่าเด็กให้ความยินยอมเองได้หรือยัง และมารดาพร้อมไปให้ความยินยอมด้วยตนเองหรือไม่ ถ้าพร้อมทั้งคู่ ให้เตรียมบัตรประจำตัว พยาน 2 คน และโทรถามสำนักทะเบียนที่จะไปว่าต้องใช้เอกสารเพิ่มหรือไม่
ถ้าเด็กยังเล็ก มารดาเสียชีวิต หรือฝ่ายใดยังไม่ยินยอม เรื่องจะต้องผ่านศาลก่อน ควรปรึกษาทนายความด้านครอบครัวเพื่อวางเอกสารและพยานให้ครบ อ่านภาพรวมทั้งสามทางได้ที่ 3 วิธีทำให้เด็กเป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายของบิดา
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ