จ่ายค่าเลี้ยงดูบุตร ให้มีหลักฐาน 6 วิธีกันถูกฟ้องว่าไม่จ่าย

ผู้จ่ายค่าเลี้ยงดูบุตรควร โอนเข้าบัญชีที่ระบุในข้อตกลงหรือคำพิพากษา ตรงวัน ตรงยอด เขียนหมายเหตุทุกครั้ง และเก็บสลิปไว้อย่างน้อย 5 ปี ส่วนการจ่ายค่าเทอมหรือซื้อของให้ลูกเอง จะนับแทนเงินรายเดือนได้อย่างปลอดภัยเมื่อตกลงไว้เป็นหนังสือ

ทำไมผู้จ่ายต้องเก็บหลักฐานเอง

เมื่ออีกฝ่ายฟ้องว่าค้างจ่าย ผู้ที่อ้างว่าจ่ายแล้วต้องพิสูจน์ให้ได้ ถ้าไม่มีหลักฐาน แม้จ่ายจริงก็อาจแพ้

ค่าอุปการะเลี้ยงดูที่ค้างชำระเป็นเงินที่ถึงกำหนดเป็นงวด ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/33 จึงให้มีอายุความ 5 ปี อีกฝ่ายจึงอาจย้อนถามถึงเงินหลายปีก่อนได้

มาตรา 326 ยังให้สิทธิผู้ชำระหนี้ขอใบเสร็จจากผู้รับเงินได้ สิทธินี้ใช้ได้กับค่าเลี้ยงดูบุตรด้วย โดยเฉพาะเมื่อจ่ายเป็นเงินสด

6 วิธีโอนค่าเลี้ยงดูบุตรให้เป็นหลักฐานที่ดี

หลักง่าย ๆ คือ ทำให้ทุกยอดอ่านแล้วรู้ทันทีว่าเป็นค่าเลี้ยงดูของลูกคนไหน เดือนไหน

1. โอนเข้าบัญชีที่ระบุไว้ในบันทึกการหย่า สัญญา หรือคำพิพากษาเท่านั้น ถ้าจะเปลี่ยนบัญชี ให้ขอให้อีกฝ่ายแจ้งเป็นข้อความหรือหนังสือก่อน
2. เขียนหมายเหตุทุกครั้ง เช่น "ค่าเลี้ยงดูบุตร ชื่อลูก เดือน มิถุนายน 2569"
3. โอนยอดตามที่กำหนดแยกเป็นรายการเดียว ไม่รวมกับเงินยืม ค่าน้ำค่าไฟ หรือเงินอื่น
4. โอนภายในวันที่กำหนด ถ้าจำเป็นต้องจ่ายช้า ให้ส่งข้อความแจ้งเหตุและวันที่จะจ่าย
5. เก็บสลิปทุกใบ และดาวน์โหลดรายการเดินบัญชีรายเดือนเก็บไว้หลายที่ เพราะแอปธนาคารอาจแสดงประวัติย้อนหลังได้จำกัด
6. ทำตารางสรุปปีละครั้ง ระบุเดือน ยอด วันที่โอน และชื่อไฟล์สลิป

อย่าหยุดจ่ายหรือลดยอดเองเพราะทะเลาะกัน หรือเพราะไม่ได้เจอลูก สิทธิพบลูกกับหน้าที่จ่ายค่าเลี้ยงดูแยกจากกัน การหยุดจ่ายเองคือหลักฐานที่ดีที่สุดของอีกฝ่าย

จ่ายค่าเทอมโดยตรง นับเป็นค่าเลี้ยงดูไหม

คำตอบคือ ขึ้นกับว่าตกลงหรือศาลสั่งไว้อย่างไร มาตรา 1598/40 วางหลักว่าค่าอุปการะเลี้ยงดูให้จ่ายเป็นเงินเป็นคราวตามกำหนด เว้นแต่คู่กรณีตกลงกันเป็นอย่างอื่น หรือศาลกำหนดวิธีอื่น

ถ้าอยากเปลี่ยนจากเงินรายเดือนเป็นการจ่ายค่าเทอมเอง ให้ทำข้อตกลงใหม่เป็นหนังสือ ระบุว่ายอดใดหักจากงวดใด ถ้าค่าเลี้ยงดูกำหนดโดยคำพิพากษา ควรให้ทนายดูว่าต้องขอศาลแก้หรือไม่ หลักที่ศาลเคยพิจารณาเรื่องค่าเทอมอ่านได้ที่ ฝ่ายชายจ่ายค่าเทอมลูกแล้ว ฝ่ายหญิงมีสิทธิฟ้องค่าเลี้ยงดูบุตรอีกหรือไม่

จ่ายเป็นเงินสด หรืออีกฝ่ายไม่ยอมรับเงิน ต้องทำอย่างไร

ถ้าจำเป็นต้องจ่ายเงินสด ให้ขอใบรับเงินทุกครั้ง ระบุวันที่ ยอด เดือนที่จ่าย ชื่อลูก และลายมือชื่อผู้รับ หากมีพยานรู้เห็นจะยิ่งดี

บางครั้งอีกฝ่ายปิดบัญชีหรือปฏิเสธไม่รับเงิน เพื่อนำไปอ้างภายหลังว่าไม่ได้รับ กรณีนี้มาตรา 331 ให้ผู้ชำระหนี้หลุดพ้นได้ด้วยการวางทรัพย์เพื่อประโยชน์ของเจ้าหนี้ ซึ่งทำที่สำนักงานวางทรัพย์ของกรมบังคับคดี

• เก็บหลักฐานว่าได้พยายามจ่ายแล้ว เช่น ข้อความขอเลขบัญชีใหม่
• ส่งหนังสือแจ้งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับว่าจะวางทรัพย์
• ปรึกษาเรื่องขั้นตอนวางทรัพย์ก่อนถึงงวดถัดไป

รายได้ลดลงจนจ่ายไม่ไหว ต้องทำอย่างไร

ทางที่ถูกคือ ขอแก้จำนวนต่อศาล ไม่ใช่ลดยอดเอง มาตรา 1598/39 ให้ศาลสั่งงด ลด เพิ่ม หรือกลับให้ค่าอุปการะเลี้ยงดูได้ เมื่อพฤติการณ์ รายได้ หรือฐานะของคู่กรณีเปลี่ยนไป

ระหว่างยื่นคำร้อง ควรจ่ายเท่าที่จ่ายได้และเก็บหลักฐานไว้ทุกยอด พร้อมเอกสารแสดงว่ารายได้ลดลงจริง เช่น หนังสือเลิกจ้าง หรือรายการเดินบัญชี

ข้อตกลงที่ให้ลูกสละสิทธิค่าเลี้ยงดูใช้ไม่ได้ เพราะมาตรา 1598/41 บัญญัติว่าสิทธิที่จะได้ค่าอุปการะเลี้ยงดูจะสละหรือโอนมิได้ ดูวิธีขอแก้ไขเพิ่มที่ วิธีการขอแก้ไขเปลี่ยนแปลงค่าอุปการะเลี้ยงดู

ควรเริ่มอย่างไร

เปิดบันทึกการหย่าหรือคำพิพากษาขึ้นมาดูว่าระบุบัญชี วันที่ และยอดไว้อย่างไร แล้วตั้งโอนอัตโนมัติพร้อมหมายเหตุให้ตรงตามนั้นตั้งแต่เดือนนี้

ถ้าวิธีจ่ายที่ทำอยู่จริงต่างจากที่เขียนไว้ เช่น จ่ายค่าเทอมเอง ควรปรึกษาทนายความเพื่อทำข้อตกลงใหม่ให้ตรงกับความจริง ก่อนที่ความเข้าใจไม่ตรงกันจะกลายเป็นคดี