ประจานชู้ลงโซเชียลมีความเสี่ยงสูงที่จะผิดกฎหมาย แม้เรื่องที่โพสต์จะเป็นความจริง เพราะหมิ่นประมาทในเรื่องส่วนตัวอาจพิสูจน์ความจริงเพื่อพ้นผิดไม่ได้ การโพสต์ยังอาจผิด พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ ถูกฟ้องกลับ และทำให้การเจรจาหรือคดีชู้ของเราเสียเปรียบ
โพสต์ประจานชู้ ผิดหมิ่นประมาทไหม
มีโอกาสผิดสูง ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 ถือว่าเป็น หมิ่นประมาท เมื่อใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สาม โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้นั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง มีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ถ้าทำผ่านการโพสต์ ภาพ วิดีโอ หรือสื่ออื่นที่เผยแพร่ต่อสาธารณะ จะเป็นหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาตามมาตรา 328 โทษหนักขึ้นเป็นจำคุกไม่เกิน 2 ปี และปรับไม่เกิน 200,000 บาท
ไม่ต้องพิสูจน์ว่าชื่อเสียงเสียหายจริง แค่ข้อความน่าจะทำให้เสียชื่อเสียงก็พอ และแม้ไม่เอ่ยชื่อ ถ้าคนอ่านรู้ได้ว่าหมายถึงใคร ก็อาจเข้าองค์ประกอบได้
ถ้าเรื่องที่โพสต์เป็นความจริง ยังผิดไหม
ยังผิดได้ มาตรา 330 ให้ผู้ถูกกล่าวหาพ้นโทษเมื่อพิสูจน์ได้ว่าเรื่องเป็นความจริง แต่ ห้ามพิสูจน์ ถ้าเป็นการใส่ความในเรื่องส่วนตัวและการพิสูจน์จะไม่เป็นประโยชน์แก่ประชาชน
เรื่องชู้สาวระหว่างบุคคลทั่วไปมักถูกมองว่าเป็นเรื่องส่วนตัว การอ้างว่า "ก็เขาทำจริง" จึงอาจช่วยอะไรไม่ได้ในคดีหมิ่นประมาท
ข้อแก้ตัวเรื่องการแสดงความคิดเห็นโดยสุจริตตามมาตรา 329 ใช้ได้แคบ และไม่ครอบคลุมการกล่าวหาที่แต่งเติมหรือเกินความจริง
นอกจากหมิ่นประมาท ยังเสี่ยงผิดอะไรอีก
ความเสี่ยงเพิ่มตาม วิธีที่โพสต์และสิ่งที่แนบไป โดยเฉพาะภาพและข้อมูลส่วนตัวของอีกฝ่าย
| การกระทำ | ความเสี่ยงทางกฎหมาย | ข้อสังเกต |
|---|---|---|
| โพสต์ข้อความกล่าวหาต่อสาธารณะ | หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา ป.อ. มาตรา 328 | รวมถึงคอมเมนต์และสตอรี่ที่คนอื่นเห็นได้ |
| แชร์ภาพที่ตัดต่อ เติม หรือดัดแปลง | พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 16 จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท | อาจผิดหมิ่นประมาทควบคู่ด้วย |
| เปิดเผยเบอร์โทร ที่ทำงาน หรือที่อยู่ | อาจถูกฟ้องละเมิดทางแพ่งเรื่องความเป็นส่วนตัว | ทำให้อีกฝ่ายมีเหตุเรียกค่าเสียหาย |
| ขู่ว่าจะโพสต์ถ้าไม่จ่ายเงิน | อาจเป็นความผิดอาญาฐานกรรโชกหรือรีดเอาทรัพย์ | หนักกว่าหมิ่นประมาทมาก ควรให้ทนายเจรจาแทน |
การหมิ่นประมาทบนโซเชียลโดยทั่วไปดำเนินคดีตามประมวลกฎหมายอาญา ส่วน พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 16 เน้นภาพของผู้อื่นที่ถูกสร้าง ตัดต่อ หรือดัดแปลงจนน่าจะทำให้เสียชื่อเสียงหรืออับอาย
เรื่อง PDPA คณะอนุกรรมการของสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลเคยให้ความเห็นว่า การโพสต์ของบุคคลธรรมดาบางกรณีอาจเข้าข้อยกเว้นเรื่องการใช้เพื่อประโยชน์ส่วนตน แต่ก็ย้ำว่ายังผิดกฎหมายอื่นได้ เช่น หมิ่นประมาท พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ และละเมิดทางแพ่ง ข้อยกเว้นนี้จึงไม่ใช่ใบอนุญาตให้ประจาน
ประจานแล้ว คดีชู้ของเราเสียเปรียบอย่างไร
ประจานแล้ว อำนาจต่อรองกลับข้าง จากฝ่ายที่ถูกกระทำ เรากลายเป็นฝ่ายที่อาจถูกดำเนินคดีด้วย
- อีกฝ่ายอาจร้องทุกข์หรือฟ้องหมิ่นประมาท ซึ่งเป็นความผิดอันยอมความได้ และมักใช้เป็นข้อต่อรองให้เราลดค่าทดแทนหรือถอนคดี
- อีกฝ่ายอาจลบหรือซ่อนโพสต์ที่เป็นหลักฐานความสัมพันธ์ หลังรู้ตัวว่าถูกจับตา
- คู่สมรสของเราอาจไม่ยอมร่วมมือ ทำให้การเจรจาเรื่องหย่าหรือเรื่องลูกยากขึ้น
- ลูกอาจเห็นโพสต์หรือถูกเพื่อนพูดถึง ซึ่งกระทบจิตใจเด็กโดยตรง
- พฤติการณ์ของเราเองอาจถูกยกขึ้นอ้างในคดี ทำให้ภาพของฝ่ายที่ถูกกระทำไม่ชัดเท่าเดิม
ความผิดฐานหมิ่นประมาทต้องร้องทุกข์ภายใน 3 เดือนนับแต่ผู้เสียหายรู้เรื่องและรู้ตัวผู้กระทำ ช่วงเวลานี้มักเป็นช่วงเดียวกับที่เรากำลังเตรียมฟ้องชู้ ทั้งสองคดีจึงชนกันได้ง่าย
ถ้าเจ็บใจมาก ควรทำอะไรแทนการประจาน
สิ่งที่ได้ผลกว่าคือ เก็บหลักฐานเงียบ ๆ แล้วใช้สิทธิทางกฎหมาย ภายในอายุความ 1 ปีตามมาตรา 1529
- บันทึกภาพหน้าจอโพสต์ที่อีกฝ่ายเผยแพร่เอง พร้อมลิงก์ วันที่ และชื่อบัญชี เพราะการแสดงตนโดยเปิดเผยเป็นข้อเท็จจริงที่ใช้ฟ้องตามมาตรา 1523 วรรคสองได้
- ไม่คอมเมนต์ ไม่แชร์ต่อ และไม่ส่งข้อความขู่ ไม่ว่าทางใด
- จดวันที่รู้เรื่องให้แน่นอน เพื่อคำนวณอายุความ
- ให้ทนายส่งหนังสือหรือเจรจาแทน ถ้าต้องการให้ยุติความสัมพันธ์และชดใช้
- ถ้าเจรจาไม่ได้ ยื่นฟ้องเรียกค่าทดแทนต่อศาลเยาวชนและครอบครัว
- ดูแลใจตัวเองและลูก เช่น คุยกับคนที่ไว้ใจหรือผู้เชี่ยวชาญ
ภาพหน้าจอโพสต์ที่ชู้แสดงตัวอย่างเปิดเผย เก็บไว้เป็นพยานได้ แต่ไม่ต้องนำไปแชร์ต่อ หลักฐานมีค่าที่สุดเมื่อถูกยื่นต่อศาล ไม่ใช่เมื่อถูกส่งต่อในโซเชียล
ดูวิธีเก็บหลักฐานที่ไม่ผิดกฎหมายได้ที่ ฟ้องชู้ต้องมีหลักฐานอะไรบ้าง และสิ่งที่ไม่ควรทำทันทีหลังรู้ความจริงที่ 5 สิ่งที่ห้ามทำทันทีที่รู้ว่าถูกนอกใจ
คำถามที่พบบ่อย
ลบโพสต์ไปแล้ว ยังถูกดำเนินคดีได้ไหม
ได้ เพราะความผิดเกิดขึ้นแล้วตั้งแต่โพสต์ และอีกฝ่ายอาจเก็บภาพหน้าจอไว้ การลบเร็วและไม่ทำซ้ำอาจช่วยลดความเสียหายและเป็นผลดีในการเจรจา แต่ไม่ได้ลบความรับผิดไปทั้งหมด
โพสต์ในกลุ่มไลน์ครอบครัวหรือกลุ่มปิด ผิดไหม
ยังอาจผิด เพราะหมิ่นประมาทเกิดเมื่อใส่ความต่อบุคคลที่สาม แม้มีคนอ่านไม่มาก ส่วนจะเป็นการโฆษณาตามมาตรา 328 หรือไม่ ขึ้นกับลักษณะการเผยแพร่ในแต่ละกรณี
ถูกชู้แจ้งความกลับแล้ว ควรทำอย่างไร
อย่าโพสต์ตอบโต้เพิ่ม ให้รวบรวมโพสต์ของตัวเองและบริบททั้งหมด แล้วปรึกษาทนายทันที เพราะเป็นความผิดที่ยอมความได้ การเจรจาอย่างมีกลยุทธ์อาจจบทั้งสองเรื่องพร้อมกันได้
ชู้โพสต์อวดหรือยั่วเราก่อน เราทำอะไรได้บ้าง
โพสต์แบบนั้นคือหลักฐานการแสดงตนโดยเปิดเผยที่มีประโยชน์ต่อคดีค่าทดแทน ให้บันทึกเก็บไว้และนับอายุความ แทนที่จะตอบโต้ ซึ่งอาจทำให้เราผิดเสียเอง
บอกเรื่องชู้กับครอบครัวของอีกฝ่ายโดยตรง ผิดไหม
การเล่าให้บุคคลอื่นฟังก็เป็นการใส่ความต่อบุคคลที่สามได้ ความเสี่ยงขึ้นกับถ้อยคำและเจตนา ถ้าจำเป็นต้องแจ้งด้วยเหตุผลเรื่องลูกหรือความปลอดภัย ควรพูดเท่าที่จำเป็น หรือให้ทนายช่วยวางถ้อยคำ
ควรเริ่มอย่างไร
ถ้ายังไม่ได้โพสต์ ให้หยุดไว้ก่อน แล้วใช้เวลาเก็บหลักฐานและจดลำดับเหตุการณ์ ถ้าโพสต์ไปแล้ว ให้ลบ เก็บสำเนาของตัวเองไว้ และหยุดการโต้ตอบทุกช่องทาง
จากนั้นปรึกษาทนายความด้านครอบครัวเพื่อวางแผนเรียกค่าทดแทนภายในอายุความ และรับมือถ้าอีกฝ่ายดำเนินคดีกลับ ภาพรวมของสิ่งที่ทำได้หลังรู้ความจริงอ่านได้ที่ จับได้ว่าคู่สมรสมีชู้ ทำอะไรได้บ้างตามกฎหมาย
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ