หย่าแล้วต้องจดทะเบียนรับรองบุตรไหม ลูกแบบไหนต้องจด แบบไหนไม่ต้อง

ส่วนใหญ่ไม่ต้อง ลูกที่เกิดระหว่างสมรส หรือเกิดภายใน 310 วันหลังหย่า กฎหมายสันนิษฐานว่าเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายแล้ว ลูกที่เกิดก่อนจดทะเบียนสมรสก็เป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายเมื่อพ่อแม่สมรสกัน การหย่าไม่ลบสถานะนี้ ที่ต้องจดรับรองคือลูกที่เกิดตอนพ่อแม่ไม่ได้เป็นคู่สมรสกันและไม่ได้สมรสกันภายหลัง

หย่าแล้วต้องจดทะเบียนรับรองบุตรไหม

ถ้าลูกเกิดในช่วงที่ยังเป็นคู่สมรสกัน ไม่ต้องจดทะเบียนรับรองบุตรเพิ่ม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1536 สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเด็กที่เกิดในระหว่างสมรสเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของคู่สมรส

การหย่าเป็นการสิ้นสุดความเป็นคู่สมรสระหว่างพ่อกับแม่ ไม่ได้ทำให้ลูกสิ้นสุดความเป็นลูก พ่อยังเป็นบิดาตามกฎหมาย ยังมีหน้าที่ออกค่าเลี้ยงดูบุตร และลูกยังเป็นทายาทโดยธรรมของพ่อเหมือนเดิม

คนจำนวนมากสับสนเพราะได้ยินว่า "หย่าแล้วพ่อต้องไปรับรองลูก" ซึ่งใช้กับกรณีพ่อแม่ไม่เคยจดทะเบียนสมรสกันเท่านั้น ไม่ใช่กรณีหย่าตามปกติ

ลูกแต่ละแบบ สถานะเป็นอย่างไร ต้องทำอะไรบ้าง

ให้ดูจาก วันที่ลูกเกิดเทียบกับวันจดทะเบียนสมรสและวันหย่า ตารางนี้สรุปกรณีที่พบบ่อย

ลูกเกิดก่อนจดทะเบียนสมรส หย่าแล้วยังเป็นลูกตามกฎหมายไหม

เป็น มาตรา 1547 ให้เด็กที่เกิดจากพ่อแม่ซึ่งไม่ได้สมรสกัน เป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายเมื่อพ่อแม่สมรสกันภายหลัง โดยไม่ต้องจดทะเบียนรับรองบุตรแยกอีก

มาตรา 1557 ยังให้ผลของการเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายย้อนไปถึงวันที่เด็กเกิด เพียงแต่จะยกขึ้นต่อสู้บุคคลภายนอกผู้สุจริตที่ได้สิทธิมาในช่วงก่อนพ่อแม่สมรสกันไม่ได้

เมื่อสถานะเกิดขึ้นแล้ว การหย่าภายหลังไม่ทำให้สถานะนั้นสิ้นไป หากเคยไปจดทะเบียนรับรองบุตรไว้ก่อนแต่งงานด้วย ก็ไม่ต้องทำอะไรเพิ่ม เพียงเก็บทะเบียนสมรสและเอกสารการรับรองไว้ใช้คู่กับสูติบัตรของลูก

ลูกเกิดหลังหย่า ต้องทำอย่างไร

ถ้าเกิด ภายใน 310 วันนับแต่วันหย่า กฎหมายสันนิษฐานว่าเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของอดีตคู่สมรส ไม่ต้องจดรับรอง แต่ถ้าเกิดหลังจากนั้นและพ่อแม่ไม่ได้กลับมาสมรสกัน ต้องเลือกหนึ่งในสามทางตามมาตรา 1547

1. พ่อแม่กลับมาจดทะเบียนสมรสกันใหม่ ลูกเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายทันที
2. พ่อจดทะเบียนรับเด็กเป็นบุตรที่สำนักทะเบียน โดยต้องได้ความยินยอมของเด็กและแม่ ถ้าเด็กเล็กเกินกว่าจะให้ความยินยอมได้ ต้องร้องขอต่อศาล
3. ฟ้องคดีให้ศาลพิพากษาว่าเป็นบุตร เมื่อฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่ร่วมมือ

ดูรายละเอียดแต่ละทางได้ที่ 3 วิธีทำให้เด็กเป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายของบิดา

เด็กที่เกิดภายใน 310 วันหลังหย่า จะถูกสันนิษฐานว่าเป็นลูกของอดีตคู่สมรสทันที ถ้าความจริงไม่ใช่ จะแก้ด้วยการไปจดทะเบียนรับรองบุตรกับพ่อตัวจริงเฉย ๆ ไม่ได้ ต้องหักล้างข้อสันนิษฐานทางศาลก่อน ซึ่งมีกำหนดเวลา จึงควรปรึกษาตั้งแต่ตั้งครรภ์

ถ้าแม่สมรสใหม่ไว ลูกเป็นลูกของใคร

กฎหมายมี ข้อสันนิษฐานพิเศษ เพื่อไม่ให้สถานะของเด็กซ้อนกัน มาตรา 1537 ใช้กับกรณีที่สมรสใหม่โดยฝ่าฝืนข้อห้ามเรื่องระยะเวลาตามมาตรา 1453 แล้วเด็กเกิดภายใน 310 วันหลังการสมรสเดิมสิ้นสุด กรณีนี้สันนิษฐานว่าเด็กเป็นบุตรของคู่สมรสใหม่ ไม่ใช่ของคู่สมรสเดิม

ส่วนการสมรสครั้งหลังที่เป็นโมฆะเพราะสมรสซ้อน มาตรา 1538 ให้สันนิษฐานว่าเด็กที่เกิดในระหว่างนั้นเป็นบุตรของคู่สมรสในการสมรสครั้งหลัง ทั้งสองกรณีหักล้างได้ด้วยคำพิพากษาของศาล

ข้อห้ามเรื่องระยะเวลาก่อนสมรสใหม่มีข้อยกเว้นหลายข้อ อ่านเงื่อนไขปัจจุบันได้ที่ หย่าแล้วกี่วันจดทะเบียนสมรสใหม่ได้

อดีตคู่สมรสบอกว่าไม่ใช่ลูก ต้องทำอย่างไร

คำพูดว่าไม่ใช่ลูก ไม่ได้เปลี่ยนสถานะของเด็ก ตราบใดที่ข้อสันนิษฐานตามมาตรา 1536 ยังไม่ถูกหักล้างด้วยคำพิพากษา เด็กยังเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมาย และยังมีสิทธิได้รับค่าเลี้ยงดู

ฝ่ายที่ต้องการปฏิเสธต้องฟ้องคดีไม่รับเด็กเป็นบุตรตามมาตรา 1539 ภายใน 1 ปีนับแต่รู้ถึงการเกิดของเด็ก และไม่เกิน 10 ปีนับแต่เด็กเกิด ตามมาตรา 1542 ส่วนเด็กเองอาจขอให้พนักงานอัยการฟ้องแทนได้ในเงื่อนไขของมาตรา 1545

ควรเริ่มอย่างไร

เริ่มจากวางวันสำคัญสามวันไว้คู่กัน คือ วันเกิดของลูก วันจดทะเบียนสมรส และวันจดทะเบียนหย่า แล้วเทียบกับตารางในบทความนี้ ส่วนใหญ่จะพบว่าไม่ต้องทำอะไรเพิ่มเลย

ถ้าลูกเกิดหลังหย่าเกิน 310 วัน แม่สมรสใหม่เร็ว หรือมีข้อโต้แย้งเรื่องความเป็นพ่อ ควรปรึกษาทนายความด้านครอบครัว เพราะบางทางเลือกมีกำหนดเวลา และต้องเลือกให้ถูกตั้งแต่แรก