ตัวอย่างฟ้องหย่าสามีต่างชาติ โครงคำฟ้องและเอกสารท้ายฟ้องที่ต้องมี

คำฟ้องหย่าสามีต่างชาติต้องแสดงให้ศาลเห็นสภาพแห่งข้อหา คำขอบังคับ และข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งข้อหาอย่างชัดแจ้ง ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 โครงที่ใช้กันจึงมีสี่ส่วน คือ คู่ความ ข้อเท็จจริง เหตุหย่า และคำขอท้ายฟ้อง บทความนี้เป็นโครงพร้อมคำอธิบาย ไม่ใช่แบบฟอร์มสำเร็จรูป

คำฟ้องหย่าต้องมีอะไรบ้างตามกฎหมาย

คำฟ้องต้องทำเป็นหนังสือ และบรรยายให้ศาลเข้าใจว่า โจทก์ขออะไร เพราะอะไร และอาศัยข้อเท็จจริงใด ตามมาตรา 172 ศาลจะตรวจคำฟ้องก่อน แล้วสั่งรับ ไม่รับ หรือคืนให้ไปแก้ไขก็ได้

คำฟ้อง คำแถลง และเอกสารในสำนวนต้องใช้ภาษาไทย ตามมาตรา 46 แม้จำเลยจะเป็นชาวต่างชาติก็ตาม ส่วนเอกสารภาษาต่างประเทศที่แนบมา ศาลสั่งให้ทำคำแปลภาษาไทยทั้งฉบับหรือเฉพาะส่วนสำคัญได้

ส่วนคู่ความ เขียนข้อมูลสามีต่างชาติอย่างไร

ให้ใช้ข้อมูลที่ตรวจสอบได้จากเอกสารจริง เพราะ ข้อมูลส่วนนี้ถูกใช้ทั้งระบุตัวจำเลยและส่งหมาย ถ้าคลาดเคลื่อน การส่งหมายอาจสะดุดหรือถูกโต้แย้งภายหลัง

• ชื่อและนามสกุลของสามีตามหนังสือเดินทาง ทั้งตัวสะกดภาษาอังกฤษและการถอดเป็นภาษาไทย
• สัญชาติ เลขหนังสือเดินทาง และวันเกิด ถ้ามี
• ที่อยู่ในไทย ถ้ายังมีภูมิลำเนาอยู่ที่นี่
• ที่อยู่บ้านและที่ทำงานในต่างประเทศ ให้ละเอียดถึงรหัสไปรษณีย์
• ข้อมูลของโจทก์ตามบัตรประจำตัวประชาชนและทะเบียนบ้าน

ศาลที่ยื่นต้องมีเขตอำนาจ โดยหลักคือศาลที่จำเลยมีภูมิลำเนาหรือที่มูลคดีเกิด ตามมาตรา 4 ถ้าสามีไม่มีภูมิลำเนาในไทยและเหตุเกิดนอกประเทศ มาตรา 4 ตรี เปิดให้โจทก์ที่มีสัญชาติไทยหรือมีภูมิลำเนาในไทย ยื่นต่อศาลที่ตนมีภูมิลำเนาได้

ส่วนข้อเท็จจริงและเหตุหย่า เขียนอย่างไรให้ศาลรับฟัง

หลักคือเล่าตามลำดับเวลา และ ผูกทุกเหตุการณ์เข้ากับอนุมาตราของมาตรา 1516 ที่ยกขึ้นอ้าง ศาลไม่ได้ตัดสินจากความรู้สึก แต่ตัดสินจากพฤติการณ์ที่พิสูจน์ได้

1. การสมรส จดทะเบียนที่ไหน เมื่อใด ถ้าจดที่ต่างประเทศ ให้ระบุว่าบันทึกฐานะแห่งครอบครัวในไทยแล้วหรือยัง
2. บุตร ชื่อ วันเกิด และปัจจุบันอยู่กับใคร
3. ทรัพย์สินและหนี้สิน รายการหลักที่ได้มาระหว่างสมรส
4. เหตุการณ์ที่เป็นเหตุหย่า วันที่ สถานที่ และพฤติการณ์ เช่น วันที่สามีเดินทางออกนอกประเทศแล้วไม่กลับมา
5. เหตุหย่าที่อ้าง ระบุอนุมาตราให้ชัด เช่น มาตรา 1516 (4/2) แยกกันอยู่เกินสามปี

เรื่องเวลาสำคัญมาก สิทธิฟ้องหย่าตามมาตรา 1516 (1) (2) (3) และ (6) ระงับเมื่อพ้นหนึ่งปีนับแต่วันที่รู้หรือควรรู้ความจริง ตามมาตรา 1529

อีกเรื่องที่คดีสามีต่างชาติต่างจากคดีทั่วไป คือ ควรเตรียมพิสูจน์ว่ากฎหมายสัญชาติของสามียอมให้หย่าด้วยเหตุนั้น ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 มาตรา 27 มีคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1869/2566 ที่ศาลไม่พิพากษาให้หย่าเพราะไม่ได้นำสืบกฎหมายต่างประเทศ

คำขอท้ายฟ้องหย่าควรขออะไรบ้าง

คำขอท้ายฟ้องคือสิ่งที่เราต้องการให้ศาลพิพากษา จึงควร ใส่ทุกเรื่องที่ต้องการไว้ในคดีเดียว เพื่อไม่ต้องกลับมาฟ้องเพิ่มภายหลัง

• ขอให้โจทก์และจำเลยหย่าขาดจากกัน
• ขอให้ศาลชี้ขาดผู้ใช้อำนาจปกครองบุตร ซึ่งศาลที่พิจารณาคดีหย่าต้องชี้ขาดอยู่แล้วตามมาตรา 1520
• ขอค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตร พร้อมจำนวน วิธีชำระ และช่องทางโอนเงินข้ามประเทศ
• ขอค่าเลี้ยงชีพ ถ้าเข้าเงื่อนไข เพราะมาตรา 1526 ให้ขอได้ในคดีหย่าเท่านั้น
• ขอแบ่งสินสมรส โดยระบุรายการทรัพย์ให้ชัด
• ขอให้จำเลยรับผิดค่าฤชาธรรมเนียม

ค่าขึ้นศาลขึ้นกับคำขอ คำขอให้หย่าอย่างเดียวคิดเรื่องละ 200 บาท ส่วนคำขอแบ่งทรัพย์หรือเรียกเงินคิดตามทุนทรัพย์ ศาลเยาวชนและครอบครัวจังหวัดสิงห์บุรีเผยแพร่ว่า ถ้าต้องส่งหมายไปต่างประเทศ จะมีค่าแปลและค่าส่งเพิ่มประมาณ 5,000 บาท

เอกสารท้ายฟ้องและคำแปลสำหรับส่งหมายต่างประเทศ ต้องเตรียมอะไร

เอกสารท้ายฟ้องคือ หลักฐานที่ทำให้ข้อเท็จจริงในคำฟ้องมีน้ำหนัก ควรจัดเลขเอกสารให้ตรงกับที่อ้างในคำฟ้อง

• ทะเบียนสมรสหรือใบสำคัญการสมรส ถ้าสมรสที่ต่างประเทศ ใช้ทะเบียนสมรสต่างประเทศพร้อมคำแปลและหลักฐานการบันทึกฐานะแห่งครอบครัว
• สูติบัตรบุตร และหลักฐานค่าใช้จ่ายของบุตร
• สำเนาหนังสือเดินทางของสามี หรือเอกสารที่ระบุตัวสามี
• หลักฐานเหตุหย่า เช่น ข้อความ อีเมล บันทึกการเดินทางเข้าออก
• เอกสารทรัพย์สิน เช่น โฉนด สมุดบัญชี ทะเบียนรถ
• ตัวบทกฎหมายสัญชาติของสามีพร้อมคำแปล หรือความเห็นของผู้รู้กฎหมายประเทศนั้น
• ใบแต่งทนายความ ถ้ามีทนาย

ถ้าสามีอยู่ต่างประเทศ โจทก์ต้องยื่นคำร้องขอให้ศาลส่งหมายไปต่างประเทศภายใน 7 วันนับแต่วันยื่นฟ้อง พร้อมคำแปลหมายเรียกและคำฟ้องเป็นภาษาราชการของประเทศนั้นหรือภาษาอังกฤษ และคำรับรองความถูกต้องของคำแปล ตามมาตรา 83 จัตวา การส่งไปต่างประเทศมีผลเมื่อพ้น 60 วันนับแต่วันส่ง ตามมาตรา 83 เบญจ

ถ้าไม่ยื่นคำร้องส่งหมายต่างประเทศพร้อมคำแปลภายใน 7 วัน กฎหมายให้ถือว่าโจทก์ทิ้งฟ้อง จึงควรเตรียมคำแปลให้เสร็จตั้งแต่ก่อนวันยื่นคำฟ้อง ไม่ใช่รอให้ศาลรับฟ้องก่อน

อ่านขั้นตอนส่งหมายโดยละเอียดได้ที่ ฟ้องหย่า อีกฝ่ายอยู่ต่างประเทศ ส่งหมายศาลอย่างไร และเรื่องกฎหมายที่ใช้กับคู่สมรสต่างสัญชาติได้ที่ หย่ากับคู่สมรสต่างชาติ ใช้กฎหมายไทยหรือกฎหมายต่างประเทศ

ควรเริ่มอย่างไร

เริ่มจากเขียนลำดับเหตุการณ์พร้อมวันที่ลงกระดาษแผ่นเดียว แล้วรวบรวมเอกสารตามรายการข้างต้น โดยเฉพาะที่อยู่ของสามีและทะเบียนสมรส สองอย่างนี้กำหนดว่าจะยื่นศาลไหนและส่งหมายอย่างไร

จากนั้นให้ทนายความคดีครอบครัวตรวจว่าเหตุหย่าและกฎหมายสัญชาติของสามีพอสำหรับคดีหรือไม่ และเตรียมคำแปลให้ทันกำหนด ดูภาพรวมขั้นตอนทั้งคดีได้ที่ ฟ้องหย่าสามีชาวต่างชาติ ขั้นตอนตั้งแต่ปรึกษาจนบันทึกการหย่า