ฟ้องหย่าคู่สมรสชาวเนเธอร์แลนด์ที่ศาลไทยได้ ศาลใช้เหตุหย่าตามกฎหมายไทย แต่ต้องพิสูจน์ให้ศาลเห็นว่ากฎหมายเนเธอร์แลนด์ยอมให้หย่า หลังหย่าแล้ว ควรรับรองเอกสารและนำผลหย่าไปบันทึกในทะเบียนของเนเธอร์แลนด์ด้วย
ฟ้องหย่าชาวเนเธอร์แลนด์ที่ศาลไทยได้ไหม
ได้ ถ้าเข้าเงื่อนไขเขตอำนาจศาลไทย แม้สามีหรือภรรยาชาวดัตช์จะกลับไปอยู่เนเธอร์แลนด์แล้ว ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 4 ตรี ยังเปิดให้โจทก์ที่มีสัญชาติไทยหรือมีภูมิลำเนาในไทยฟ้องต่อศาลที่ตนมีภูมิลำเนาได้
จุดที่คนมักพลาดคือ พระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 มาตรา 27 กำหนดว่า ศาลไทยจะพิพากษาให้หย่าได้ต่อเมื่อกฎหมายสัญชาติของคู่สมรสทั้งสองฝ่ายยอมให้หย่า ส่วนเหตุหย่าใช้กฎหมายของที่ที่ฟ้อง คือกฎหมายไทย
กฎหมายเนเธอร์แลนด์ยอมให้หย่าได้ แต่ศาลไทยไม่รู้กฎหมายต่างประเทศเอง ทนายจึงต้องเตรียมตัวบทพร้อมคำแปลที่รับรอง หรือพยานผู้รู้กฎหมายดัตช์ไว้ตั้งแต่ต้น มีคดีที่ศาลไม่พิพากษาให้หย่าเพราะไม่ได้นำสืบเรื่องนี้
| ทางเลือก | เหมาะเมื่อ | ข้อควรรู้ |
|---|---|---|
| จดทะเบียนหย่าที่เขตหรืออำเภอ | ตกลงกันได้ทุกเรื่อง และไปลงชื่อได้ทั้งคู่ | ควรถามหน่วยงานดัตช์ก่อนว่าจะรับบันทึกการหย่าแบบนี้อย่างไร |
| ฟ้องหย่าที่ศาลไทย | อีกฝ่ายไม่ยอมหย่า หรือตกลงเรื่องลูกและทรัพย์ไม่ได้ | ต้องพิสูจน์กฎหมายดัตช์ และส่งหมายไปต่างประเทศถ้าอีกฝ่ายอยู่ที่นั่น |
| หย่าที่ศาลเนเธอร์แลนด์ | ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งอาศัยอยู่ในเนเธอร์แลนด์ | รัฐบาลเนเธอร์แลนด์ระบุว่าต้องยื่นผ่านทนายความ และต้องนำผลมาบันทึกในไทยภายหลัง |
ส่งหมายศาลไปถึงคู่สมรสที่อยู่เนเธอร์แลนด์อย่างไร
ถ้าจำเลยอยู่เนเธอร์แลนด์ โจทก์ต้องยื่นคำร้องขอให้ศาลส่งหมายไปต่างประเทศภายใน 7 วันนับแต่วันยื่นฟ้อง ตามมาตรา 83 จัตวา พร้อมคำแปลหมายเรียกและคำฟ้องเป็นภาษาราชการของประเทศนั้นหรือภาษาอังกฤษ และวางค่าใช้จ่าย
การส่งไปต่างประเทศมีผลเมื่อพ้น 60 วันนับแต่วันส่ง ตามมาตรา 83 เบญจ เวลาทั้งคดีจึงยาวกว่าคดีในประเทศ อ่านขั้นตอนละเอียดได้ที่ ฟ้องหย่า อีกฝ่ายอยู่ต่างประเทศ ส่งหมายศาลอย่างไร
ศาลไทยใช้กฎหมายประเทศไหนกับเรื่องทรัพย์สิน
ถ้าไม่ได้ทำสัญญาก่อนสมรส มาตรา 22 ของกฎหมายขัดกันให้ใช้กฎหมายสัญชาติกับทรัพย์สินระหว่างสามีภริยา ถ้าสัญชาติต่างกันให้ใช้กฎหมายสัญชาติของสามี ส่วนอสังหาริมทรัพย์ใช้กฎหมายของถิ่นที่ทรัพย์ตั้งอยู่
| เรื่อง | หลักตามกฎหมายขัดกันของไทย |
|---|---|
| ศาลไทยพิพากษาให้หย่าได้ไหม | กฎหมายสัญชาติของทั้งสองฝ่ายต้องยอมให้หย่า (มาตรา 27) |
| เหตุหย่า | กฎหมายไทย ซึ่งเป็นกฎหมายของที่ที่ฟ้อง (มาตรา 27) |
| ที่ดิน บ้าน คอนโดในไทย | กฎหมายไทย เพราะทรัพย์ตั้งอยู่ในไทย (มาตรา 22) |
| เงินฝาก หุ้น รถ และสังหาริมทรัพย์อื่น | กฎหมายสัญชาติ ถ้าต่างกันคือกฎหมายสัญชาติของสามี (มาตรา 22) |
ผลในทางปฏิบัติคือ ถ้าสามีเป็นชาวเนเธอร์แลนด์ สังหาริมทรัพย์อาจต้องดูตามระบบทรัพย์สินของเนเธอร์แลนด์ ส่วนกรณีอื่น หรือกรณีคู่สมรสเพศเดียวกัน ควรให้ทนายวิเคราะห์เป็นรายเรื่อง เพราะถ้อยคำในกฎหมายฉบับนี้ยังเป็นแบบสามีภริยา
ส่วนเรื่องที่ดินในไทยซึ่งใส่ชื่อฝ่ายไทย มีประเด็นเฉพาะของคู่สมรสต่างชาติที่ควรอ่านเพิ่มที่ แบ่งสินสมรส คู่สมรสชาวต่างชาติ ที่ดินชื่อภรรยาไทยเป็นของใคร
ระบบทรัพย์สินระหว่างสมรสของเนเธอร์แลนด์เป็นอย่างไร
ตามข้อมูลของรัฐบาลเนเธอร์แลนด์ การสมรสที่จดในเนเธอร์แลนด์ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2561 (ค.ศ. 2018) ใช้ระบบทรัพย์สินร่วมแบบจำกัดโดยอัตโนมัติ เว้นแต่ทำสัญญาสมรสต่อหน้าโนตารีไว้เป็นอย่างอื่น
- ระบบจำกัด (ตั้งแต่ 2018) ทรัพย์และหนี้ที่มีร่วมกันก่อนสมรส และที่ได้มาระหว่างสมรส เป็นของร่วม ส่วนของที่แต่ละฝ่ายมีอยู่คนเดียวก่อนสมรส และมรดกหรือของขวัญ ไม่รวมอยู่ด้วย
- ระบบรวมทั้งหมด (ก่อน 2018) การสมรสที่จดในเนเธอร์แลนด์ก่อนวันนั้น ใช้ระบบทรัพย์สินร่วมทั้งหมดเป็นหลัก เว้นแต่ทำสัญญาสมรสไว้
- สัญญาสมรส ถ้ามีสัญญาสมรสที่ทำต่อโนตารี ให้นำมาให้ทนายตรวจ เพราะอาจเปลี่ยนผลการแบ่งทรัพย์ทั้งหมด
ระบบของไทยต่างออกไป ไทยแยกสินส่วนตัวกับสินสมรส และแบ่งสินสมรสคนละครึ่ง ข้อมูลข้างต้นจึงสำคัญเฉพาะเมื่อกฎหมายดัตช์เป็นกฎหมายที่ต้องใช้ และต้องนำสืบให้ศาลไทยเห็นเช่นเดียวกับเรื่องการหย่า
หย่าในไทยแล้ว ต้องบันทึกที่เนเธอร์แลนด์อย่างไร
รัฐบาลเนเธอร์แลนด์แนะนำให้ผู้ที่อาศัยในเนเธอร์แลนด์แจ้งการหย่าต่อเทศบาลที่ตนอาศัยอยู่โดยเร็ว เพื่อปรับข้อมูลในฐานข้อมูลทะเบียนบุคคล (BRP) และการหย่านอกสหภาพยุโรปต้องรับรองเอกสารในประเทศที่หย่าก่อน
- ขอใบสำคัญการหย่าจากเขตหรืออำเภอ หรือคำพิพากษาพร้อมหนังสือรับรองคดีถึงที่สุด แล้วนำไปบันทึกการหย่าในไทยก่อน
- แปลเอกสารเป็นภาษาดัตช์ อังกฤษ ฝรั่งเศส หรือเยอรมันโดยนักแปลสาบานตน ถ้ายังไม่มีฉบับภาษาอังกฤษ
- รับรองเอกสาร และคำแปลถ้ามี ที่กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ
- รับรองต่อที่สถานเอกอัครราชทูตเนเธอร์แลนด์ในกรุงเทพฯ ตามนัดหมาย
- ยื่นต่อเทศบาลที่ฝ่ายดัตช์มีชื่อในทะเบียน และถ้าการสมรสจดนอกเนเธอร์แลนด์แต่เคยแปลงเป็นเอกสารดัตช์ไว้ ให้ถามแผนกเอกสารต่างประเทศของเทศบาลกรุงเฮกเรื่องการบันทึกต่อท้าย
รัฐบาลเนเธอร์แลนด์อธิบายว่า การหย่าในต่างประเทศจะได้รับการยอมรับเมื่อคู่สมรสได้รับการพิจารณาอย่างเป็นธรรม เช่น ได้รับแจ้งและมีโอกาสชี้แจงพอสมควร และผู้ตัดสินเป็นศาลหรือหน่วยงานที่มีอำนาจ การส่งหมายให้ถูกต้องในคดีไทยจึงช่วยฝั่งดัตช์ด้วย
ไทยจะเริ่มใช้ระบบ Apostille วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 ก่อนถึงวันนั้นยังต้องรับรองเอกสารสองชั้น คือกรมการกงสุลและสถานทูตเนเธอร์แลนด์ ควรตรวจขั้นตอนล่าสุดก่อนยื่นทุกครั้ง เพราะเอกสารที่ขาดการรับรองเพียงขั้นเดียวอาจถูกส่งกลับ
อ่านเรื่องเอกสารหลังหย่าเพิ่มได้ที่ Thailand Divorce Certificate: What You Get and How to Use It
คำถามที่พบบ่อย
สามีชาวดัตช์ไม่ยอมมาศาล ศาลไทยตัดสินได้ไหม
ได้ ถ้าส่งหมายถูกต้องแล้วจำเลยไม่ยื่นคำให้การ ศาลพิจารณาต่อไปได้ แต่โจทก์ยังต้องนำสืบเหตุหย่าและกฎหมายดัตช์ให้ครบ การส่งหมายที่ถูกต้องยังสำคัญต่อการยอมรับผลหย่าในเนเธอร์แลนด์ด้วย
จดทะเบียนสมรสที่เนเธอร์แลนด์ หย่าที่ไทยได้ไหม
ได้ในหลายกรณี แต่ควรนำทะเบียนสมรสต่างประเทศที่รับรองและแปลแล้วมาบันทึกฐานะแห่งครอบครัวในไทยก่อน หรือให้ทนายวางแผนว่าจะยื่นศาลด้วยเอกสารชุดใด
ต้องใช้ล่ามภาษาดัตช์ในศาลไหม
ถ้าคู่สมรสชาวดัตช์มาศาลและไม่เข้าใจภาษาไทย ป.วิ.พ. มาตรา 46 กำหนดให้คู่ความฝ่ายที่เกี่ยวข้องจัดหาล่าม ล่ามภาษาอังกฤษมักใช้ได้ถ้าเขาเข้าใจภาษาอังกฤษดี แต่ควรตกลงกับทนายล่วงหน้า
ลูกถือสองสัญชาติ ใครตัดสินเรื่องอำนาจปกครอง
ในคดีหย่าที่ศาลไทย ศาลจะชี้ขาดเรื่องอำนาจปกครองและค่าเลี้ยงดูบุตรไปพร้อมกัน ถ้ามีแผนพาลูกไปอยู่เนเธอร์แลนด์ ควรเขียนเรื่องการเดินทางและการติดต่อลูกให้ชัดในข้อตกลงหรือคำขอท้ายฟ้อง
ควรเริ่มอย่างไร
เริ่มจากรวบรวมทะเบียนสมรส หนังสือเดินทางของคู่สมรส สัญญาสมรสถ้ามี และรายการทรัพย์สินทั้งในไทยและเนเธอร์แลนด์ แล้วให้ทนายประเมินว่าควรจดทะเบียนหย่า ฟ้องที่ศาลไทย หรือใช้ศาลดัตช์ การวางแผนเอกสารสองประเทศตั้งแต่ต้น ช่วยลดเวลาได้หลายเดือน และทำให้ทั้งสองฝ่ายมีสถานะโสดตรงกันในทั้งสองประเทศ
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ