ฟ้องหย่าคู่สมรสชาวรัสเซียที่ศาลไทยได้ แต่ต้องพิสูจน์ให้ศาลเห็นว่ากฎหมายรัสเซียยอมให้หย่า เตรียมล่ามและคำแปล และรับรองเอกสารสองชั้น ฝั่งรัสเซีย ประมวลกฎหมายครอบครัว มาตรา 160 รับรองการหย่าที่ทำในต่างประเทศตามกฎหมายของประเทศนั้น
เรื่องที่ 1 ฟ้องหย่าชาวรัสเซียที่ศาลไทยได้ไหม
ได้ คู่สมรสชาวรัสเซียจำนวนมากอาศัยอยู่ในไทย เช่น ในพัทยาหรือภูเก็ต ถ้าจำเลยมีภูมิลำเนาในไทย ก็ฟ้องต่อศาลที่มีเขตอำนาจตามปกติ ถ้าจำเลยกลับไปรัสเซียแล้ว ป.วิ.พ. มาตรา 4 ตรี ยังให้โจทก์ที่มีสัญชาติไทยหรือมีภูมิลำเนาในไทยฟ้องต่อศาลที่ตนมีภูมิลำเนาได้
เงื่อนไขที่ห้ามลืมคือ พ.ร.บ.ว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 มาตรา 27 ศาลไทยจะพิพากษาให้หย่าได้ต่อเมื่อกฎหมายสัญชาติของทั้งสองฝ่ายยอมให้หย่า ส่วนเหตุหย่าใช้กฎหมายไทย
ประมวลกฎหมายครอบครัวของรัสเซีย มาตรา 22 ให้ศาลหย่าได้เมื่อเห็นว่าการใช้ชีวิตคู่และการรักษาครอบครัวต่อไปเป็นไปไม่ได้ ทนายต้องนำตัวบทนี้พร้อมคำแปลที่รับรอง หรือพยานผู้รู้กฎหมายรัสเซีย มาสืบให้ศาลไทยเห็น อ่านหลักนี้เพิ่มได้ที่ หย่ากับคู่สมรสต่างชาติ ใช้กฎหมายไทยหรือกฎหมายต่างประเทศ
เรื่องที่ 2 หย่าที่ไทยแล้ว รัสเซียยอมรับไหม
โดยหลักยอมรับ มาตรา 160 วรรคสาม ของประมวลกฎหมายครอบครัวรัสเซีย กำหนดว่า การหย่าระหว่างพลเมืองรัสเซียกับชาวต่างชาติที่ทำนอกรัสเซีย ถ้าทำตามกฎหมายของประเทศนั้นเรื่องอำนาจของหน่วยงานและกฎหมายที่ใช้ ให้ถือว่าสมบูรณ์ในรัสเซีย
| รูปแบบการหย่าในไทย | ประเด็นที่ฝั่งรัสเซียจะดู |
|---|---|
| จดทะเบียนหย่าที่เขตหรืออำเภอ | ทำต่อนายทะเบียนที่มีอำนาจตามกฎหมายไทย และได้ใบสำคัญการหย่า |
| หย่าโดยคำพิพากษาของศาลไทย | คำพิพากษาถึงที่สุดแล้ว และศาลมีอำนาจพิจารณา |
| หย่าโดยคำพิพากษา จำเลยไม่มาศาล | การส่งหมายถูกต้องตามกฎหมายไทย ควรเก็บหลักฐานการส่งหมายไว้ครบ |
การรับรองตามกฎหมายเป็นเรื่องหนึ่ง การนำเอกสารไปใช้กับหน่วยงานรัสเซียเป็นอีกเรื่องหนึ่ง ฝ่ายรัสเซียควรสอบถามสถานกงสุลรัสเซียหรือสำนักทะเบียนราษฎร์ของรัสเซียว่าต้องยื่นเอกสารใดเพิ่ม เช่น เมื่อจะสมรสใหม่ที่รัสเซีย
เรื่องที่ 3 รับรองเอกสารระหว่างไทยกับรัสเซียอย่างไร
ตามหลักของกระทรวงการต่างประเทศรัสเซีย เอกสารต่างประเทศต้องรับรองโดยกระทรวงการต่างประเทศของประเทศที่ออกเอกสารก่อน แล้วจึงนำไปรับรองที่สถานทูตหรือสถานกงสุลรัสเซีย
- เอกสารไทยเพื่อใช้ในรัสเซีย เช่น ใบสำคัญการหย่าหรือคำพิพากษา แปลเป็นภาษารัสเซียหรือภาษาที่ปลายทางกำหนด รับรองที่กรมการกงสุล แล้วรับรองต่อที่สถานทูตรัสเซียในกรุงเทพฯ
- เอกสารรัสเซียเพื่อใช้ในไทย เช่น ทะเบียนสมรสหรือสูติบัตรลูก รับรองโดยหน่วยงานรัสเซียที่มีอำนาจ รับรองต่อที่สถานทูตหรือสถานกงสุลไทยในรัสเซีย แล้วแปลเป็นภาษาไทยและรับรองคำแปล
- ตรวจค่าธรรมเนียมและนัดหมายของแต่ละหน่วยงานก่อนไป เพราะเงื่อนไขเปลี่ยนได้
ไทยยื่นภาคยานุวัติสารอนุสัญญา Apostille แล้ว และอนุสัญญาจะมีผลกับไทยวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 รัสเซียเป็นภาคีอยู่แล้ว แต่ก่อนถึงวันนั้นยังต้องรับรองแบบเดิมครบทุกขั้น ถ้าคดีจะยื่นช่วงต้นปี 2570 ควรถามทนายว่าเอกสารชุดไหนควรทำแบบใด
เรื่องที่ 4 ล่ามภาษารัสเซียและการแปล ต้องเตรียมอย่างไร
ป.วิ.พ. มาตรา 46 ให้กระบวนพิจารณาทำเป็นภาษาไทย ถ้าคู่ความหรือพยานไม่เข้าใจภาษาไทย คู่ความฝ่ายที่เกี่ยวข้องต้องจัดหาล่าม และถ้าศาลสั่ง ต้องแนบคำแปลภาษาไทยที่รับรองของเอกสารภาษาต่างประเทศ
- ส่งหมายไปรัสเซีย ต้องแนบคำแปลหมายเรียกและคำฟ้องเป็นภาษาราชการของประเทศนั้นหรือภาษาอังกฤษ ตามมาตรา 83 จัตวา และยื่นคำร้องภายใน 7 วันนับแต่ยื่นฟ้อง
- คู่สมรสรัสเซียที่พูดอังกฤษไม่คล่อง ควรใช้ล่ามภาษารัสเซียโดยตรง เพื่อไม่ให้ถูกโต้แย้งภายหลังว่าไม่เข้าใจข้อตกลงหรือคำเบิกความ
- ข้อตกลงเรื่องลูกและทรัพย์สิน ควรมีฉบับแปลภาษารัสเซียให้อีกฝ่ายอ่านก่อนลงชื่อ
การส่งหมายไปต่างประเทศมีผลเมื่อพ้น 60 วันนับแต่วันส่ง อ่านขั้นตอนเต็มได้ที่ ฟ้องหย่า อีกฝ่ายอยู่ต่างประเทศ ส่งหมายศาลอย่างไร
เรื่องที่ 5 ทรัพย์สินและลูก ใช้กฎหมายประเทศไหน
ถ้าไม่มีสัญญาก่อนสมรส มาตรา 22 ของกฎหมายขัดกันให้ทรัพย์สินระหว่างสามีภริยาใช้กฎหมายสัญชาติ ถ้าสัญชาติต่างกันใช้กฎหมายสัญชาติของสามี ส่วนอสังหาริมทรัพย์ใช้กฎหมายของถิ่นที่ทรัพย์ตั้งอยู่
| ทรัพย์ | หลักที่ใช้ |
|---|---|
| บ้าน ที่ดิน คอนโดในไทย | กฎหมายไทย |
| เงินฝาก รถ หุ้น เมื่อสามีเป็นชาวรัสเซีย | อาจต้องใช้กฎหมายรัสเซีย ซึ่งมาตรา 34 ถือว่าทรัพย์ที่ได้มาระหว่างสมรสเป็นทรัพย์ร่วมของคู่สมรส |
| ทรัพย์ในรัสเซีย | ต้องดูกฎหมายและระบบทะเบียนของรัสเซียประกอบ |
เรื่องลูก ศาลไทยที่พิจารณาคดีหย่าจะชี้ขาดอำนาจปกครองและค่าเลี้ยงดูไปพร้อมกัน ถ้าฝ่ายใดมีแผนพาลูกไปอยู่รัสเซีย ควรเขียนเรื่องการเดินทาง หนังสือเดินทาง และการติดต่อลูกให้ชัดในข้อตกลงหรือคำขอท้ายฟ้อง
คำถามที่พบบ่อย
จดทะเบียนหย่ากับคู่สมรสชาวรัสเซียที่อำเภอได้ไหม
ได้ถ้าตกลงกันได้และไปลงชื่อต่อหน้านายทะเบียนได้ทั้งคู่ สำนักทะเบียนแต่ละแห่งอาจขอเอกสารของฝ่ายต่างชาติหรือล่ามต่างกัน ควรโทรถามก่อน ดูรายการเอกสารได้ที่ จดทะเบียนหย่ากับชาวต่างชาติ ใช้เอกสารอะไรบ้าง
จดทะเบียนสมรสที่รัสเซีย มาหย่าที่ไทยได้ไหม
ได้ในหลายกรณี แต่ต้องใช้ทะเบียนสมรสรัสเซียที่รับรองและแปลแล้ว และควรพิจารณาบันทึกฐานะแห่งครอบครัวในไทยก่อน ทนายจะดูว่าควรใช้การจดทะเบียนหย่าหรือฟ้องศาล
สถานทูตรัสเซียหย่าให้คนไทยได้ไหม
มาตรา 160 วรรคสองของรัสเซียให้สถานทูตหรือสถานกงสุลรัสเซียหย่าได้เฉพาะกรณีที่กฎหมายรัสเซียยอมให้หย่าทางสำนักทะเบียน และเป็นเรื่องของพลเมืองรัสเซียที่อยู่นอกประเทศ ผลในไทยต้องนำมาบันทึกต่อ ควรสอบถามสถานทูตโดยตรงก่อน
คู่สมรสรัสเซียไม่ยอมรับหมายศาล คดีเดินต่อได้ไหม
ถ้าส่งหมายถูกต้องตามกฎหมายแล้วจำเลยไม่ยื่นคำให้การ ศาลพิจารณาต่อได้ แต่โจทก์ยังต้องพิสูจน์เหตุหย่าและกฎหมายรัสเซีย ควรเก็บหลักฐานการส่งหมายไว้ เพื่อใช้ยืนยันกับหน่วยงานรัสเซียด้วย
ควรเริ่มอย่างไร
เริ่มจากรวบรวมทะเบียนสมรส หนังสือเดินทางของคู่สมรส ที่อยู่ล่าสุดทั้งในไทยและรัสเซีย และรายการทรัพย์สินทั้งสองประเทศ แล้วให้ทนายประเมินว่าควรจดทะเบียนหย่าหรือฟ้องศาล การจองล่ามและเริ่มรับรองเอกสารตั้งแต่สัปดาห์แรก มักเป็นตัวกำหนดว่าคดีจะเดินเร็วหรือช้า
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ