สามีต่างชาติฟ้องหย่าที่ต่างประเทศ ได้รับหมายศาลแล้วต้องทำอย่างไร

ถ้าได้รับหมายหรือเอกสารคดีหย่าจากศาลต่างประเทศ อย่าเพิกเฉย เพราะศาลนั้นอาจพิจารณาและพิพากษาไปตามกฎหมายของประเทศนั้นแม้เราไม่ตอบ ควรเช็กกำหนดเวลาตอบในเอกสารทันที หาทนายในประเทศนั้น และประเมินผลต่อทรัพย์สินและลูกในไทยไปพร้อมกัน

ได้รับหมายศาลต่างประเทศ ถือว่าส่งหมายถูกต้องไหม

อย่าเพิ่งสรุปว่าไม่ถูกต้อง เพราะความถูกต้องของการส่งหมายมักวัดตามกฎหมายของศาลที่ออกหมาย ไม่ใช่ตามความรู้สึกของผู้รับ

ประเทศไทยไม่ได้เป็นภาคีอนุสัญญากรุงเฮกว่าด้วยการส่งเอกสารทางศาลไปต่างประเทศ ข้อมูลของกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐอเมริกาอธิบายว่า การส่งเอกสารคดีมายังผู้รับในไทยอาจทำได้หลายทาง เช่น ทางไปรษณีย์ ผ่านตัวแทนหรือทนายความในพื้นที่ หรือผ่านช่องทางทางการทูต

ผลในทางปฏิบัติคือ เอกสารที่มาทางไปรษณีย์ อีเมล หรือคนมาส่งถึงบ้าน อาจถูกศาลต่างประเทศถือว่าส่งแล้วก็ได้ ถ้าเห็นว่าการส่งมีปัญหา ต้องให้ทนายในประเทศนั้นยกขึ้นโต้แย้งตามกฎหมายของที่นั่น การนิ่งเฉยไม่ได้ช่วยอะไร

ต้องตอบศาลต่างประเทศภายในกี่วัน

กำหนดเวลาขึ้นกับกฎหมายวิธีพิจารณาความของประเทศนั้น และมักระบุไว้ในหมายหรือหนังสือแจ้งที่แนบมา บางประเทศให้เวลาไม่นาน จึงต้องอ่านทันทีที่ได้รับ

1. จดวันที่ได้รับเอกสาร เก็บซอง ใบรับไปรษณีย์ หรืออีเมลต้นฉบับไว้
2. หาวันครบกำหนดตอบหรือวันนัดศาลในเอกสาร และทำสำเนาเอกสารทั้งชุด
3. ถ้าอ่านภาษาในเอกสารไม่เข้าใจ ให้แปลส่วนสำคัญโดยเร็ว อย่างน้อยหน้าหมาย คำขอท้ายคำฟ้อง และกำหนดเวลา
4. ติดต่อทนายความที่มีใบอนุญาตในประเทศนั้นภายในไม่กี่วันแรก และถามว่าต้องยื่นเอกสารตอบรับหรือคำให้การภายในเมื่อใด
5. รวบรวมเอกสารฝั่งไทย เช่น ทะเบียนสมรส สูติบัตรบุตร เอกสารทรัพย์สินในไทย และหลักฐานการเลี้ยงดูบุตร
6. ปรึกษาทนายความด้านครอบครัวในไทยคู่ขนาน เรื่องผลต่อทรัพย์สิน บุตร และทะเบียนครอบครัวในไทย

อย่าเพิกเฉยเพราะคิดว่าศาลต่างประเทศบังคับอะไรในไทยไม่ได้ การไม่ตอบอาจทำให้ศาลนั้นพิพากษาเรื่องหย่า บุตร และเงินไปตามคำขอของสามีฝ่ายเดียว และคำพิพากษานั้นยังมีผลกับชีวิตเราในประเทศของเขา รวมถึงอาจถูกนำมาใช้เป็นพยานในศาลไทยภายหลัง

หาทนายในประเทศนั้นอย่างไร

คดีที่ศาลต่างประเทศต้องใช้ทนายที่มีสิทธิว่าความในประเทศนั้น ทนายไทยว่าความในศาลต่างประเทศแทนไม่ได้ แต่ช่วยประสานและดูแลผลฝั่งไทยได้

• ค้นรายชื่อจากสภาทนายความหรือหน่วยงานกำกับวิชาชีพทนายความของประเทศนั้น และตรวจว่าเชี่ยวชาญคดีครอบครัว
• สอบถามสถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลไทยในประเทศนั้นถึงข้อมูลเบื้องต้น โดยเข้าใจว่าสถานทูตไม่ได้ว่าความหรือให้คำปรึกษาคดีแทน
• ถามว่าประเทศนั้นมีความช่วยเหลือทางกฎหมายสำหรับผู้มีรายได้น้อย หรือผู้ที่อยู่นอกประเทศหรือไม่
• ถามว่าเราต้องเดินทางไปศาลเองหรือไม่ หรือเข้าร่วมทางวิดีโอได้หรือไม่
• ขอให้ทนายประเมินก่อนว่าศาลนั้นมีเขตอำนาจเหนือคดีและเหนือเรื่องบุตรหรือไม่ เพราะเป็นข้อต่อสู้แรกที่อาจเปลี่ยนทั้งคดี

คำพิพากษาต่างประเทศ มีผลกับทรัพย์สินและลูกในไทยแค่ไหน

ผลแตกต่างกันตามเรื่อง สถานะการหย่าบันทึกในไทยได้ แต่คำสั่งเรื่องเงินและทรัพย์ไม่ได้บังคับในไทยโดยอัตโนมัติ นี่คือจุดที่ต้องวางแผนให้ดี

เรื่องเด็ก ประเทศไทยเข้าเป็นภาคีอนุสัญญากรุงเฮกว่าด้วยแง่มุมทางแพ่งของการลักพาตัวเด็กข้ามชาติ โดยมีสำนักงานอัยการสูงสุดเป็นผู้ประสานงานกลาง แต่ใช้ได้กับประเทศที่ยอมรับการเข้าเป็นภาคีของไทยแล้วเท่านั้น จึงต้องตรวจเป็นรายประเทศ ประเด็นการใช้คำพิพากษาต่างประเทศในไทยอ่านเพิ่มได้ที่ คำพิพากษาหย่าจากต่างประเทศ ใช้ในไทยได้ไหม?

ควรสู้คดีที่ต่างประเทศ หรือฟ้องในไทยด้วย

ไม่มีคำตอบเดียว ต้องชั่งว่าทรัพย์สิน บุตร และชีวิตของเราผูกกับประเทศใดมากกว่า และกฎหมายประเทศใดให้ผลที่เป็นธรรมกว่า

• ถ้าทรัพย์สินและบุตรอยู่ในไทยเป็นหลัก การตอบคดีต่างประเทศเพื่อรักษาสิทธิไว้ ควบคู่กับการวางแผนฝั่งไทย มักสำคัญกว่าการปล่อยให้คดีต่างประเทศเดินไปฝ่ายเดียว
• ถ้ามีทรัพย์สินสำคัญอยู่ในประเทศของสามี การต่อสู้ที่ศาลนั้นอาจเป็นทางเดียวที่จะได้ส่วนแบ่งที่บังคับได้จริง
• ในบางกรณี ฝ่ายไทยอาจยื่นคดีในศาลไทยได้ด้วย แต่เรื่องเขตอำนาจ กฎหมายที่ใช้บังคับ และการมีสองคดีคู่ขนาน เป็นประเด็นเทคนิคที่ต้องให้ทนายประเมิน

หลักเรื่องกฎหมายที่ใช้กับการหย่าระหว่างคู่สมรสไทยกับต่างชาติดูได้ที่ หย่ากับคู่สมรสต่างชาติ ใช้กฎหมายไทยหรือกฎหมายต่างประเทศ

ควรเริ่มอย่างไร

เริ่มจากจดวันที่ได้รับเอกสาร หาวันครบกำหนดตอบ และทำสำเนาเอกสารทั้งชุด จากนั้นติดต่อทนายในประเทศที่ออกหมายให้เร็วที่สุด เพื่อรักษาสิทธิไม่ให้หมดไปเพราะกำหนดเวลา

ในเวลาเดียวกัน ควรปรึกษาทนายความด้านครอบครัวในไทยที่ทำคดีคู่สมรสต่างชาติ เพื่อดูผลต่อที่ดิน บ้าน บัญชี และลูกในไทย และวางแผนให้สองฝั่งไปในทิศทางเดียวกัน ถ้าสามียังไม่ยื่นที่ต่างประเทศแต่ขู่ว่าจะยื่น ควรอ่านทางเลือกในไทยประกอบที่ สามีอยู่ต่างประเทศ ไม่มาศาลไทย ฟ้องหย่าได้หรือไม่