เมื่อสามีชาวต่างชาติยื่นฟ้องหย่าต่อศาลไทย ภรรยาไทยต้องยื่นคำให้การภายใน 15 วันนับแต่ได้รับหมาย ในคำให้การจะต่อสู้เหตุหย่า หรือฟ้องแย้งขอค่าเลี้ยงชีพ แบ่งสินสมรส และค่าเลี้ยงดูบุตรก็ได้ โดยเฉพาะค่าเลี้ยงชีพ ถ้าไม่ขอไว้ในคดีนี้สิทธิจะสิ้นสุด
ได้รับหมายเรียกคดีหย่า ต้องทำอะไรภายใน 15 วัน
สิ่งแรกคือนับวันให้ถูก ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 177 ให้จำเลยยื่นคำให้การเป็นหนังสือภายในสิบห้าวันนับแต่ได้รับหมายเรียกและคำฟ้อง
สิบห้าวันผ่านไปเร็วมาก ถ้าต้องหาทนาย รวบรวมเอกสาร และแปลเอกสารภาษาต่างประเทศ จึงควรเริ่มตั้งแต่วันแรกที่ได้รับหมาย
- จดวันที่ได้รับหมายและเก็บซองเอกสารไว้ เพราะเป็นจุดเริ่มนับกำหนดเวลา
- อ่านคำฟ้องให้ครบทุกหน้า รวมถึงคำขอท้ายฟ้อง ว่าสามีขออะไรบ้างนอกจากการหย่า
- ดูวันนัดในหมาย ซึ่งมักเป็นนัดไกล่เกลี่ยหรือนัดพิจารณา และกันวันนั้นไว้
- รวบรวมทะเบียนสมรส สูติบัตรบุตร เอกสารทรัพย์สิน หนี้สิน และหลักฐานรายได้ของทั้งสองฝ่าย
- ปรึกษาทนายความด้านครอบครัวโดยเร็ว เพื่อตัดสินใจว่าจะต่อสู้ ตกลง หรือฟ้องแย้งเรื่องใด
- ยื่นคำให้การ และฟ้องแย้งถ้ามี ให้ทันกำหนด หากมีเหตุจำเป็นจริง ทนายอาจยื่นคำร้องขอขยายระยะเวลาต่อศาลก่อนครบกำหนด
ตรวจคำฟ้องหย่าของสามี ต้องดูอะไรบ้าง
ต้องดูว่าสามีอ้างเหตุหย่าข้อใดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1516 และข้อเท็จจริงที่เล่าไว้ตรงกับความจริงหรือไม่ เพราะคำให้การต้องยอมรับหรือปฏิเสธพร้อมเหตุผลให้ชัด ตามมาตรา 177 วรรคสอง
- เหตุหย่าที่อ้าง เช่น แยกกันอยู่ ทิ้งร้าง หรือประพฤติชั่ว และวันเวลาที่อ้าง
- เหตุบางข้อมีกำหนดเวลา มาตรา 1529 ให้สิทธิฟ้องหย่าตามมาตรา 1516 (1) (2) (3) หรือ (6) ระงับเมื่อพ้นหนึ่งปีนับแต่ผู้มีสิทธิรู้หรือควรรู้ความจริง
- คำขอเรื่องบุตร ว่าขออำนาจปกครองฝ่ายเดียว หรือขอพาบุตรไปอยู่ต่างประเทศหรือไม่
- คำขอเรื่องทรัพย์สิน ว่าอ้างว่าที่ดิน บ้าน หรือเงินฝากใดเป็นสินสมรส
- ข้อเท็จจริงที่เราไม่เห็นด้วย และเอกสารที่เรามีไว้หักล้าง
ถ้าคำฟ้องเป็นภาษาไทยที่แปลจากเอกสารต่างประเทศ ควรตรวจชื่อ วันที่ และจำนวนเงินกับเอกสารต้นฉบับด้วย เพราะความคลาดเคลื่อนเล็กน้อยอาจเป็นประเด็นต่อสู้ได้ ภาพรวมขั้นตอนคดีเมื่อจำเลยมาศาลดูได้ที่ คดีหย่าในกรณีที่จำเลยมาศาล หรือมาให้การต่อสู้คดี มีขั้นตอนอย่างไร
ควรสู้คดีหรือตกลงกัน
คำตอบขึ้นกับว่าเราต้องการรักษาการสมรสไว้จริง หรือต้องการเงื่อนไขการหย่าที่เป็นธรรม หลายคดีเริ่มจากต่อสู้ แล้วจบด้วยการตกลงในชั้นไกล่เกลี่ยของศาล
| ทางเลือก | เหมาะกับกรณี | สิ่งที่ต้องระวัง |
|---|---|---|
| ต่อสู้ว่าไม่มีเหตุหย่า | ข้อเท็จจริงในคำฟ้องไม่จริง หรือเหตุหย่าหมดไปแล้ว | ต้องมีพยานหลักฐานหักล้าง และใช้เวลานานกว่า |
| ยอมหย่า แต่ฟ้องแย้งเรื่องเงินและบุตร | ชีวิตคู่จบแล้ว แต่ต้องการค่าเลี้ยงชีพ สินสมรส หรือค่าเลี้ยงดูบุตร | ต้องยื่นฟ้องแย้งมาในคำให้การ |
| ทำสัญญาประนีประนอมยอมความในศาล | ตกลงกันได้ทุกเรื่องในชั้นไกล่เกลี่ย | เขียนเรื่องบุตร ทรัพย์สิน และการจ่ายเงินให้ครบ เพราะศาลพิพากษาตามนั้น |
การตกลงในศาลมีข้อดีคือศาลพิพากษาตามยอม จึงบังคับได้เหมือนคำพิพากษา ต่างจากการตกลงกันเองนอกศาลที่ยังต้องฟ้องบังคับอีกครั้งหากอีกฝ่ายไม่ทำตาม
ฟ้องแย้งเรียกอะไรได้บ้าง
มาตรา 177 วรรคสาม ให้จำเลยฟ้องแย้งมาในคำให้การได้ ถ้าเกี่ยวกับคำฟ้องเดิม เรื่องที่ภรรยาไทยมักฟ้องแย้งในคดีหย่า ได้แก่
- ค่าเลี้ยงชีพ ตามมาตรา 1526 ถ้าเหตุหย่าเป็นความผิดของสามีแต่ฝ่ายเดียว และการหย่าทำให้เรายากจนลง
- การแบ่งสินสมรส ซึ่งมาตรา 1533 ให้แบ่งให้คู่สมรสได้ส่วนเท่ากัน
- อำนาจปกครองบุตร ซึ่งศาลที่พิจารณาคดีหย่าต้องชี้ขาดตามมาตรา 1520 โดยคำนึงถึงประโยชน์ของบุตร
- ค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตร ซึ่งศาลกำหนดตามมาตรา 1522
- ค่าทดแทน ถ้าสามีมีพฤติการณ์ตามมาตรา 1516 (1) และศาลพิพากษาให้หย่าเพราะเหตุนั้น ตามมาตรา 1523
เรื่องค่าใช้จ่าย พระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. 2553 มาตรา 155 ยกเว้นค่าขึ้นศาลสำหรับคำขอค่าอุปการะเลี้ยงดูและค่าเลี้ยงชีพ ส่วนคำขอแบ่งทรัพย์สินเสียค่าขึ้นศาลตามทุนทรัพย์ ร้อยละ 2 แต่ไม่เกิน 200,000 บาทสำหรับทุนทรัพย์ไม่เกิน 50 ล้านบาท
ค่าเลี้ยงชีพขอได้เฉพาะในคดีหย่าคดีนั้น มาตรา 1526 วรรคสอง ระบุว่าสิทธิเรียกค่าเลี้ยงชีพสิ้นสุดลง ถ้ามิได้ฟ้องหรือฟ้องแย้งไว้ในคดีหย่า ภรรยาที่ถูกฟ้องจึงต้องตัดสินใจเรื่องนี้ก่อนครบกำหนดยื่นคำให้การ
ถ้ามีที่ดินในชื่อภรรยาไทยที่สามีอ้างว่าเป็นสินสมรส ควรอ่านประเด็นที่มาของเงินและข้อจำกัดของคนต่างด้าวเพิ่มที่ แบ่งสินสมรส คู่สมรสชาวต่างชาติ ที่ดินชื่อภรรยาไทยเป็นของใคร
ถ้าไม่ยื่นคำให้การ หรือไม่ไปศาล จะเกิดอะไรขึ้น
ผลที่หนักที่สุดคือเสียโอกาสต่อสู้และฟ้องแย้ง ศาลอาจพิจารณาจากพยานหลักฐานของสามีฝ่ายเดียว แล้วพิพากษาไปตามนั้น
ศาลยังต้องชี้ขาดเรื่องอำนาจปกครองบุตร แต่ถ้าเราไม่เสนอข้อเท็จจริงเรื่องการเลี้ยงดูลูก ศาลก็มีข้อมูลด้านเดียว ส่วนค่าเลี้ยงชีพที่ไม่ได้ฟ้องแย้งไว้ จะเรียกภายหลังไม่ได้
ถ้ากังวลว่าสามีจะนำบุตรออกนอกประเทศหรือยักย้ายทรัพย์สินระหว่างคดี มาตรา 159 ของพระราชบัญญัติเดียวกันให้ศาลกำหนดวิธีการหรือมาตรการคุ้มครองชั่วคราว ในเรื่องสินสมรส ที่พักอาศัย การอุปการะเลี้ยงดู และเรื่องอื่นเพื่อคุ้มครองคู่ความหรือบุตรได้ ภาพรวมเรื่องลูกในคดีหย่ากับชาวต่างชาติดูได้ที่ อำนาจปกครองบุตร หย่ากับชาวต่างชาติ ใครได้ลูก พาไปต่างประเทศได้ไหม
คำถามที่พบบ่อย
สามีอยู่ต่างประเทศ แต่ฟ้องหย่าเราที่ศาลไทยได้ไหม
ได้ สามีแต่งตั้งทนายความในไทยให้ดำเนินคดีแทนได้ และอาจมาศาลเฉพาะวันที่ต้องเบิกความ การที่สามีอยู่ต่างประเทศจึงไม่ใช่เหตุให้คดีไม่เดิน ฝ่ายเราควรเตรียมตัวเหมือนคดีปกติ
เราไม่อยากหย่า ศาลจะบังคับให้หย่าไหม
ศาลพิพากษาให้หย่าเมื่อโจทก์พิสูจน์เหตุหย่าตามกฎหมายได้ ความไม่อยากหย่าเพียงอย่างเดียวจึงไม่ใช่ข้อต่อสู้ สิ่งที่เป็นข้อต่อสู้คือข้อเท็จจริงและพยานที่แสดงว่าเหตุหย่าที่อ้างไม่จริง หรือสิทธิฟ้องหมดไปแล้ว
ฟ้องแย้งเรื่องค่าเลี้ยงดูบุตร ต้องเสียค่าขึ้นศาลไหม
ไม่ต้อง เพราะมาตรา 155 ของพระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวฯ ยกเว้นค่าขึ้นศาลสำหรับคำขอค่าอุปการะเลี้ยงดูและค่าเลี้ยงชีพ แต่ยังมีค่าใช้จ่ายอื่น เช่น ค่าแปลเอกสาร และค่าทนายความถ้าจ้าง
ไม่มีเงินจ้างทนาย ทำอย่างไรได้บ้าง
คู่ความว่าความเองได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 60 และในคดีครอบครัว คู่ความที่ไม่มีทนายขอให้ศาลแต่งตั้งทนายความให้ได้ตามมาตรา 158 ของพระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวฯ ควรยื่นขอโดยเร็วเพราะกำหนดยื่นคำให้การยังเดินอยู่
ถ้าตกลงหย่ากันได้ระหว่างคดี ยังต้องไปจดทะเบียนที่อำเภออีกไหม
ถ้าศาลพิพากษาให้หย่าตามสัญญาประนีประนอมยอมความ ให้นำคำพิพากษาและหนังสือรับรองคดีถึงที่สุดไปยื่นบันทึกการหย่าที่สำนักทะเบียน ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไปยื่นได้ และควรทำทันทีเพื่อให้ทะเบียนตรงกับความจริง
ควรเริ่มอย่างไร
เริ่มจากจดวันที่ได้รับหมาย อ่านคำขอท้ายฟ้องทุกข้อ และเขียนสิ่งที่เราต้องการให้ชัด ทั้งเรื่องลูก บ้าน ที่ดิน เงินฝาก และรายได้หลังหย่า จากนั้นรวบรวมเอกสารตามรายการข้างต้น
เมื่อได้ภาพแล้ว ควรปรึกษาทนายความด้านครอบครัวที่ทำคดีคู่สมรสต่างชาติภายในไม่กี่วันแรก เพื่อให้คำให้การและฟ้องแย้งครอบคลุมทุกเรื่องในครั้งเดียว ภาพรวมคดีจากมุมฝ่ายฟ้องดูเทียบได้ที่ ฟ้องหย่าสามีชาวต่างชาติ ขั้นตอนตั้งแต่ปรึกษาจนบันทึกการหย่า
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ