แชทรักกันลับ ๆ อย่างเดียว ไม่เคยเจอตัว และไม่มีใครอื่นรู้ มักยังไม่ถึงขั้นเป็นชู้ตามกฎหมาย แต่ถ้าความสัมพันธ์ออนไลน์ถูกแสดงต่อคนอื่นในทำนองชู้สาว หรือมีพฤติกรรมอื่นประกอบ อาจเป็นเหตุเรียกค่าทดแทนหรือฟ้องหย่าได้ ขึ้นกับข้อเท็จจริงของแต่ละเรื่อง
แชทรักออนไลน์ ถือว่าเป็นชู้ตามกฎหมายไหม
คำว่า "เป็นชู้หรือมีชู้" ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1516 (1) โดยทั่วไปหมายถึงความสัมพันธ์ทางชู้สาวที่เกิดขึ้นจริง การส่งข้อความหวาน ๆ หรือเรียกกันว่าที่รัก ยังไม่ได้แปลว่าเข้าเหตุนี้เสมอไป
แต่กฎหมายไม่ได้มีแค่เหตุ "เป็นชู้" ความสัมพันธ์ออนไลน์อาจเข้าข้อกฎหมายอื่นได้ เช่น การแสดงตนโดยเปิดเผยในทำนองชู้สาว หรือพฤติกรรมที่ทำให้อีกฝ่ายอับอายหรือเดือดร้อนอย่างร้ายแรง
หลังการแก้ไขกฎหมายสมรสเท่าเทียม ถ้อยคำในมาตรา 1516 และ 1523 ใช้คำว่า "คู่สมรส" และ "ผู้อื่น" หลักเดียวกันจึงใช้กับความสัมพันธ์ออนไลน์ไม่ว่าอีกฝ่ายจะเป็นเพศใด
เส้นแบ่งอยู่ตรงไหน พฤติกรรมแบบไหนถึงขั้นฟ้องได้
จุดชี้ขาดที่สำคัญคือ ความเปิดเผยต่อบุคคลภายนอก และการมีพฤติกรรมในโลกจริงประกอบ ตารางนี้เป็นแนวทางทั่วไป ไม่ใช่สูตรตายตัว
| ลักษณะความสัมพันธ์ | มักเป็นอย่างไรในทางกฎหมาย |
|---|---|
| แชทหวาน ๆ ส่วนตัว ไม่เคยเจอกัน ไม่มีคนอื่นรู้ | มักยังไม่ถึงเหตุเป็นชู้ แต่ใช้เป็นพยานแวดล้อมประกอบเรื่องอื่นได้ |
| โพสต์รูปคู่ แท็กว่าเป็นแฟน หรือเรียกกันว่าสามีภรรยาในที่สาธารณะออนไลน์ | อาจเข้าข่ายแสดงตนโดยเปิดเผยว่ามีความสัมพันธ์ในทำนองชู้สาว ตามมาตรา 1523 วรรคสอง |
| แชทแล้วนัดเจอ ค้างคืน หรือเดินทางด้วยกัน | แชทกลายเป็นพยานประกอบเหตุเป็นชู้หรือมีชู้ ตามมาตรา 1516 (1) |
| ส่งเงินเลี้ยงดูคนในแชทเป็นประจำ | อาจประกอบเหตุอุปการะเลี้ยงดูผู้อื่นฉันคู่สมรส ถ้ามีพฤติการณ์อื่นสนับสนุน |
| ใช้เวลาและเงินกับความสัมพันธ์ออนไลน์จนครอบครัวเดือดร้อนอย่างร้ายแรง | อาจพิจารณาเหตุหย่าข้ออื่น เช่น มาตรา 1516 (2) หรือ (6) ถ้าถึงขนาดที่กฎหมายกำหนด |
เรียกค่าทดแทนจากคนในแชทได้ไหม
อาจได้ ถ้าคนนั้นแสดงตนโดยเปิดเผยว่ามีความสัมพันธ์กับคู่สมรสของเราในทำนองชู้สาว หรือล่วงเกินคู่สมรสของเราในทำนองชู้สาว ตามมาตรา 1523 วรรคสอง ซึ่งเรียกได้โดยไม่ต้องหย่า
คำว่า "เปิดเผย" หมายถึงการทำให้คนอื่นรับรู้ได้ ไม่ใช่การที่เราแอบเปิดโทรศัพท์ของคู่สมรสแล้วเห็นเอง แชทลับที่มีแค่สองคนรู้ จึงมักยังไม่พอสำหรับข้อนี้โดยลำพัง
ตัวอย่างพฤติกรรมที่ควรเก็บหลักฐานไว้ ได้แก่
- โพสต์หรือสตอรี่สาธารณะที่แสดงความสัมพันธ์ เช่น รูปคู่ ข้อความบอกรัก หรือสถานะความสัมพันธ์
- คอมเมนต์ต่อหน้าเพื่อนร่วมกัน หรือในกลุ่มที่มีคนรู้จักของครอบครัว
- การแนะนำตัวต่อคนอื่นว่าเป็นแฟนหรือคู่ของคู่สมรสเรา
- การส่งข้อความหาเราหรือครอบครัวเพื่อยืนยันว่าตนคบกับคู่สมรสของเรา
ถ้าคู่สมรสฝ่ายที่จะเรียกค่าทดแทนยินยอมหรือรู้เห็นเป็นใจ กับความสัมพันธ์นั้น มาตรา 1523 วรรคสาม ตัดสิทธิเรียกค่าทดแทน ข้อนี้มักถูกยกขึ้นต่อสู้ในคดีที่รู้กันมานาน
ฟ้องหย่าเพราะชู้ออนไลน์ได้ไหม
ได้ ถ้าพฤติกรรมเข้าเหตุใดเหตุหนึ่งในมาตรา 1516 ไม่ใช่เพราะความสัมพันธ์เกิดบนโลกออนไลน์ กฎหมายดูที่พฤติกรรมและผลกระทบ ไม่ได้ดูว่าเกิดในแอปหรือนอกแอป
- เหตุตามมาตรา 1516 (1) ใช้เมื่อพิสูจน์ได้ว่ามีความสัมพันธ์ทางชู้สาวจริง หรืออุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องผู้อื่นฉันคู่สมรส
- เหตุตามมาตรา 1516 (2) ใช้เมื่อเป็นความประพฤติชั่ว ที่ทำให้อีกฝ่ายได้รับความอับอายขายหน้าอย่างร้ายแรง ถูกดูถูกเกลียดชัง หรือเสียหายเดือดร้อนเกินควร
- เหตุตามมาตรา 1516 (6) ใช้เมื่อไม่ให้ความช่วยเหลืออุปการะเลี้ยงดูตามสมควร หรือทำการเป็นปฏิปักษ์ต่อการเป็นคู่สมรสอย่างร้ายแรง จนอีกฝ่ายเดือดร้อนเกินควร
คำว่า "ร้ายแรง" และ "เกินควร" เป็นเกณฑ์ที่ศาลดูจากสภาพ ฐานะ และความเป็นอยู่ร่วมกันของแต่ละครอบครัว เรื่องเดียวกันจึงให้ผลต่างกันได้ ภาพรวมเหตุหย่าดูที่ เหตุฟ้องหย่า มาตรา 1516 ตัวบทล่าสุด ครบทั้ง 12 กรณี
อย่าเร่งเปิดโปงหรือประจานคนในแชททางโซเชียลมีเดีย เพราะอาจกลายเป็นฝ่ายถูกดำเนินคดีเสียเอง และทำให้หลักฐานถูกลบก่อนเก็บได้ ให้เก็บหลักฐานอย่างเงียบ ๆ จดวันที่รู้เรื่อง แล้วปรึกษาทนายภายในเวลาที่อายุความยังเหลือ
เก็บหลักฐานความสัมพันธ์ออนไลน์อย่างไรให้ใช้ได้
หลักคือเก็บให้ครบบริบทและได้มาโดยชอบ หลักฐานที่ได้จากการเจาะบัญชีหรือแอบติดตั้งโปรแกรม อาจสร้างปัญหาทางกฎหมายกับผู้เก็บเอง
- บันทึกภาพหน้าจอให้เห็นชื่อบัญชี วันเวลา และลิงก์ของโพสต์ที่เปิดเผย
- บันทึกคนที่เห็นโพสต์หรือรับรู้ความสัมพันธ์ ซึ่งอาจมาเป็นพยานได้
- เก็บหลักฐานการพบกันในโลกจริงที่ได้มาโดยชอบ เช่น ภาพจากที่สาธารณะ หรือหลักฐานการเดินทาง
- จดลำดับเหตุการณ์และวันที่รู้เรื่องครั้งแรก เพื่อใช้นับอายุความ
- อย่าแก้ไขหรือตัดต่อภาพ และเก็บไฟล์ต้นฉบับไว้
เรื่องอายุความต้องระวัง มาตรา 1529 กำหนดให้สิทธิฟ้องหย่าด้วยเหตุตามมาตรา 1516 (1) (2) (3) หรือ (6) และสิทธิเรียกค่าทดแทนตามมาตรา 1523 สิ้นไปเมื่อพ้นหนึ่งปีนับแต่รู้หรือควรได้รู้ข้อเท็จจริง วิธีเก็บหลักฐานโดยไม่ผิดกฎหมายอ่านต่อได้ที่ ฟ้องชู้ต้องมีหลักฐานอะไรบ้าง และวิธีเก็บที่ไม่ผิดกฎหมาย
คำถามที่พบบ่อย
คู่สมรสส่งรูปโป๊หรือคุยเรื่องเพศกับคนอื่นในแชท ฟ้องได้ไหม
ขึ้นกับความถี่ ความร้ายแรง และผลต่อครอบครัว พฤติกรรมเชิงเพศที่เกิดซ้ำ ๆ อาจเป็นพยานประกอบเหตุหย่าได้ แต่การพิสูจน์ว่าเข้าเหตุข้อใดต้องดูข้อเท็จจริงทั้งหมด ไม่ควรสรุปจากแชทชุดเดียว
คนในแชทอยู่ต่างประเทศ ไม่เคยเจอกัน ฟ้องได้ไหม
ถ้าไม่มีพฤติกรรมที่เปิดเผยหรือการพบกันจริง การเรียกค่าทดแทนจากเขามักยาก และการฟ้องคนที่อยู่ต่างประเทศมีขั้นตอนส่งหมายที่ใช้เวลา ส่วนการฟ้องหย่าคู่สมรสต้องพิจารณาเหตุหย่าในมาตรา 1516 แยกต่างหาก
คู่สมรสเลิกคุยแล้ว และขอโทษ ยังฟ้องได้ไหม
การให้อภัยอาจทำให้สิทธิฟ้องหย่าด้วยเหตุนั้นระงับไป สิ่งที่พูดหรือเขียนหลังจากรู้เรื่องจึงมีผล ถ้ายังไม่แน่ใจว่าจะเดินทางไหน ควรปรึกษาทนายก่อนเซ็นข้อตกลงหรือพูดว่าให้อภัยเป็นลายลักษณ์อักษร
แชทอย่างเดียว ใช้เป็นหลักฐานฟ้องชู้ได้ไหม
แชทเป็นพยานเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ที่ศาลรับฟังได้ แต่ถ้าเนื้อหาไม่ได้แสดงความสัมพันธ์ทางชู้สาวชัดเจน หรือไม่มีการเปิดเผยต่อคนอื่น น้ำหนักอาจไม่พอเมื่อมีอยู่ชิ้นเดียว จึงควรมีพยานอื่นประกอบ
ควรเริ่มอย่างไร
เริ่มจากแยกให้ออกว่าสิ่งที่เห็นคือ "ความสัมพันธ์ลับ" หรือ "ความสัมพันธ์ที่เปิดเผย" และมีการพบกันจริงหรือไม่ แล้วจดวันที่รู้เรื่องครั้งแรก เพราะอายุความหนึ่งปีเริ่มนับจากตรงนั้น
จากนั้นตั้งเป้าหมายให้ชัดว่าต้องการเยียวยาความสัมพันธ์ เรียกค่าทดแทน หรือหย่า เมื่อพร้อม ให้นำหลักฐานที่เก็บอย่างถูกวิธีไปปรึกษาทนายความด้านครอบครัว เพื่อประเมินว่าพฤติกรรมถึงขั้นฟ้องได้หรือยัง ประเด็นความหมายของการเปิดเผยความสัมพันธ์อ่านเพิ่มได้ที่ อะไรคือการเปิดเผยความสัมพันธ์ในทำนองชู้สาว ตามคำพิพากษาศาลฎีกา
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ