หนังสือยินยอมให้บุตรเดินทางไปต่างประเทศ ทำได้ที่สำนักงานเขต อำเภอ หรือสถานทูตและสถานกงสุลไทยในต่างประเทศ ผู้ลงนามคือพ่อหรือแม่ที่มีอำนาจปกครองแต่ไม่ได้เดินทางไปด้วย ถ้าพ่อแม่หย่ากันหรือไม่ได้จดทะเบียนสมรส ให้พกเอกสารแสดงอำนาจปกครองไปด้วย
หนังสือยินยอมให้บุตรเดินทางคืออะไร ต่างจากหนังสือยินยอมทำพาสปอร์ตไหม
เป็นเอกสารคนละขั้นตอน แม้หน้าตาจะคล้ายกัน ฉบับหนึ่งใช้ตอนทำหนังสือเดินทาง อีกฉบับใช้ตอนเดินทางจริง
| เอกสาร | ใช้เมื่อไร | ตรวจโดยใคร |
|---|---|---|
| หนังสือยินยอมให้ผู้เยาว์ทำหนังสือเดินทาง | ยื่นคำร้องทำหรือต่อหนังสือเดินทางของเด็กอายุต่ำกว่า 20 ปี โดยพ่อหรือแม่ไม่ได้มาลงนามด้วยตนเอง | กรมการกงสุล หรือสถานทูตไทย |
| หนังสือยินยอมให้เด็กเดินทางไปต่างประเทศ | เด็กเดินทางออกนอกประเทศโดยไม่ได้ไปกับพ่อแม่ครบทั้งสองคน | ตรวจคนเข้าเมือง สายการบิน หรือประเทศปลายทาง |
กระทรวงการต่างประเทศมีแบบหนังสือให้ความยินยอมสำหรับผู้เยาว์อายุต่ำกว่า 20 ปี ที่ครอบคลุมทั้งการทำหนังสือเดินทางและการเดินทางไปต่างประเทศ โดยต้องลงนามและรับรองที่สำนักงานเขต อำเภอ หรือสถานทูตไทย
ตอนนี้ ตม. ขอเอกสารอะไรจากเด็กที่เดินทางออกนอกประเทศ
มีรายงานข่าวเมื่อต้นเดือนสิงหาคม 2569 ว่า ฝ่ายตรวจคนเข้าเมืองขาออกที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิเริ่มขอดูเอกสารเพิ่มสำหรับเด็กไทยอายุต่ำกว่า 18 ปีบริบูรณ์ จากเดิมที่ใช้หนังสือเดินทางอย่างเดียว
- หนังสือเดินทางของเด็ก
- สูติบัตร ฉบับจริง สำเนา หรือภาพถ่ายในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์
- หนังสือยินยอมที่ออกโดยหน่วยงานรัฐ เมื่อเด็กไม่ได้เดินทางกับพ่อแม่ เช่น เดินทางกับพ่อใช้หนังสือยินยอมของแม่ เดินทางกับแม่ใช้หนังสือยินยอมของพ่อ ถ้าเดินทางกับคนอื่นใช้ของทั้งพ่อและแม่
ข้อมูลนี้มาจากการเผยแพร่ผ่านสื่อ แนวปฏิบัติอาจปรับเปลี่ยนหรือแตกต่างกันตามด่าน ก่อนเดินทางควรตรวจสอบกับสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองหรือสายการบินอีกครั้ง
ใครต้องลงนาม กรณีพ่อแม่หย่ากันหรือไม่ได้จดทะเบียนสมรส
ผู้ที่ต้องให้ความยินยอมคือผู้ที่มีอำนาจปกครองเด็กตามกฎหมาย ป.พ.พ. มาตรา 1566 วางหลักว่าบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะอยู่ใต้อำนาจปกครองของบิดามารดา และมาตรา 1567 (1) ให้ผู้ใช้อำนาจปกครองมีสิทธิกำหนดที่อยู่ของบุตร
| สถานะของพ่อแม่ | ผู้มีอำนาจปกครองโดยทั่วไป | เอกสารที่ควรพกไป |
|---|---|---|
| ยังเป็นคู่สมรสกัน | ทั้งพ่อและแม่ | ทะเบียนสมรส และหนังสือยินยอมของฝ่ายที่ไม่ได้ไป |
| หย่าแล้ว ระบุให้ฝ่ายหนึ่งปกครองแต่ผู้เดียว | ฝ่ายที่ระบุในบันทึกการหย่าหรือคำพิพากษา | ทะเบียนหย่าและบันทึกการหย่า หรือคำพิพากษา |
| หย่าแล้ว ไม่ได้ระบุผู้ปกครอง | ทั้งพ่อและแม่ร่วมกัน | ทะเบียนหย่า และหนังสือยินยอมของอีกฝ่าย |
| ไม่ได้จดทะเบียนสมรส และพ่อไม่ได้รับรองบุตร | แม่แต่ผู้เดียว ตามมาตรา 1546 | หนังสือรับรองการใช้อำนาจปกครองบุตร (ป.ค.14) |
| พ่อหรือแม่เสียชีวิต | ฝ่ายที่ยังมีชีวิต | มรณบัตร |
แม้ฝ่ายที่พาลูกไปจะมีอำนาจปกครองคนเดียว การพกเอกสารแสดงอำนาจปกครองติดตัวไว้ ช่วยตอบคำถามของเจ้าหน้าที่ว่าทำไมไม่มีหนังสือยินยอมของอีกฝ่าย
ทำหนังสือยินยอมที่ไหน ใช้เอกสารอะไรบ้าง
ผู้ให้ความยินยอมต้องไปลงนามต่อหน้าเจ้าหน้าที่ ที่สำนักงานเขต อำเภอ หรือสำนักทะเบียนท้องถิ่น ถ้าอยู่ต่างประเทศ ทำที่สถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลใหญ่ไทย ข่าวข้างต้นระบุว่าในกรุงเทพฯ ขอได้ที่สำนักงานเขตทั้ง 50 เขต
- เตรียมสูติบัตรของเด็ก และบัตรประชาชนของผู้ให้ความยินยอม
- เตรียมเอกสารเปลี่ยนชื่อหรือชื่อสกุล ถ้าชื่อในเอกสารไม่ตรงกัน
- เตรียมเอกสารแสดงอำนาจปกครอง เช่น ทะเบียนหย่า บันทึกการหย่า ป.ค.14 หรือคำสั่งศาล
- เตรียมรายละเอียดการเดินทาง ได้แก่ ประเทศปลายทาง ช่วงวันที่ และชื่อผู้ที่เด็กจะเดินทางไปด้วย
- ลงนามต่อหน้าเจ้าหน้าที่ และขอรับรองเอกสาร
ค่าธรรมเนียมและรายการเอกสารอาจต่างกันในแต่ละสำนักทะเบียน ควรโทรสอบถามก่อนไป
ฉบับภาษาอังกฤษ และใช้ได้นานแค่ไหน
แบบของกระทรวงการต่างประเทศมีฉบับภาษาอังกฤษ (Letter of Consent) ซึ่งช่วยเมื่อต้องแสดงต่อสายการบินหรือประเทศปลายทาง แต่บางประเทศมีแบบฟอร์มหรือเงื่อนไขของตัวเอง เช่น ต้องรับรองลายมือชื่อหรือแปลเอกสารเพิ่ม ควรตรวจกับสถานทูตของประเทศปลายทาง
เท่าที่ตรวจสอบได้ ยังไม่พบหลักเกณฑ์ทั่วไปที่กำหนดอายุการใช้หนังสือยินยอมไว้ตายตัว วิธีที่ปลอดภัยคือทำใหม่สำหรับแต่ละทริป และระบุช่วงวันที่ ปลายทาง และผู้ที่เดินทางไปด้วยให้ชัด
ถ้าอีกฝ่ายมีอำนาจปกครองร่วมและไม่ยินยอม อย่าพาลูกออกนอกประเทศโดยหวังว่าจะผ่านด่านได้ เพราะนอกจากอาจถูกปฏิเสธที่ด่านแล้ว ยังอาจกลายเป็นข้อพิพาทเรื่องอำนาจปกครองข้ามประเทศที่แก้ยากและใช้เวลานาน
คำถามที่พบบ่อย
อีกฝ่ายไม่ยอมเซ็นหนังสือยินยอม ทำอย่างไร
ต้องขอคำสั่งศาล เช่น ขอให้ศาลสั่งให้อำนาจปกครองอยู่กับฝ่ายเดียวตามมาตรา 1566 (5) หรือหลังหย่าขอเปลี่ยนตัวผู้ใช้อำนาจปกครองตามมาตรา 1521 ศาลจะพิจารณาจากประโยชน์ของเด็กเป็นสำคัญ
ลูกอายุ 18 หรือ 19 ปี ยังต้องมีหนังสือยินยอมไหม
ตามข่าวข้างต้น เกณฑ์ที่ด่านสุวรรณภูมิใช้คือเด็กอายุต่ำกว่า 18 ปีบริบูรณ์ แต่การทำหนังสือเดินทางยังถือเกณฑ์ผู้เยาว์อายุต่ำกว่า 20 ปี จึงยังต้องมีความยินยอมของพ่อแม่ในขั้นทำหนังสือเดินทาง
พ่อเป็นชาวต่างชาติอยู่ต่างประเทศ จะให้ความยินยอมอย่างไร
โดยทั่วไปลงนามต่อหน้าเจ้าหน้าที่สถานทูตหรือสถานกงสุลไทยในประเทศที่อยู่ บางแห่งรับเอกสารที่ลงนามต่อหน้าโนตารีพับลิก ควรสอบถามสถานทูตไทยแห่งนั้นก่อน อ่านเรื่องอำนาจปกครองเมื่อพ่อแม่ต่างสัญชาติได้ที่ อำนาจปกครองบุตร หย่ากับชาวต่างชาติ ใครได้ลูก พาไปต่างประเทศได้ไหม
ไปเที่ยวกับโรงเรียนหรือญาติ ต้องใช้หนังสือของใคร
เมื่อเด็กไม่ได้เดินทางกับพ่อหรือแม่เลย ควรมีหนังสือยินยอมของผู้มีอำนาจปกครองทุกคน และระบุชื่อผู้ที่พาไปให้ชัด ถ้าพ่อแม่หย่ากันและมีผู้ปกครองคนเดียว ให้แนบเอกสารแสดงอำนาจปกครองด้วย
ควรเริ่มอย่างไร
ตรวจก่อนว่าใครมีอำนาจปกครองลูกตามเอกสารจริง แล้วเตรียมหนังสือยินยอมให้เสร็จก่อนวันเดินทางหลายสัปดาห์ เผื่อเวลาสำหรับกรณีที่อีกฝ่ายอยู่ต่างประเทศหรือไม่สะดวกไปลงนาม
ถ้าเรื่องอำนาจปกครองยังไม่ชัด หรืออีกฝ่ายไม่ยอมให้ความยินยอม ควรปรึกษาทนายความด้านครอบครัว เพื่อทำให้สถานะของลูกชัดเจนผ่านศาล ดูหลักเรื่องอำนาจปกครองหลังหย่าได้ที่ อำนาจปกครองบุตรหลังหย่า ร่วมกันหรือคนเดียว
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ