หย่าแล้วไม่ทำให้ภรรยาต่างชาติที่ได้สัญชาติไทยตามพระราชบัญญัติสัญชาติ พ.ศ. 2508 มาตรา 9 เสียสัญชาติไทยโดยอัตโนมัติ เพราะการหย่าไม่ใช่เหตุเสียสัญชาติตามกฎหมาย แต่รัฐมนตรีอาจถอนสัญชาติได้ในกรณีที่กฎหมายกำหนด เช่น การสมรสเป็นไปโดยปกปิดข้อเท็จจริงหรือแสดงข้อความเท็จอันเป็นสาระสำคัญ
ได้สัญชาติไทยเพราะสมรส หย่าแล้วเสียสัญชาติไหม
ไม่เสียโดยอัตโนมัติ มาตรา 9 เปิดให้ หญิงต่างด้าวที่สมรสกับผู้มีสัญชาติไทย ยื่นคำขอถือสัญชาติไทย และอยู่ในดุลพินิจของรัฐมนตรี เมื่อได้รับอนุญาตแล้ว ความเป็นคนไทยไม่ได้ผูกกับการสมรสที่ยังดำเนินอยู่
มาตรา 5 ที่แก้ไขในปี 2551 กำหนดว่าการได้ เสีย หรือกลับคืนสัญชาติไทยมีผลเมื่อประกาศในราชกิจจานุเบกษา และมีผลเฉพาะตัว การเสียสัญชาติจึงต้องมาจากเหตุและขั้นตอนตามกฎหมาย ไม่ได้เกิดขึ้นเองเพราะจดทะเบียนหย่า
บัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน และหนังสือเดินทางไทยจึงใช้ต่อได้ตามปกติ สิ่งที่อาจต้องปรับคือคำนำหน้าหรือนามสกุล ถ้าเคยเปลี่ยนตามคู่สมรส ดูขั้นตอนได้ที่ หย่าแล้วต้องเปลี่ยนนามสกุลไหม
กรณีไหนที่อาจถูกถอนสัญชาติไทย
มาตรา 16 ให้ถอนสัญชาติไทยของหญิงที่ได้สัญชาติเพราะสมรสได้ เฉพาะสามกรณี และมาตรา 16 วรรคสองกำหนดให้เป็นอำนาจของรัฐมนตรี
| เหตุถอนตามมาตรา 16 | ความหมายโดยย่อ |
|---|---|
| การสมรสเป็นไปโดยปกปิดข้อเท็จจริงหรือแสดงข้อความเท็จอันเป็นสาระสำคัญ | การสมรสหรือข้อมูลที่ใช้ขอสัญชาติไม่ตรงความจริงในเรื่องสำคัญ |
| กระทำการอันเป็นการเสื่อมเสียต่อความมั่นคงหรือขัดต่อประโยชน์ของรัฐ หรือเป็นการเหยียดหยามประเทศชาติ | พฤติการณ์ที่กระทบรัฐ |
| กระทำการอันขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน | พฤติการณ์ที่ขัดต่อสังคมอย่างร้ายแรง |
จะเห็นว่า การหย่าไม่อยู่ในรายการนี้ แต่ถ้าการหย่าเกิดเร็วหลังได้สัญชาติ หรือมีข้อมูลว่าไม่ได้ใช้ชีวิตคู่จริง เจ้าหน้าที่อาจตั้งคำถามว่าการสมรสเข้าเหตุข้อแรกหรือไม่
สมรสโดยปกปิดข้อเท็จจริง หมายถึงอะไร
หมายถึงการสมรสหรือการขอสัญชาติที่ อาศัยข้อเท็จจริงที่ไม่ตรงความจริงในเรื่องสำคัญ ตัวอย่างที่มักเป็นคำถาม เช่น จดทะเบียนสมรสโดยไม่ได้ตั้งใจใช้ชีวิตคู่จริงเพื่อให้ได้สัญชาติ หรือปกปิดว่ายังมีคู่สมรสอยู่ในประเทศอื่น
เรื่องนี้เป็นการพิจารณาจากข้อเท็จจริงทั้งหมด การมีหลักฐานชีวิตคู่ที่แท้จริง เช่น การอยู่ร่วมกัน ภาระครอบครัว บุตร หรือหลักฐานการเงินร่วมกัน จึงเป็นสิ่งที่ควรเก็บไว้ แม้ภายหลังจะหย่ากันด้วยเหตุผลส่วนตัว
ถ้าได้รับหนังสือจากหน่วยงานให้ชี้แจงเรื่องการถอนสัญชาติ อย่าเพิกเฉยหรือตอบเองโดยไม่มีหลักฐาน ให้ปรึกษาทนายทันที และรวบรวมหลักฐานว่าการสมรสเป็นชีวิตคู่จริงตั้งแต่ต้น
สามีต่างชาติที่ภรรยาเป็นคนไทย ขอสัญชาติไทยได้ไหม
ได้ แต่ ไม่ใช่ช่องทางเดียวกับมาตรา 9 สามีต่างชาติต้องขอแปลงสัญชาติตามมาตรา 10 ซึ่งกำหนดคุณสมบัติ เช่น บรรลุนิติภาวะ มีความประพฤติดี และมีอาชีพเป็นหลักแหล่ง
การแก้ไขในปี 2551 เพิ่ม "สามีของผู้มีสัญชาติไทย" ไว้ในมาตรา 11 ซึ่งเป็นกลุ่มที่ได้รับยกเว้นคุณสมบัติบางข้อตามมาตรา 10 เช่น เรื่องระยะเวลามีภูมิลำเนาและความรู้ภาษาไทย แต่การอนุญาตยังอยู่ในดุลพินิจและหลักเกณฑ์ของหน่วยงาน
- ถ้าหย่าก่อนได้รับอนุญาต อาจไม่เข้ากลุ่มสามีของผู้มีสัญชาติไทยอีกต่อไป ควรตรวจสอบผลต่อคำขอกับหน่วยงาน
- ผู้ที่แปลงสัญชาติแล้ว อาจถูกถอนได้ตามเหตุในมาตรา 19 เช่น การแปลงสัญชาติเป็นไปโดยปกปิดหรือแสดงข้อความเท็จอันเป็นสาระสำคัญ หรือยังใช้สัญชาติเดิมอยู่
- การหย่าไม่อยู่ในเหตุถอนตามมาตรา 19
ส่วนเรื่องสิทธิอยู่ในไทยของคู่สมรสที่ยังไม่ได้สัญชาติ อ่านได้ที่ หย่าแล้ว วีซ่าคู่สมรสต่างชาติเป็นอย่างไร
หญิงไทยที่สละสัญชาติเพราะสมรสกับต่างชาติ หย่าแล้วขอคืนได้ไหม
มีช่องทาง มาตรา 13 ให้ผู้มีสัญชาติไทยที่สมรสกับคนต่างด้าว และอาจถือสัญชาติของคู่สมรสได้ แสดงความจำนงสละสัญชาติไทยได้ และมาตรา 23 ที่แก้ไขในปี 2551 ให้ผู้ที่สละสัญชาติไทยด้วยเหตุนี้ ขอกลับคืนสัญชาติไทยได้เมื่อการสมรสขาดลง
- เก็บหลักฐานการสละสัญชาติไทยเดิม
- เตรียมหลักฐานการสิ้นสุดการสมรส เช่น ใบสำคัญการหย่าหรือคำพิพากษาที่ถึงที่สุด พร้อมคำแปลและการรับรองถ้าเป็นเอกสารต่างประเทศ
- ยื่นคำขอตามแบบที่หน่วยงานกำหนด และตรวจรายการเอกสารล่าสุดกับหน่วยงานก่อนยื่น
คำถามที่พบบ่อย
หย่าแล้วสมรสใหม่กับชาวต่างชาติ กระทบสัญชาติไทยไหม
การสมรสใหม่ไม่ใช่เหตุเสียสัญชาติไทยในตัวเอง การสละสัญชาติตามมาตรา 13 เป็นเรื่องที่ผู้นั้นต้องแสดงความจำนงเอง ถ้าไม่ได้สละ สัญชาติไทยยังคงอยู่
ลูกของเราจะเสียสัญชาติไทยไหม ถ้าแม่ถูกถอนสัญชาติ
บุตรที่เกิดจากบิดาหรือมารดาที่มีสัญชาติไทย ได้สัญชาติไทยโดยการเกิดตามมาตรา 7 (1) และการเสียสัญชาติมีผลเฉพาะตัวตามมาตรา 5 ถ้าลูกมีพ่อเป็นคนไทย สัญชาติของลูกจึงไม่ได้ขึ้นกับสถานะของแม่ แต่กรณีที่ซับซ้อนกว่านี้ควรตรวจเป็นรายกรณี
หย่าระหว่างที่ยื่นคำขอตามมาตรา 9 อยู่ จะเป็นอย่างไร
คำขอตามมาตรา 9 อาศัยการสมรสกับผู้มีสัญชาติไทยเป็นพื้นฐาน ถ้าหย่าก่อนได้รับอนุญาต มีแนวโน้มสูงที่คำขอจะไปต่อไม่ได้ ควรแจ้งและสอบถามหน่วยงานที่รับคำขอโดยตรง
คู่สมรสเพศเดียวกันใช้มาตรา 9 ได้ไหม
แม้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์จะรับรองการสมรสของบุคคลเพศเดียวกันแล้ว แต่มาตรา 9 ยังใช้ถ้อยคำว่าหญิงต่างด้าว และงานวิชาการชี้ว่ายังไม่ได้แก้ให้สอดคล้อง จึงควรตรวจสอบแนวปฏิบัติล่าสุดกับหน่วยงานก่อนยื่น
ควรเริ่มอย่างไร
ถ้าหย่าแล้วและได้สัญชาติไทยมาโดยการสมรส ให้เก็บหนังสือสำคัญหรือหลักฐานการได้สัญชาติ ทะเบียนสมรส และหลักฐานชีวิตคู่ไว้ให้ครบ แล้วจัดการเอกสารหลังหย่าตามปกติ เช่น คำนำหน้า นามสกุล และทะเบียนบ้าน
ถ้ามีหนังสือจากหน่วยงาน หรือกำลังยื่นคำขอสัญชาติอยู่ระหว่างที่การสมรสมีปัญหา ควรปรึกษาทนายความที่ทำคดีครอบครัวและคนต่างชาติก่อนตอบหรือยื่นเอกสารใด ๆ ภาพรวมการหย่าสำหรับคู่สมรสต่างชาติอ่านได้ที่ Divorce in Thailand for Foreigners
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ
