คำฟ้องเรียกค่าทดแทนจากชู้ที่ดีมี 5 ส่วน คือ คู่ความ การสมรส พฤติการณ์ของจำเลย ความเสียหาย และคำขอท้ายฟ้อง ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1523 และ ป.วิ.พ. มาตรา 172 บทความนี้อธิบายโครงและวิธีคิด ไม่ใช่แบบฟอร์มสำเร็จรูปที่นำไปยื่นได้ทันที
คำฟ้องเรียกค่าทดแทนจากชู้ต้องมีอะไรบ้างตามกฎหมาย
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 172 กำหนดว่า คำฟ้องต้องแสดงโดยแจ้งชัดซึ่งสภาพแห่งข้อหา คำขอบังคับ และข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งข้อหา ถ้าเขียนไม่ชัด ศาลอาจสั่งให้แก้หรือไม่รับฟ้อง
ส่วนเนื้อหาของสิทธิมาจาก ป.พ.พ. มาตรา 1523 วรรคสอง ซึ่งให้คู่สมรสเรียกค่าทดแทนจากผู้ซึ่งล่วงเกินคู่สมรสของตนในทำนองชู้ หรือจากผู้ซึ่งแสดงตนโดยเปิดเผยว่ามีความสัมพันธ์ในทำนองชู้สาวกับคู่สมรสของตน
สิทธินี้ใช้ได้กับคู่สมรสที่จดทะเบียนสมรสแล้ว คดีลักษณะนี้เป็นคดีครอบครัว ยื่นต่อศาลเยาวชนและครอบครัวที่มีเขตอำนาจ
โครงคำฟ้อง 5 ส่วน เขียนอะไรในแต่ละส่วน
คำฟ้องที่อ่านง่ายจะเล่าเรื่องตามลำดับเวลา และผูกทุกข้อเท็จจริงเข้ากับองค์ประกอบของมาตรา 1523 ตารางนี้สรุปแต่ละส่วน
| ส่วน | ต้องเขียนอะไร | ตัวอย่างแนวการเขียน |
|---|---|---|
| 1. คู่ความ | ชื่อ อายุ ที่อยู่ของโจทก์และจำเลยให้ส่งหมายได้จริง | "โจทก์เป็นคู่สมรสของนาย ก. จำเลยเป็นบุคคลภายนอก" |
| 2. การสมรส | วันที่และสำนักทะเบียนที่จดทะเบียนสมรส บุตร และชีวิตครอบครัวก่อนเกิดเหตุ | "โจทก์จดทะเบียนสมรสกับนาย ก. เมื่อวันที่ ... ที่สำนักทะเบียน ..." |
| 3. พฤติการณ์ของจำเลย | จำเลยรู้ว่าเป็นคู่สมรสของผู้อื่น และทำอะไร ที่ไหน เมื่อไร อย่างเปิดเผยอย่างไร | "ตั้งแต่เดือน ... จำเลยไปไหนมาไหนกับนาย ก. ฉันคู่รัก และโพสต์ภาพ ... " |
| 4. ความเสียหาย | ผลต่อชื่อเสียง จิตใจ ครอบครัว และฐานะทางสังคมของโจทก์ | "โจทก์ได้รับความอับอาย ต้องเข้ารับการรักษา ... " |
| 5. คำขอท้ายฟ้อง | จำนวนเงินที่ขอ ดอกเบี้ย และค่าฤชาธรรมเนียม | "ขอให้จำเลยชำระค่าทดแทน ... บาท พร้อมดอกเบี้ย ..." |
ส่วนที่ 3 คือหัวใจของคำฟ้อง ควรระบุวัน เวลา สถานที่ และพยานหลักฐานที่รองรับแต่ละเหตุการณ์ เพราะในชั้นพิจารณา ศาลจะดูว่าคำบรรยายฟ้องมีหลักฐานสนับสนุนจริงหรือไม่
ส่วนที่ 5 มักขอดอกเบี้ยผิดนัดตามอัตราที่กฎหมายกำหนด และขอให้จำเลยใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์ การกำหนดวันเริ่มคิดดอกเบี้ยเป็นประเด็นเทคนิคที่ควรให้ทนายพิจารณา
กำหนดจำนวนเงินค่าทดแทนที่ขออย่างไร
ค่าทดแทนไม่มีราคาตายตัว ศาลกำหนดตามพฤติการณ์ของแต่ละคดี เช่น ความเปิดเผยของความสัมพันธ์ ระยะเวลา ผลกระทบต่อครอบครัวและบุตร และฐานะทางสังคมของคู่ความ
การขอสูงเกินพฤติการณ์มีต้นทุน เพราะค่าขึ้นศาลคิดจากทุนทรัพย์ที่เรียก โดยทั่วไปคือร้อยละ 2 แต่ไม่เกิน 200,000 บาท สำหรับทุนทรัพย์ไม่เกิน 50 ล้านบาท ส่วนคดีทุนทรัพย์ไม่สูงอาจเข้าลักษณะคดีมโนสาเร่ซึ่งค่าขึ้นศาลต่ำกว่า ควรให้เจ้าหน้าที่ศาลหรือทนายคำนวณก่อนยื่น
วิธีคิดที่ปลอดภัยคือ เริ่มจากหลักฐานที่มีจริง แล้วอธิบายความเสียหายแต่ละด้านให้มีเหตุผลรองรับ ปัจจัยที่ศาลใช้อ่านเพิ่มได้ที่ ฟ้องชู้ได้กี่บาท ทำไมค่าทดแทนไม่มีราคาตายตัว
เอกสารท้ายฟ้องต้องเตรียมอะไรบ้าง
เอกสารท้ายฟ้องคือหลักฐานที่แนบไปพร้อมคำฟ้อง เพื่อให้ศาลและจำเลยเห็นภาพตั้งแต่ต้น รายการที่พบบ่อยมีดังนี้
- สำเนาทะเบียนสมรส และสูติบัตรของบุตร (ถ้ามี)
- สำเนาบัตรประชาชนและทะเบียนบ้านของโจทก์
- หลักฐานพฤติการณ์ เช่น ภาพถ่าย ข้อความแชต โพสต์บนสื่อสังคมออนไลน์ ที่พิมพ์ออกพร้อมระบุแหล่งที่มาและวันที่
- หลักฐานความเสียหาย เช่น ใบรับรองแพทย์ หรือหลักฐานการเข้ารับคำปรึกษา
- หลักฐานที่อยู่ของจำเลย เพื่อใช้ส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้อง
- ใบแต่งทนายความ ถ้ามีทนายดำเนินคดีแทน
หลักฐานต้องได้มาโดยชอบ การแอบเข้าถึงโทรศัพท์หรือบัญชีของผู้อื่นอาจสร้างปัญหาใหม่ ดูวิธีเก็บที่ปลอดภัยได้ที่ ฟ้องชู้ต้องมีหลักฐานอะไรบ้าง และวิธีเก็บที่ไม่ผิดกฎหมาย
ข้อผิดพลาดที่ทำให้คำฟ้องอ่อน
คำฟ้องที่แพ้มักไม่ได้แพ้เพราะเขียนไม่สวย แต่แพ้เพราะพลาดเรื่องพื้นฐานต่อไปนี้
- ฟ้องเกินอายุความ มาตรา 1529 กำหนดให้สิทธิฟ้องตามมาตรา 1523 ระงับเมื่อพ้นหนึ่งปีนับแต่วันที่ผู้กล่าวอ้างรู้หรือควรรู้ความจริง
- บรรยายลอย ๆ ว่า "จำเลยเป็นชู้" โดยไม่มีวัน เวลา สถานที่ และพฤติการณ์ที่ชัดเจน
- ไม่แสดงว่าจำเลยรู้ว่าอีกฝ่ายมีคู่สมรสแล้ว หรือไม่แสดงความเปิดเผยของความสัมพันธ์
- มีข้อเท็จจริงที่อาจถูกมองว่าโจทก์ยินยอมหรือรู้เห็นเป็นใจ ซึ่งมาตรา 1523 วรรคสาม ห้ามเรียกค่าทดแทน
- ระบุที่อยู่จำเลยผิด ทำให้ส่งหมายไม่ได้และคดีล่าช้า
อายุความหนึ่งปีนับจากวันที่รู้หรือควรรู้ ไม่ใช่วันที่หลักฐานครบ ถ้ารู้เรื่องมาหลายเดือนแล้ว ให้รีบปรึกษาทนายทันที เพราะคำฟ้องที่ดีแค่ไหนก็ช่วยไม่ได้ถ้ายื่นช้าเกินกำหนด
รายละเอียดการนับอายุความอ่านเพิ่มได้ที่ ฟ้องชู้อายุความกี่ปี นับจากวันไหน
คำถามที่พบบ่อย
ดาวน์โหลดแบบฟอร์มคำฟ้องแล้วกรอกเองได้ไหม
คำฟ้องต้องใช้แบบพิมพ์ของศาล แต่เนื้อหาในช่องบรรยายฟ้องต้องเขียนจากข้อเท็จจริงของคดีนั้นเอง การคัดลอกตัวอย่างมาใช้ทั้งชุดมักทำให้ขาดรายละเอียดที่ศาลต้องการ
ฟ้องชู้กับฟ้องหย่าในคำฟ้องเดียวกันได้ไหม
ได้ในบางกรณี มาตรา 1523 วรรคหนึ่ง ให้เรียกค่าทดแทนจากคู่สมรสและผู้ที่ได้รับการอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องได้ เมื่อศาลพิพากษาให้หย่าเพราะเหตุตามมาตรา 1516 (1) ส่วนจะรวมหรือแยกคดีควรวางแผนกับทนาย
ต้องระบุจำนวนเงินเป็นตัวเลขแน่นอนไหม
ควรระบุจำนวนเงินที่ขอให้ชัด เพราะเป็นคำขอบังคับและใช้คำนวณค่าขึ้นศาล ศาลอาจกำหนดให้น้อยกว่าที่ขอได้ แต่โดยหลักจะไม่ให้เกินคำขอ
ยื่นฟ้องแล้ว ยังเจรจากับจำเลยได้ไหม
ได้ ศาลเยาวชนและครอบครัวส่งเสริมการไกล่เกลี่ย ถ้าตกลงกันได้ ทำสัญญาประนีประนอมยอมความแล้วให้ศาลพิพากษาตามยอม ซึ่งบังคับคดีได้เหมือนคำพิพากษาทั่วไป
ควรเริ่มอย่างไร
เริ่มจากทำเส้นเวลาของเหตุการณ์ทั้งหมดในกระดาษแผ่นเดียว ระบุว่าแต่ละเหตุการณ์มีหลักฐานอะไร และรู้เรื่องครั้งแรกเมื่อไร ข้อมูลชุดนี้คือวัตถุดิบหลักของคำฟ้อง
จากนั้นนำไปปรึกษาทนายความด้านครอบครัว เพื่อตรวจอายุความ ประเมินจำนวนเงินที่เหมาะสม และร่างคำฟ้องให้ครบองค์ประกอบตั้งแต่ครั้งแรก ซึ่งช่วยประหยัดเวลาและค่าใช้จ่ายตลอดคดี
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ
