มีแค่แชทก็ใช้ฟ้องชู้ได้ เพราะกฎหมายห้ามปฏิเสธข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์เป็นพยานเพียงเพราะเป็นข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ แต่ศาลจะชั่งน้ำหนักว่าแชทนั้นเชื่อถือได้แค่ไหน และแสดงความสัมพันธ์ฉันชู้สาวจริงหรือไม่ แชทที่ชัด ครบ และได้มาโดยชอบจึงมีน้ำหนักกว่าภาพแคปไม่กี่ภาพ
แชท LINE หรือ Messenger ใช้เป็นหลักฐานฟ้องชู้ได้ไหม
ใช้ได้ พระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 มาตรา 11 ห้ามมิให้ปฏิเสธการรับฟังข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์เป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่ง คดีอาญา หรือคดีอื่นใด เพียงเพราะเป็นข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์
มาตราเดียวกันยังให้นำหลักนี้ไปใช้กับสิ่งพิมพ์ออกของข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ด้วย ภาพแคปหน้าจอที่พิมพ์ออกมาจึงยื่นเป็นพยานได้ แต่อีกฝ่ายยังโต้แย้งความถูกต้องได้เสมอ
ส่วนสิ่งที่ต้องพิสูจน์ในคดีฟ้องชู้ยังเหมือนเดิม คือ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1523 วรรคสอง ผู้ถูกฟ้องต้องล่วงเกินคู่สมรสของเราไปในทำนองชู้ หรือแสดงตนโดยเปิดเผยว่ามีความสัมพันธ์กับคู่สมรสของเราในทำนองชู้ แชทเป็นเพียงเครื่องมือพิสูจน์ ไม่ใช่เงื่อนไขในตัวเอง
มีแค่แชท พอไหม ศาลดูอะไรบ้าง
อาจพอ ถ้าแชทนั้นชัดเจนและน่าเชื่อถือ มาตรา 11 วรรคสอง ให้ศาลพิจารณาความน่าเชื่อถือของวิธีสร้าง เก็บรักษา และส่งข้อมูล ความครบถ้วนและไม่ถูกเปลี่ยนแปลงของข้อความ วิธีระบุตัวผู้ส่ง และพฤติการณ์ที่เกี่ยวข้องทั้งปวง
| ลักษณะแชท | น้ำหนักในทางปฏิบัติ | เหตุผล |
|---|---|---|
| บทสนทนาต่อเนื่อง เห็นชื่อบัญชี วันเวลา และเนื้อหาเชิงชู้สาวชัด | มาก | ระบุตัวผู้ส่งได้ และเล่าเรื่องได้ครบ |
| แชทที่พูดถึงการพบกัน ที่พัก หรือการเดินทางร่วมกัน ซึ่งตรงกับหลักฐานอื่น | มาก | มีพยานแวดล้อมยืนยันซ้ำ |
| ภาพแคปเพียงไม่กี่ภาพ ถูกครอป ไม่เห็นชื่อหรือวันที่ | น้อย | อีกฝ่ายโต้แย้งได้ง่ายว่าตัดต่อหรือคนละบัญชี |
| ข้อความกำกวม เช่น คิดถึง หรือห่วงใย โดยไม่มีบริบท | น้อย | ตีความได้หลายทาง |
| แชทที่ได้จากการแอบใช้รหัสผ่านโทรศัพท์ของผู้อื่น | เสี่ยง | อาจทำให้ผู้เก็บเองถูกดำเนินคดีอาญา |
ข้อสังเกตสำคัญคือ แชทส่วนตัวระหว่างสองคนมักช่วยพิสูจน์การล่วงเกินในทำนองชู้สาว แต่ไม่ได้แสดงว่าเปิดเผยต่อคนทั่วไป ถ้าจะอ้างเรื่องการแสดงตนโดยเปิดเผย ควรมีโพสต์ รูปที่ลงสาธารณะ หรือพยานที่เห็นพฤติการณ์ประกอบ ดูหลักเรื่องนี้เพิ่มที่ อะไรคือการเปิดเผยความสัมพันธ์ในทำนองชู้สาว ตามคำพิพากษาศาลฎีกา
แชทต้องแสดงอะไรบ้าง ถึงจะช่วยคดีได้จริง
แชทที่ดีต้องตอบให้ได้ว่า ใครคุยกับใคร คุยเรื่องอะไร และเมื่อไร ยิ่งตอบได้ครบ ข้อโต้แย้งของอีกฝ่ายยิ่งเหลือน้อย
- ตัวตนของบัญชี เช่น ชื่อ รูปโปรไฟล์ ไอดี หรือเบอร์โทรที่ผูกกับบัญชี และเชื่อมกับตัวผู้ถูกฟ้องได้
- เนื้อหาที่แสดงความสัมพันธ์เกินกว่าเพื่อน เช่น การนัดพบ การค้างคืน หรือข้อความเชิงชู้สาวที่ชัดเจน
- หลักฐานว่าผู้ถูกฟ้องรู้หรือควรรู้ว่าอีกฝ่ายมีคู่สมรสแล้ว
- ช่วงเวลาของความสัมพันธ์ ว่าเริ่มเมื่อไรและยังดำเนินอยู่หรือไม่
- วันที่เรารู้เรื่องครั้งแรก เพราะสิทธิฟ้องมีอายุความหนึ่งปีนับแต่รู้หรือควรรู้ ตามมาตรา 1529
ถ้าแชทยังขาดบางข้อ ให้มองหาหลักฐานอื่นมาเติม เช่น พยานบุคคล ภาพถ่ายในที่สาธารณะ หรือเอกสารการเดินทาง รายการหลักฐานประเภทอื่นดูได้ที่ ฟ้องชู้ต้องมีหลักฐานอะไรบ้าง และวิธีเก็บที่ไม่ผิดกฎหมาย
วิธีเก็บแชทให้ครบ ใช้ในศาลได้
หลักคือเก็บต้นฉบับให้ครบก่อนที่อีกฝ่ายจะรู้ตัว แล้วทำสำเนาไว้หลายที่ โดยไม่แก้ไขอะไรเลย
- แคปหน้าจอแบบเต็มจอ ให้เห็นชื่อบัญชี รูปโปรไฟล์ วันที่ และเวลาในภาพเดียวกัน
- แคปต่อเนื่องตามลำดับ ไม่ข้ามช่วง และอัดวิดีโอหน้าจอขณะเลื่อนดูบทสนทนาช่วงสำคัญ
- เปิดหน้าโปรไฟล์ของบัญชีนั้นแล้วบันทึกไว้ด้วย เพื่อผูกข้อความกับตัวบุคคล
- ถ้าแอปมีฟังก์ชันส่งออกหรือสำรองประวัติแชท ให้ใช้เก็บไฟล์อีกชุดหนึ่ง
- คัดลอกไฟล์ภาพและวิดีโอต้นฉบับไปเก็บในคอมพิวเตอร์ ฮาร์ดดิสก์ หรือคลาวด์ อย่างน้อยสองแห่ง
- เก็บโทรศัพท์เครื่องที่มีต้นฉบับไว้ เผื่อศาลหรือคู่ความขอตรวจ
- ทำตารางลำดับเหตุการณ์ ระบุวันที่ ข้อความสำคัญ และชื่อไฟล์ที่เกี่ยวข้อง
อย่าครอป อย่าตกแต่ง และอย่าเผชิญหน้าก่อนเก็บต้นฉบับครบ เพราะแชทที่ถูกลบไปแล้วเรียกคืนได้ยาก และภาพที่ถูกแก้ไขแม้เพียงเล็กน้อยจะกลายเป็นจุดที่อีกฝ่ายใช้โจมตีความน่าเชื่อถือของหลักฐานทั้งหมด
แชทแบบไหนเสี่ยง หรือทำให้เราเป็นฝ่ายผิดเสียเอง
ความเสี่ยงใหญ่ที่สุดคือวิธีได้มา ไม่ใช่ตัวข้อความ แชทที่ได้จากการกระทำผิดกฎหมายอาจทำให้ผู้เก็บถูกฟ้องกลับ
- แอบปลดล็อกโทรศัพท์หรือเข้าบัญชีออนไลน์ของผู้อื่นด้วยรหัสผ่านที่ไม่ได้รับอนุญาต อาจเป็นความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์
- ปลอมหรือตัดต่อข้อความ แม้ตั้งใจเพียงทำให้ภาพชัดขึ้น ก็ทำลายความน่าเชื่อถือของหลักฐานชิ้นอื่นด้วย
- นำแชทไปโพสต์ประจานบนโซเชียลมีเดีย อาจเป็นหมิ่นประมาทหรือละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล
- ใช้แชทขู่เรียกเงินแลกกับการไม่เปิดเผย อาจกลายเป็นความผิดอาญาร้ายแรง
แชทที่คู่สมรสส่งมาหาเราเอง แชทที่อยู่ในบัญชีของเราเอง หรือโพสต์ที่เปิดเป็นสาธารณะ จึงปลอดภัยกว่ามาก ส่วนจำนวนค่าทดแทนที่อาจได้ ดูปัจจัยที่ศาลพิจารณาได้ที่ ฟ้องชู้ได้กี่บาท ทำไมค่าทดแทนไม่มีราคาตายตัว
คำถามที่พบบ่อย
ชู้ยกเลิกข้อความหรือลบแชทไปแล้ว ภาพแคปเดิมยังใช้ได้ไหม
ยังใช้ได้ ถ้าภาพแคปเห็นชื่อบัญชีและวันเวลาชัดเจน และเก็บไฟล์ต้นฉบับไว้ ควรมีพยานที่เคยเห็นข้อความนั้น หรือหลักฐานอื่นที่สอดคล้องกันมาประกอบ เพื่อลดข้อโต้แย้งว่าภาพถูกสร้างขึ้นภายหลัง
คู่สมรสพิมพ์ยอมรับในแชทว่ามีคนอื่น ใช้ฟ้องชู้ได้ไหม
ใช้เป็นพยานประกอบได้ดี แต่ข้อความของคู่สมรสเพียงอย่างเดียวอาจยังไม่ชี้ชัดว่าบุคคลภายนอกคนใดเป็นชู้ และรู้หรือไม่ว่าอีกฝ่ายมีคู่สมรส จึงควรมีหลักฐานที่ผูกกับตัวผู้ถูกฟ้องด้วย
ต้องพิมพ์แชทเป็นกระดาษยื่นศาล หรือส่งเป็นไฟล์ได้
กฎหมายรองรับทั้งสิ่งพิมพ์ออกและตัวข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ ในทางปฏิบัติมักยื่นสิ่งพิมพ์ออกพร้อมเก็บไฟล์และเครื่องต้นฉบับไว้ให้ตรวจได้ ทนายความจะจัดลำดับและอ้างอิงแชทให้ตรงกับประเด็นในคำฟ้อง
ถ้าอีกฝ่ายอ้างว่าบัญชีถูกแฮกหรือมีคนปลอมบัญชี ทำอย่างไร
ต้องหาหลักฐานที่ผูกบัญชีกับตัวบุคคล เช่น เบอร์โทรที่ใช้สมัคร รูปถ่ายส่วนตัวที่ส่งในแชท รายละเอียดที่มีแต่เจ้าของบัญชีจะรู้ หรือพยานที่รู้ว่าผู้ถูกฟ้องใช้บัญชีนั้นจริง ยิ่งหลักฐานหลายแหล่งสอดคล้องกัน ข้ออ้างนี้ยิ่งมีน้ำหนักน้อยลง
แชทเป็นภาษาอังกฤษหรือภาษาอื่น ต้องแปลไหม
เอกสารภาษาต่างประเทศที่ยื่นต่อศาลไทยโดยทั่วไปต้องมีคำแปลภาษาไทยประกอบ ควรเลือกเฉพาะข้อความสำคัญมาแปลอย่างถูกต้อง เพื่อลดค่าใช้จ่ายและไม่ให้ความหมายคลาดเคลื่อน
ควรเริ่มอย่างไร
เริ่มจากหยุดทุกวิธีเก็บหลักฐานที่เสี่ยงผิดกฎหมาย แล้วรวบรวมแชทที่มีอยู่ตามขั้นตอนข้างต้น พร้อมจดวันที่รู้เรื่องครั้งแรก เพราะเวลาหนึ่งปีเดินไปทุกวัน ดูการนับอายุความได้ที่ ฟ้องชู้อายุความกี่ปี นับจากวันไหน ถ้าใกล้ครบต้องทำอย่างไร
จากนั้นนำแชทและตารางลำดับเหตุการณ์ไปให้ทนายความด้านครอบครัวประเมิน ว่าพอสำหรับฟ้องแล้ว ควรเติมหลักฐานด้านใด หรือควรเริ่มด้วยการเจรจาก่อน ก่อนจะโพสต์หรือเผชิญหน้ากับใคร
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ