ฟ้องชู้ไม่จำเป็นต้องจ้างทนาย เพราะประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 60 ให้คู่ความว่าความเองได้ แต่คดีฟ้องชู้มักมีการต่อสู้เรื่องพยานหลักฐาน อายุความหนึ่งปี และจำนวนค่าทดแทน ถ้าอีกฝ่ายมีทนายหรือหลักฐานยังไม่แน่น การมีทนายช่วยลดความเสี่ยงได้มาก
ฟ้องชู้เองได้ไหม ถ้าไม่จ้างทนาย
ได้ มาตรา 60 ให้คู่ความว่าความและดำเนินกระบวนพิจารณาทั้งปวงด้วยตนเองหรือจะแต่งตั้งทนายความก็ได้ กฎหมายไม่ได้บังคับว่าคดีเรียกค่าทดแทนจากชู้ต้องมีทนาย
คดีฟ้องชู้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1523 เป็นคดีครอบครัว ยื่นที่ศาลเยาวชนและครอบครัวที่มีเขตอำนาจ และเสียค่าขึ้นศาลตามจำนวนเงินที่เรียก คือร้อยละ 2 แต่ไม่เกิน 200,000 บาท สำหรับทุนทรัพย์ไม่เกิน 50 ล้านบาท
ตัวอย่าง ถ้าเรียกค่าทดแทน 500,000 บาท ค่าขึ้นศาลคือ 10,000 บาท นอกจากนี้ยังมีค่านำหมายและค่าเอกสารตามจริง
ฟ้องชู้เอง ยากตรงไหน
ความยากไม่ได้อยู่ที่การยื่นเอกสาร แต่อยู่ที่การทำให้ศาลเห็นข้อเท็จจริงครบตามองค์ประกอบของกฎหมาย และการรับมือกับข้อต่อสู้ของอีกฝ่าย
- ร่างคำฟ้อง ต้องบรรยายให้เข้ามาตรา 1523 วรรคสอง ว่าผู้ถูกฟ้องล่วงเกินคู่สมรสในทำนองชู้ หรือแสดงตนโดยเปิดเผย และระบุข้อเท็จจริงสำคัญไว้ครบ
- เลือกผู้ถูกฟ้องและคำขอ ว่าจะฟ้องชู้อย่างเดียว หรือฟ้องหย่ากับคู่สมรสพร้อมเรียกค่าทดแทนด้วย ซึ่งใช้หลักต่างกัน
- ตั้งจำนวนค่าทดแทน ตั้งสูงเกินจริงทำให้ค่าขึ้นศาลสูงและอาจได้ไม่ถึง ตั้งต่ำเกินไปศาลให้เกินคำขอไม่ได้
- จัดพยานหลักฐาน ยื่นบัญชีระบุพยานให้ทันกำหนด และเตรียมพยานบุคคลมาเบิกความ
- ถามค้านพยานของอีกฝ่าย ซึ่งเป็นทักษะเฉพาะ และมักเป็นจุดที่คดีพลิก
- รับมือข้อต่อสู้ที่พบบ่อย เช่น อายุความหนึ่งปีตามมาตรา 1529 การอ้างว่าเรายินยอมหรือรู้เห็นเป็นใจ และการอ้างว่าไม่รู้ว่าอีกฝ่ายมีคู่สมรส
ฟ้องชู้เองกับมีทนาย ต่างกันอย่างไร
ข้อแตกต่างหลักคือค่าใช้จ่ายที่เห็นตอนเริ่ม กับความเสี่ยงที่ซ่อนอยู่ระหว่างคดี
| ประเด็น | ฟ้องเอง | มีทนายความ |
|---|---|---|
| ค่าใช้จ่าย | เสียค่าขึ้นศาลและค่าใช้จ่ายจริง | เพิ่มค่าทนายตามขอบเขตงานที่ตกลง |
| คำฟ้องและจำนวนค่าทดแทน | ต้องวางองค์ประกอบและประเมินจำนวนเอง | ทนายวางข้อเท็จจริงและคำขอให้สอดคล้องกับพยาน |
| การสืบพยานและถามค้าน | ต้องถามพยานและถามค้านเอง ต่อหน้าผู้ถูกฟ้อง | ทนายเตรียมพยานและถามค้านแทน |
| การเจรจาและไกล่เกลี่ย | ต้องคุยกับชู้หรือทนายของชู้โดยตรง | ทนายเจรจาแทน ลดการปะทะทางอารมณ์ |
| เหมาะกับ | ผู้ถูกฟ้องยอมรับ หลักฐานชัด และน่าจะตกลงกันได้ | ผู้ถูกฟ้องสู้คดี มีทนาย หลักฐานไม่ครบ หรือใกล้ครบอายุความ |
ภาพรวมของการว่าความเองในคดีครอบครัว ใช้หลักเดียวกับคดีหย่า ดูรายละเอียดเพิ่มได้ที่ ฟ้องหย่าต้องมีทนายไหม ฟ้องเองได้หรือเปล่า และเมื่อไรควรมีทนาย
กรณีไหนควรมีทนายฟ้องชู้
ยิ่งคดีมีความขัดแย้งสูงหรือเวลาเหลือน้อย การมีทนายยิ่งคุ้มค่า สถานการณ์ที่ควรมีทนายตั้งแต่ก่อนยื่นฟ้อง ได้แก่
- ผู้ถูกฟ้องปฏิเสธความสัมพันธ์ หรือแจ้งว่ามีทนายแล้ว
- หลักฐานส่วนใหญ่เป็นแชทหรือภาพแคป ซึ่งอีกฝ่ายน่าจะโต้แย้งความถูกต้อง
- รู้เรื่องมานานจนใกล้ครบหนึ่งปี และต้องยื่นให้ทันกำหนด
- ต้องการฟ้องหย่าคู่สมรสไปพร้อมกัน หรือมีเรื่องบุตรและทรัพย์สินเกี่ยวข้อง
- ผู้ถูกฟ้องหรือคู่สมรสเป็นชาวต่างชาติ หรืออยู่ต่างประเทศ
- ไม่ต้องการเผชิญหน้ากับผู้ถูกฟ้องด้วยตนเองในห้องพิจารณา
อย่าให้การลังเลว่าจะจ้างทนายหรือไม่กินเวลาจนใกล้ครบอายุความ สิทธิเรียกค่าทดแทนตามมาตรา 1523 ระงับเมื่อพ้นหนึ่งปีนับแต่วันที่รู้หรือควรรู้ความจริง ถ้ายังตัดสินใจไม่ได้ อย่างน้อยควรปรึกษาเพื่อประเมินกำหนดเวลาก่อน
ไม่มีเงินจ้างทนาย มีทางเลือกอะไรบ้าง
มีหลายช่องทางที่ช่วยลดค่าใช้จ่ายโดยไม่ต้องสู้คดีตามลำพัง
- ขอให้ศาลแต่งตั้งทนายความ ในคดีครอบครัว คู่ความที่ไม่มีทนายขอให้ศาลแต่งตั้งได้ ตามพระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. 2553 มาตรา 158
- ขอยกเว้นค่าธรรมเนียมศาล เมื่อไม่มีทรัพย์สินพอจะเสียค่าธรรมเนียม ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 155 และมาตรา 156
- สภาทนายความมีงานช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย ตามหลักเกณฑ์ที่สภาทนายความกำหนด
- จ้างทนายเฉพาะบางขั้น เช่น ตรวจหลักฐาน ร่างคำฟ้อง หรือช่วยเฉพาะวันสืบพยาน โดยตกลงขอบเขตงานเป็นหนังสือ
คำถามที่พบบ่อย
ค่าทนายฟ้องชู้คิดจากอะไร
โดยทั่วไปขึ้นกับความซับซ้อนของข้อเท็จจริง จำนวนพยาน ระยะทางไปศาล การที่อีกฝ่ายสู้คดีหรือไม่ และขอบเขตงานว่ารวมชั้นอุทธรณ์และการบังคับคดีด้วยหรือไม่ ควรขอใบเสนอราคาที่แยกค่าบริการแต่ละขั้นและสิ่งที่ไม่รวมไว้ให้ชัด
ถ้าแพ้คดีฟ้องชู้ ต้องจ่ายค่าทนายของอีกฝ่ายไหม
อาจต้องจ่าย ศาลมีอำนาจสั่งให้ฝ่ายแพ้คดีรับผิดค่าฤชาธรรมเนียมแทนอีกฝ่าย ซึ่งรวมถึงค่าทนายความตามอัตราที่กฎหมายกำหนด ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 161 จำนวนจริงขึ้นกับดุลพินิจของศาลในแต่ละคดี
ไกล่เกลี่ยในศาลต้องมีทนายไหม
ไม่จำเป็น คู่ความเข้าร่วมการไกล่เกลี่ยด้วยตนเองได้ แต่ถ้าจะตกลงจำนวนเงินและวิธีผ่อนชำระ ควรให้ผู้มีความรู้ตรวจข้อความในสัญญาประนีประนอมยอมความก่อนลงชื่อ เพราะศาลจะพิพากษาตามนั้น
เจรจากับชู้เองก่อนฟ้องได้ไหม
เจรจาได้ แต่ต้องระวังถ้อยคำ การขู่ว่าจะเปิดเผยเรื่องเพื่อแลกกับเงินอาจกลายเป็นความผิดอาญา ถ้าตกลงกันได้ควรทำเป็นหนังสือที่ระบุจำนวน วิธีจ่าย และผลเมื่อผิดนัดให้ชัด
มอบอำนาจให้ญาติไปฟ้องชู้แทนได้ไหม
ผู้รับมอบอำนาจทั่วไปว่าความในศาลแทนอย่างทนายความไม่ได้ ถ้าเราไปศาลเองไม่ได้ ทางที่ใช้กันคือแต่งตั้งทนายความให้ดำเนินคดีแทน แล้วไปศาลเฉพาะวันที่ต้องเบิกความด้วยตนเอง
ควรเริ่มอย่างไร
เริ่มจากจดวันที่รู้เรื่องครั้งแรก แล้วรวบรวมทะเบียนสมรสและหลักฐานทั้งหมดเป็นลำดับเวลา จากนั้นประเมินว่าผู้ถูกฟ้องน่าจะยอมรับหรือสู้คดี ถ้าน่าจะยอมและหลักฐานชัด การฟ้องเองหรือจ้างทนายเฉพาะบางขั้นอาจเพียงพอ
ถ้ามีสัญญาณว่าจะสู้คดี หรือเวลาใกล้ครบหนึ่งปี ควรปรึกษาทนายความด้านครอบครัวโดยเร็ว เพื่อวางคำฟ้องและจำนวนค่าทดแทนให้สมเหตุสมผล ดูปัจจัยที่ศาลใช้กำหนดจำนวนได้ที่ ฟ้องชู้ได้กี่บาท ทำไมค่าทดแทนไม่มีราคาตายตัว และเรื่องกำหนดเวลาที่ ฟ้องชู้อายุความกี่ปี นับจากวันไหน ถ้าใกล้ครบต้องทำอย่างไร
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ
