ถ้าโรงแรม ค่ายมือถือ หรือธนาคารไม่ยอมให้ข้อมูลเพราะ PDPA ทางที่ถูกคือให้ทนายขอให้ศาลสั่งเรียกเอกสารจากผู้ถือข้อมูล ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 123 หรือขอสืบพยานไว้ก่อนตามมาตรา 101 ถ้ากลัวข้อมูลสูญหาย และต้องรีบ เพราะภาพกล้องวงจรปิดมักถูกบันทึกทับ
ทำไมโรงแรมไม่ยอมให้ภาพกล้องวงจรปิด
ภาพกล้องวงจรปิด ข้อมูลการเข้าพัก รายการโทร และรายการเดินบัญชี เป็นข้อมูลส่วนบุคคลของคนอื่น ทั้งของคู่สมรส ของบุคคลที่สาม และของแขกคนอื่นที่อยู่ในภาพ ผู้ถือข้อมูลจึงมักปฏิเสธคำขอจากบุคคลทั่วไป ซึ่งเป็นสิ่งที่เขาควรทำ
การปฏิเสธนี้ไม่ได้แปลว่าข้อมูลใช้ในคดีไม่ได้ พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 4 (5) ยกเว้นการพิจารณาพิพากษาคดีของศาล และการดำเนินงานของเจ้าหน้าที่ในกระบวนการพิจารณาคดีและการบังคับคดี เมื่อมีคำสั่งศาล ผู้ถือข้อมูลจึงส่งข้อมูลให้ศาลได้
ข้อควรรู้คือ ข้อมูลจะถูกส่งไปที่ศาล ไม่ใช่ส่งตรงให้เรา และศาลจะสั่งเฉพาะเอกสารที่เห็นว่าเป็นพยานสำคัญในคดี
ขอให้ศาลเรียกเอกสารได้ตอนไหน ก่อนหรือหลังฟ้อง
ทำได้ทั้งสองช่วง แต่ใช้มาตราต่างกัน และเงื่อนไขต่างกัน
| ช่วงเวลา | วิธี | เงื่อนไขหลัก |
|---|---|---|
| ก่อนยื่นฟ้อง | ยื่นคำร้องขอสืบพยานไว้ก่อน (มาตรา 101) | เกรงว่าพยานหลักฐานจะสูญหาย หรือยากแก่การนำมาสืบภายหลัง |
| ระหว่างคดี | ยื่นคำขอให้ศาลสั่งผู้ถือเอกสารส่งเอกสาร (มาตรา 123) | ศาลเห็นว่าเป็นพยานสำคัญ และคำขอมีเหตุผล |
| วันสืบพยาน | ขอให้ศาลเรียกเจ้าหน้าที่ผู้ดูแลข้อมูลมาเบิกความ | ใช้เมื่อต้องอธิบายที่มาของข้อมูล เช่น เวลาในกล้องหรือระบบเก็บข้อมูล |
ตามมาตรา 123 คำสั่งศาลต้องส่งถึงผู้ถือเอกสารล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 7 วันก่อนวันที่ต้องส่ง และถ้าได้เอกสารมาไม่ทัน ศาลอาจดำเนินการสืบพยานต่อไปตามที่เห็นสมควร
ส่วนมาตรา 101 ศาลจะเรียกผู้ขอ คู่ความอีกฝ่าย หรือบุคคลภายนอกที่เกี่ยวข้องมาฟังก่อน แล้วจึงมีคำสั่งตามที่เห็นสมควร
ข้อมูลจากที่ไหนบ้างที่มักขอผ่านศาล
ในคดีชู้ ข้อมูลจากบุคคลภายนอกมักใช้พิสูจน์การพบกัน การพักด้วยกัน และการให้เงินหรือของ ซึ่งเป็นหัวใจของการล่วงเกินในทำนองชู้ตามมาตรา 1523
| ผู้ถือข้อมูล | ตัวอย่างข้อมูล | ข้อสังเกต |
|---|---|---|
| โรงแรม รีสอร์ต | ภาพกล้องวงจรปิด ใบลงทะเบียนเข้าพัก ใบเสร็จ | ภาพกล้องมักเก็บไว้ไม่นาน ต้องระบุวันเวลาให้แคบ |
| ค่ายมือถือ ผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ต | ข้อมูลผู้จดทะเบียนเบอร์ ข้อมูลการใช้บริการ | ผู้ให้บริการต้องเก็บข้อมูลจราจรคอมพิวเตอร์ไว้ไม่น้อยกว่า 90 วัน ตามกฎหมายว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ |
| ธนาคาร | รายการโอนเงินไปยังบัญชีที่เกี่ยวข้อง | ธนาคารรักษาความลับของลูกค้า มักให้ข้อมูลเมื่อมีคำสั่งหรือหมายของศาล |
| นิติบุคคลอาคารชุด หมู่บ้าน | บันทึกเข้าออก ภาพกล้องที่ลานจอด | ระยะเวลาเก็บแล้วแต่ระบบของแต่ละแห่ง |
ไม่ใช่ทุกคดีต้องขอทุกแหล่ง ทนายจะเลือกแหล่งที่พิสูจน์ประเด็นได้ตรงที่สุด คำขอที่กว้างเกินไป เช่น ขอรายการเดินบัญชีทั้งปีโดยไม่บอกเหตุ ศาลอาจไม่อนุญาต
ทำไมต้องรีบ ก่อนข้อมูลถูกลบ
ข้อมูลจากบุคคลภายนอกส่วนใหญ่มีอายุจำกัดตามระบบของผู้ถือข้อมูล กล้องวงจรปิดหลายระบบบันทึกทับอัตโนมัติเมื่อพื้นที่เต็ม ส่วนข้อมูลจราจรคอมพิวเตอร์ กฎหมายกำหนดเพียงขั้นต่ำ 90 วัน
ถ้ารู้วันและสถานที่ที่คู่สมรสไปพักกับบุคคลที่สาม ให้ปรึกษาทนายภายในไม่กี่วัน ทนายอาจมีหนังสือแจ้งโรงแรมขอให้เก็บรักษาภาพช่วงเวลานั้นไว้ระหว่างรอคำสั่งศาล ซึ่งต่างจากการขอให้ส่งภาพให้เรา และยื่นคำร้องขอสืบพยานไว้ก่อนตามมาตรา 101 ถ้าจำเป็น
อีกเรื่องที่ต้องคิดคู่กันคืออายุความ มาตรา 1529 ให้สิทธิเรียกค่าทดแทนตามมาตรา 1523 ระงับเมื่อพ้น 1 ปีนับแต่รู้หรือควรได้รู้ข้อเท็จจริง อ่านเพิ่มได้ที่ ฟ้องชู้อายุความกี่ปี นับจากวันไหน
ขั้นตอนขอข้อมูลผ่านศาล
- จดรายละเอียดให้แคบที่สุด ชื่อสถานที่ สาขา วันที่ ช่วงเวลา ทะเบียนรถ หรือเลขบัญชีที่เกี่ยวข้อง
- ปรึกษาทนาย เพื่อเลือกว่าจะยื่นก่อนฟ้องตามมาตรา 101 หรือรอยื่นในคดีตามมาตรา 123
- ยื่นคำร้องต่อศาล ระบุผู้ถือเอกสาร เอกสารที่ต้องการ และเหตุผลว่าทำไมเป็นพยานสำคัญ
- ส่งคำสั่งศาลถึงผู้ถือเอกสาร ตามกำหนดเวลา และติดตามว่าได้รับแล้ว
- ตรวจเอกสารที่ศาลได้รับ แล้วพิจารณาว่าต้องเรียกเจ้าหน้าที่มาเบิกความยืนยันที่มาของข้อมูลด้วยหรือไม่
ถ้ายังไม่แน่ใจว่าหลักฐานชุดไหนจำเป็นจริง อ่านภาพรวมได้ที่ ฟ้องชู้ต้องมีหลักฐานอะไรบ้าง และวิธีเก็บที่ไม่ผิดกฎหมาย
ข้อมูลที่ได้มา ใช้ได้แค่ไหน และต้องระวังอะไร
ข้อมูลที่ได้ผ่านศาลมีไว้ใช้พิสูจน์ในคดีเท่านั้น การนำภาพหรือรายการเดินบัญชีไปเผยแพร่ หรือส่งต่อให้คนรู้จัก อาจทำให้เราถูกฟ้องกลับเรื่องหมิ่นประมาทหรือละเมิดความเป็นส่วนตัว
- อย่าติดสินบนหรือขอร้องพนักงานโรงแรมให้แอบส่งภาพให้ ทั้งเราและพนักงานอาจมีปัญหาทางกฎหมาย
- อย่าแอบติดตั้งอุปกรณ์ติดตามหรือแอบเข้าบัญชีของผู้อื่น เพื่อหาข้อมูลมาเทียบกับภาพที่ศาลเรียก
- เก็บสำเนาที่ได้จากศาลไว้กับทนาย และใช้เฉพาะในคดี
ภาพกล้องวงจรปิดเพียงภาพเดินเข้าโรงแรมด้วยกัน อาจยังไม่พอด้วยตัวเอง ศาลมักดูพยานหลายชิ้นประกอบกัน เช่น ข้อความ การโอนเงิน และพยานบุคคล ดูแนวทางเพิ่มได้ที่ ฟ้องหย่าต้องมีหลักฐานอะไรบ้าง แยกตามเหตุหย่า
คำถามที่พบบ่อย
แจ้งความให้ตำรวจไปขอภาพกล้องแทนได้ไหม
การมีชู้ไม่ใช่ความผิดอาญา ตำรวจจึงมักไม่มีฐานสอบสวนเรื่องนี้โดยตรง เว้นแต่มีความผิดอาญาอื่นเกิดขึ้นด้วย ในคดีแพ่งเรื่องค่าทดแทน ทางที่ใช้คือขอผ่านศาลตาม ป.วิ.พ.
ถ้าโรงแรมบอกว่าภาพถูกลบไปแล้ว ทำอย่างไร
ขอให้ศาลเรียกเอกสารอื่นที่ยังอยู่ เช่น ใบลงทะเบียนเข้าพักหรือใบเสร็จ หรือเรียกเจ้าหน้าที่มาเบิกความว่าระบบเก็บข้อมูลนานเท่าไร ข้อเท็จจริงว่าภาพถูกลบตามรอบปกติไม่ได้ทำให้คดีจบ แต่ต้องหาหลักฐานอื่นมาทดแทน
ขอข้อมูลจากต่างประเทศได้ไหม
ทำได้ยากกว่ามาก เพราะต้องผ่านช่องทางระหว่างประเทศ และอยู่ใต้กฎหมายของประเทศนั้น ทนายมักเริ่มจากข้อมูลที่อยู่ในไทยก่อน เช่น การจองผ่านบริษัทในไทย หรือการชำระเงินผ่านธนาคารไทย
ศาลจะเรียกข้อมูลให้ทุกครั้งที่ขอไหม
ไม่ทุกครั้ง มาตรา 123 ให้ศาลสั่งเมื่อเห็นว่าเอกสารเป็นพยานสำคัญและคำขอมีเหตุผล คำขอที่ระบุวัน เวลา และประเด็นชัดเจน มีโอกาสได้รับอนุญาตมากกว่าคำขอแบบกว้าง ๆ
ควรเริ่มอย่างไร
วันนี้ให้จดวัน เวลา สถานที่ และข้อมูลที่รู้ให้ครบในที่เดียว แล้วรีบปรึกษาทนาย เพราะภาพที่ยังไม่ถูกลบในสัปดาห์นี้ อาจไม่มีแล้วในเดือนหน้า ทนายจะช่วยเลือกว่าควรขอแหล่งไหน ด้วยมาตราใด และเมื่อไร ให้ได้หลักฐานที่ศาลรับฟังโดยไม่ทำให้เราเสี่ยงเสียเอง
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ