ฟ้องหย่าชาวสวิส ในไทย ต้องจดผลที่สวิส และเงินบำนาญแบ่งอย่างไร

คนไทยฟ้องหย่าคู่สมรสชาวสวิสที่ศาลไทยได้ ถ้าพิสูจน์ได้ว่ากฎหมายสวิสยอมให้หย่า หลังคดีถึงที่สุด ต้องยื่นเอกสารผ่านสถานเอกอัครราชทูตสวิสเพื่อบันทึกในทะเบียนสวิส ส่วนเงินบำนาญจากกองทุนสวิสนั้น ศาลสวิสเป็นผู้มีอำนาจแบ่ง

ฟ้องหย่าชาวสวิสที่ศาลไทยได้ไหม

ได้ ถ้าศาลไทยมีเขตอำนาจ แต่ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 มาตรา 27 ศาลไทยจะให้หย่าได้ต่อเมื่อกฎหมายสัญชาติของทั้งสองฝ่ายยอมให้หย่า

ศาลฎีกาเคยวางหลักว่า กฎหมายต่างประเทศเป็นข้อเท็จจริงที่โจทก์ต้องนำสืบ ถ้าไม่พิสูจน์ ศาลอาจยกฟ้องในส่วนการหย่า แม้อีกฝ่ายไม่ได้ยกขึ้นต่อสู้

กฎหมายสวิสยอมให้หย่าได้สามทางหลัก ซึ่งช่วยในการนำสืบ

รายละเอียดกฎหมายสวิสที่จะใช้นำสืบในศาลไทย ควรให้ผู้รู้กฎหมายสวิสยืนยัน และแปลเป็นภาษาไทย ดูหลักการเลือกกฎหมายได้ที่ หย่ากับคู่สมรสต่างชาติ ใช้กฎหมายไทยหรือกฎหมายต่างประเทศ

หย่าในไทยแล้ว สวิตเซอร์แลนด์ยอมรับไหม

โดยทั่วไปยอมรับ หน่วยงานของรัฐบาลสวิสอธิบายว่า คำพิพากษาหย่าของต่างประเทศมักได้รับการยอมรับ ถ้าออกในประเทศที่คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีภูมิลำเนาหรือถิ่นที่อยู่ปกติ หรือในประเทศที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งถือสัญชาติ

คู่ที่ฝ่ายไทยอาศัยอยู่ในไทย และฟ้องที่ศาลไทย จึงมักเข้าหลักนี้ แต่การบันทึกในทะเบียนยังต้องยื่นเอกสารให้ครบ

ต้องยื่นเอกสารอะไรให้สถานทูตสวิส

ทางการไทยไม่ได้แจ้งผลหย่าไปที่สวิตเซอร์แลนด์ให้เอง ฝ่ายที่มีทะเบียนสวิสต้องยื่นเอกสารผ่านสถานเอกอัครราชทูตสวิสประจำประเทศไทย

1. ขอเอกสารจากศาลไทย สำเนาคำพิพากษาที่รับรองถูกต้อง พร้อมหลักฐานวันที่คดีถึงที่สุด และคำสั่งเรื่องอำนาจปกครองบุตรถ้ามี
2. บันทึกการหย่าในทะเบียนไทยก่อน เพื่อให้มีหลักฐานการหย่าฝั่งไทยครบชุด
3. อัปโหลดสำเนาผ่านช่องทางออนไลน์ของสถานทูต สถานทูตจะตรวจและแจ้งให้ส่งต้นฉบับ
4. ส่งต้นฉบับ สถานทูตระบุว่าต้นฉบับต้องมีอายุไม่เกินหกเดือน และไม่รับสำเนา อาจขอเอกสารเพิ่มได้ตามความจำเป็น
5. รอการบันทึกโดยหน่วยงานทะเบียนในสวิตเซอร์แลนด์ การแก้ไขทะเบียนไม่มีค่าธรรมเนียม แต่ถ้าต้องให้ทนายที่สถานทูตรับรองตรวจเอกสารเชิงลึก ผู้ยื่นเป็นผู้ออกค่าใช้จ่าย

ไทยจะเข้าเป็นภาคีอนุสัญญา Apostille มีผลวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 ขั้นตอนรับรองเอกสารไทยอาจเปลี่ยนไปหลังวันนั้น ควรตรวจสอบกับสถานทูตก่อนยื่น

เงินบำนาญสวิส แบ่งกันอย่างไรหลังหย่า

เงินบำนาญเป็นจุดที่คู่ไทยกับสวิสพลาดบ่อยที่สุด เพราะคำพิพากษาไทยอย่างเดียวมักไม่พอสำหรับเงินในกองทุนสวิส

• เสาที่สอง (กองทุนบำนาญจากการทำงาน) เงินที่สะสมระหว่างสมรสโดยหลักแบ่งกันคนละครึ่ง ส่วนที่สะสมก่อนสมรสไม่แบ่ง
• อำนาจศาล กฎหมายสวิสว่าด้วยกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล มาตรา 64 วรรค 1bis ให้ศาลสวิสมีอำนาจเฉพาะในการแบ่งสิทธิเรียกร้องต่อกองทุนบำนาญสวิส จึงมักต้องมีกระบวนการที่ศาลสวิสแยกต่างหากหลังหย่าในไทย
• เสาที่ 3a การแบ่งขึ้นกับระบบทรัพย์สินระหว่างสามีภริยาของคู่นั้น
• เสาที่หนึ่ง (AHV/AVS) มีการแบ่งรายได้ที่ใช้คำนวณบำนาญระหว่างคู่สมรส หน่วยงานสวิสแนะนำให้ยื่นคำขอร่วมกันเมื่อการหย่าถึงที่สุด

ถ้าคู่สมรสชาวสวิสทำงานและสะสมเงินบำนาญในสวิตเซอร์แลนด์ระหว่างสมรส ให้ปรึกษาผู้รู้กฎหมายสวิสตั้งแต่ก่อนฟ้องในไทย อย่ารอจนคดีไทยจบแล้วค่อยถาม เพราะเอกสารและข้อเท็จจริงจากคดีไทยจะถูกนำไปใช้ต่อในกระบวนการที่สวิส

ทรัพย์สินอื่นใช้ระบบของประเทศไหน

ถ้าไม่ได้ทำสัญญาก่อนสมรส ระบบพื้นฐานของสวิสคือการแบ่งทรัพย์ที่ได้มาระหว่างสมรส (participation in acquired property) ส่วนทรัพย์ก่อนสมรส มรดก และของที่ได้รับให้ เป็นของฝ่ายนั้น

สำหรับที่ดินหรือคอนโดในไทย ศาลไทยใช้กฎหมายถิ่นที่ทรัพย์ตั้งอยู่ คือกฎหมายไทย ซึ่งแบ่งเป็นสินส่วนตัวและสินสมรส คู่ที่มีทรัพย์ทั้งสองประเทศ จึงควรทำบัญชีทรัพย์แยกตามประเทศ อ่านเรื่องสัญญาก่อนสมรสได้ที่ สัญญาก่อนสมรส คู่สมรสต่างชาติ ทำอย่างไรให้มีผลตอนหย่า

ควรเริ่มอย่างไร

รวบรวมข้อมูลว่าสมรสที่ไหน เมื่อไร มีสัญญาก่อนสมรสหรือไม่ คู่สมรสทำงานในสวิตเซอร์แลนด์ช่วงใด และมีกองทุนบำนาญกับทรัพย์อะไรในแต่ละประเทศ

ปรึกษาทนายความครอบครัวในไทยเพื่อวางแผนคดีและเอกสาร และให้ทนายประสานกับผู้รู้กฎหมายสวิสในเรื่องเงินบำนาญ การวางแผนสองฝั่งพร้อมกันช่วยไม่ให้ต้องเริ่มต้นใหม่หลังคดีไทยจบ