พ่อฟ้องค่าเลี้ยงดูบุตรจากแม่ได้ไหม ศาลคิดค่าเลี้ยงดูอย่างไร

พ่อฟ้องเรียกค่าเลี้ยงดูบุตรจากแม่ได้ เพราะประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1564 ให้บิดามารดามีหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูบุตรผู้เยาว์ร่วมกัน ศาลกำหนดจำนวนจากความสามารถของผู้จ่าย ฐานะของผู้รับ และพฤติการณ์ ไม่ได้ดูว่าผู้จ่ายเป็นพ่อหรือแม่

ลูกอยู่กับพ่อ แต่แม่ไม่ช่วยเลย ฟ้องได้ไหม

ได้ หน้าที่ตามมาตรา 1564 เป็นของ ทั้งพ่อและแม่ ในระหว่างที่ลูกเป็นผู้เยาว์ และต่อไปอีกถ้าลูกบรรลุนิติภาวะแล้วแต่ทุพพลภาพหาเลี้ยงตนเองไม่ได้ ฝ่ายที่ไม่ได้เลี้ยงลูกในชีวิตประจำวันจึงยังต้องช่วยออกค่าใช้จ่าย

ถ้าหย่ากัน มาตรา 1522 ให้ตกลงกันว่าฝ่ายใดจะออกค่าเลี้ยงดูเท่าใด ถ้าไม่ได้ตกลงไว้ หรือเป็นการหย่าโดยคำพิพากษา ศาลเป็นผู้กำหนด พ่อจึงยื่นคำขอได้ทั้งในคดีหย่าหรือฟ้องเป็นคดีแยกต่างหาก

การฟ้องมักทำในนามของลูก โดยพ่อเป็นผู้แทนโดยชอบธรรมในฐานะผู้ใช้อำนาจปกครอง คดีอยู่ในอำนาจของศาลเยาวชนและครอบครัว

พ่อต้องเป็นพ่อตามกฎหมายก่อนไหม

สำคัญมาก ถ้าพ่อแม่ไม่ได้จดทะเบียนสมรส มาตรา 1546 ให้เด็กเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของแม่ และ แม่เป็นผู้ใช้อำนาจปกครองแต่ผู้เดียว แม้ลูกจะอยู่กับพ่อมาตลอดก็ตาม

สถานะของพ่อ	ผลต่อการฟ้อง	สิ่งที่ควรทำ
จดทะเบียนสมรสกับแม่ หรือหย่าแล้ว	เป็นพ่อตามกฎหมาย ฟ้องได้	ตรวจว่าข้อตกลงหย่าหรือคำพิพากษากำหนดอำนาจปกครองไว้อย่างไร
ไม่ได้สมรส แต่จดทะเบียนรับรองบุตรแล้ว	เป็นพ่อตามกฎหมาย ฟ้องได้	ถ้ายังไม่ชัดว่าใครใช้อำนาจปกครอง ขอให้ศาลกำหนดไปพร้อมกัน
ไม่ได้สมรสและไม่ได้รับรองบุตร	ยังไม่ใช่ผู้แทนโดยชอบธรรมของลูก	จดทะเบียนรับรองบุตร หรือฟ้องขอให้ศาลพิพากษาให้เป็นบุตรก่อนหรือพร้อมกัน

การจดทะเบียนรับรองบุตรต้องได้รับความยินยอมของเด็กและแม่ตามมาตรา 1548 ถ้าแม่ไม่ยินยอม ต้องมีคำพิพากษาของศาล อ่านเทคนิคเตรียมคดีได้ที่ เทคนิคเตรียมคดีฟ้องรับรองบุตร

ศาลคิดค่าเลี้ยงดูอย่างไร เมื่อแม่รายได้มากกว่าพ่อ

ไม่มีสูตรตายตัว มาตรา 1598/38 ให้ศาลกำหนดโดยคำนึงถึง ความสามารถของผู้มีหน้าที่ต้องให้ ฐานะของผู้รับ และพฤติการณ์แห่งกรณี ถ้าแม่มีรายได้สูงกว่า ศาลอาจกำหนดให้แม่รับภาระในสัดส่วนที่มากขึ้นได้

• ค่าใช้จ่ายจริงของลูก เช่น ค่าเทอม ค่าอาหาร ค่ารักษาพยาบาล ค่าเดินทาง และค่ากิจกรรม
• รายได้และทรัพย์สินของแม่ เทียบกับของพ่อ
• มาตรฐานการใช้ชีวิตของลูกก่อนพ่อแม่แยกทาง
• ภาระที่พ่อรับอยู่แล้วในการดูแลลูกทุกวัน
• ภาระอื่นของแม่ เช่น ลูกคนอื่นที่ต้องเลี้ยงดู

ถ้าภายหลังรายได้หรือฐานะของฝ่ายใดเปลี่ยนไป มาตรา 1598/39 ให้ศาลสั่ง เพิ่ม ลด งด หรือกลับให้ค่าเลี้ยงดูอีก ได้ อ่านหลักการกำหนดจำนวนเพิ่มเติมที่ ค่าเลี้ยงดูบุตรต่อเดือนเท่าไร ศาลคิดจากอะไร

ฟ้องค่าเลี้ยงดูบุตรจากแม่ ต้องใช้หลักฐานอะไร

หัวใจคือหลักฐานสองชุด ได้แก่ ค่าใช้จ่ายของลูก และความสามารถในการจ่ายของแม่ ยิ่งตัวเลขชัดและมีเอกสารรองรับ ศาลยิ่งกำหนดจำนวนได้ใกล้ความจริง

• สูติบัตรของลูก ทะเบียนสมรสหรือหลักฐานการหย่า หรือทะเบียนการรับรองบุตร
• หลักฐานว่าลูกอยู่กับพ่อจริง เช่น ทะเบียนบ้าน เอกสารโรงเรียนที่ระบุผู้ปกครอง
• ใบเสร็จค่าเทอม ค่ารักษาพยาบาล และรายการค่าใช้จ่ายรายเดือน
• ข้อมูลอาชีพ ตำแหน่ง หรือธุรกิจของแม่ และทรัพย์สินที่รู้
• ข้อความที่ขอให้ช่วยค่าใช้จ่ายแล้วถูกปฏิเสธหรือเงียบหาย

อย่าใช้การพบลูกเป็นเครื่องต่อรองเรื่องเงิน การห้ามแม่พบลูกเพราะไม่ส่งเงิน อาจกลับมาเป็นข้อเสียของพ่อในสายตาศาล ซึ่งยึดประโยชน์สูงสุดของเด็กเป็นหลัก ให้แยกเรื่องค่าเลี้ยงดูไปดำเนินการทางกฎหมาย

ขั้นตอนฟ้องค่าเลี้ยงดูบุตรจากแม่

1. ตรวจสถานะความเป็นพ่อตามกฎหมายและผู้ใช้อำนาจปกครอง
2. ทำรายการค่าใช้จ่ายของลูกต่อเดือนพร้อมหลักฐาน
3. รวบรวมข้อมูลรายได้และทรัพย์สินของแม่เท่าที่ทำได้
4. ลองเจรจาเป็นลายลักษณ์อักษรก่อน ถ้าตกลงได้ ทำบันทึกให้ชัด
5. ยื่นคำฟ้องต่อศาลเยาวชนและครอบครัว และเข้าสู่การไกล่เกลี่ย
6. เมื่อมีคำพิพากษาแล้วแม่ไม่จ่าย ขอบังคับคดี เช่น อายัดเงินเดือน

ถ้าแม่ยอมตกลงในชั้นไกล่เกลี่ย ศาลอาจพิพากษาตามยอม ซึ่ง บังคับคดีได้เหมือนคำพิพากษาทั่วไป ควรเขียนจำนวนเงิน วันจ่าย ช่องทางโอน และการปรับเพิ่มตามอายุหรือระดับการศึกษาของลูกให้ชัด

ระหว่างรอคดี ให้เก็บใบเสร็จและรายการโอนเงินที่พ่อจ่ายไปทั้งหมด ข้อมูลนี้ช่วยให้ศาลเห็นภาระจริงของพ่อ และใช้ตรวจยอดค้างได้ในภายหลัง

คำถามที่พบบ่อย

แม่ตกงาน ศาลจะยังสั่งให้จ่ายไหม

ศาลดูความสามารถที่แท้จริง ทั้งรายได้ ทรัพย์สิน และศักยภาพในการหารายได้ อาจกำหนดจำนวนน้อยลงหรือปรับภายหลังได้ตามมาตรา 1598/39 การตกงานชั่วคราวไม่ได้ทำให้หน้าที่หมดไป

พ่อมีรายได้มากกว่าแม่ ยังฟ้องได้ไหม

ได้ หน้าที่เป็นของทั้งสองฝ่าย แต่จำนวนที่ศาลกำหนดให้แม่จ่ายอาจน้อยกว่ากรณีที่แม่มีรายได้สูงกว่า ศาลพิจารณาจากความสามารถของแต่ละฝ่ายและความจำเป็นของลูก

เรียกค่าเลี้ยงดูย้อนหลังที่พ่อออกไปก่อนได้ไหม

ขึ้นกับข้อเท็จจริงและแนวคำพิพากษา ถ้ามีข้อตกลงหรือคำพิพากษากำหนดไว้แล้ว ยอดที่ค้างบังคับได้ตามนั้น ดู ฟ้องค่าเลี้ยงดูบุตรย้อนหลังได้ไหม และบังคับคดีอย่างไร

แม่ต้องจ่ายค่าเลี้ยงดูถึงลูกอายุเท่าไร

ตามมาตรา 1564 หน้าที่หลักมีอยู่ระหว่างที่ลูกเป็นผู้เยาว์ คือจนอายุครบ 20 ปีบริบูรณ์ เว้นแต่บรรลุนิติภาวะก่อนด้วยการสมรส ถ้าลูกทุพพลภาพหาเลี้ยงตนเองไม่ได้ หน้าที่มีต่อไปได้ และจะตกลงให้จ่ายจนจบการศึกษาก็ได้

แม่อยู่ต่างประเทศ ฟ้องที่ไทยได้ไหม

ได้ แต่ต้องส่งหมายไปต่างประเทศ ซึ่งใช้เวลานานกว่า และคำพิพากษาไทยบังคับได้เต็มที่กับทรัพย์ในไทยเท่านั้น ควรวางแผนการบังคับคดีไว้ตั้งแต่ต้น

ควรเริ่มอย่างไร

เริ่มจาก ตรวจสถานะความเป็นพ่อตามกฎหมาย แล้วทำรายการค่าใช้จ่ายของลูกให้ครบ เอกสารสองอย่างนี้เป็นฐานของทั้งการเจรจาและการฟ้อง

ถ้าเรื่องอำนาจปกครองยังไม่ชัด การปรึกษาทนายความคดีครอบครัวช่วยให้ยื่นเรื่องอำนาจปกครองและค่าเลี้ยงดูไปพร้อมกันได้ อ่านเรื่องอำนาจปกครองที่ อำนาจปกครองบุตรหลังหย่า ร่วมกันหรือคนเดียว