คดีหย่าสามีต่างชาติ สืบพยานออนไลน์ได้ไหม ล่ามและใครจ่าย

คดีหย่าสามีต่างชาติ สืบพยานออนไลน์ได้ ถ้าคู่ความยื่นคำร้องและศาลอนุญาตให้สืบพยานที่อยู่นอกศาลผ่านระบบประชุมทางจอภาพ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 120/4 ฝ่ายที่อ้างพยานเป็นผู้รับค่าใช้จ่าย และถ้าพยานไม่เข้าใจภาษาไทย ฝ่ายนั้นต้องจัดหาล่ามเอง

สืบพยานผ่านจอภาพในคดีหย่าทำได้ไหม

ทำได้ แต่ไม่ใช่สิทธิอัตโนมัติ คู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งต้องยื่นคำร้อง และศาลจะอนุญาตเมื่อเห็นว่าเป็นประโยชน์แห่งความยุติธรรม (มาตรา 120/4 วรรคหนึ่ง)

เมื่อศาลอนุญาตแล้ว คำเบิกความผ่านจอภาพให้ถือเสมือนเบิกความในห้องพิจารณาของศาล (มาตรา 120/4 วรรคสอง) จึงมีน้ำหนักเป็นพยานบุคคลตามปกติ ทนายอีกฝ่ายยังถามค้านได้แบบสด

วิธีการ สถานที่ที่พยานต้องอยู่ และสักขีพยาน เป็นไปตามข้อกำหนดของประธานศาลฎีกาที่ออกตามมาตรา 103/3 รายละเอียดจึงอาจต่างกันตามศาลและลักษณะคดี ควรสอบถามศาลที่รับคดีล่วงหน้า

พยานอยู่ต่างประเทศ ต้องเตรียมอะไรก่อนขอสืบพยานออนไลน์

เรื่องแรกที่ต้องตรวจคือกฎหมายของประเทศที่พยานอยู่ บางประเทศไม่ยอมให้ศาลต่างประเทศสืบพยานในดินแดนของตนผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์โดยไม่ได้รับอนุญาตก่อน ซึ่งศาลไทยต้องคำนึงถึงด้วย

• ชื่อ ที่อยู่ และเหตุที่พยานเดินทางมาศาลไทยไม่ได้หรือไม่สะดวก
• สถานที่ที่พยานจะใช้เบิกความ และวิธียืนยันตัวตน เช่น หนังสือเดินทาง
• เวลาตามเขตเวลาของทั้งสองประเทศ เพราะศาลนั่งพิจารณาตามเวลาราชการไทย
• อินเทอร์เน็ตและอุปกรณ์ที่เสถียร พร้อมทดสอบระบบก่อนวันจริงตามที่ศาลกำหนด
• เอกสารที่พยานจะอ้างถึง ต้องส่งเข้าสำนวนตามขั้นตอนก่อนวันสืบ ไม่ใช่ถือขึ้นจอในวันนั้น

อย่าวางแผนว่าจะ "ขอออนไลน์ตอนใกล้วันนัด" ควรยื่นคำร้องตั้งแต่ศาลกำหนดวันสืบพยาน เพราะศาลอาจต้องตรวจเรื่องสถานที่ ล่าม และข้อจำกัดของประเทศปลายทาง ถ้าศาลไม่อนุญาตและพยานมาไม่ได้ คดีอาจขาดพยานสำคัญ

ถ้าคู่สมรสอีกฝ่ายอยู่ต่างประเทศและยังไม่ได้รับหมาย ขั้นตอนส่งหมายจะมาก่อนเรื่องสืบพยาน อ่านเพิ่มเติมได้ที่ ฟ้องหย่า อีกฝ่ายอยู่ต่างประเทศ ส่งหมายศาลอย่างไร ใช้เวลาเท่าไร

สืบพยานออนไลน์ สืบในศาล หรือใช้บันทึกถ้อยคำ ต่างกันอย่างไร

ทั้งสามวิธีใช้ได้ในคดีแพ่ง แต่มีเงื่อนไขต่างกัน การเลือกวิธีควรดูว่าพยานสำคัญแค่ไหนและอีกฝ่ายจะถามค้านหรือไม่

ในทางปฏิบัติ บันทึกถ้อยคำกับการสืบผ่านจอภาพมักใช้ร่วมกัน คือส่งบันทึกถ้อยคำเป็นคำเบิกความหลัก แล้วให้พยานขึ้นจอเพื่อยืนยันและตอบคำถามค้าน ซึ่งช่วยลดเวลาบนจอได้มาก

ใครจ่ายค่าใช้จ่ายการสืบพยานทางจอภาพ

มาตรา 120/4 กำหนดให้คู่ความฝ่ายที่อ้างพยานเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่าย และไม่ถือเป็นค่าฤชาธรรมเนียม ผลคือแม้ชนะคดี โดยหลักก็เรียกค่าใช้จ่ายส่วนนี้จากอีกฝ่ายไม่ได้

ค่าใช้จ่ายที่ควรประมาณไว้ ได้แก่ ค่าสถานที่หรืออุปกรณ์ฝั่งต่างประเทศ ค่าสักขีพยานถ้าต้องมี ค่าล่าม และค่าแปลเอกสารที่พยานอ้างถึง ดูภาพรวมค่าใช้จ่ายคดีลักษณะนี้ได้ที่ ค่าใช้จ่ายฟ้องหย่าสามีต่างชาติ มีค่าอะไรบ้าง อะไรทำให้แพงขึ้น

ล่ามในศาล ต้องจัดเองไหม และใครจ่ายค่าล่าม

ต้องจัดเอง มาตรา 46 กำหนดว่าถ้าคู่ความหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องไม่เข้าใจภาษาไทย ให้คู่ความฝ่ายที่เกี่ยวข้องจัดหาล่าม เช่น ฝ่ายที่อ้างสามีต่างชาติเป็นพยาน ต้องหาล่ามภาษาของเขามาด้วย

ค่าป่วยการ ค่าพาหนะ และค่าเช่าที่พักของล่าม จัดอยู่ในค่าฤชาธรรมเนียม (มาตรา 149) ตอนพิพากษา ศาลจะสั่งว่าฝ่ายใดรับภาระค่าฤชาธรรมเนียม โดยหลักฝ่ายแพ้คดีรับผิด แต่ศาลใช้ดุลพินิจให้แต่ละฝ่ายรับภาระของตนได้ (มาตรา 161)

• เลือกล่ามที่แปลศัพท์กฎหมายและเรื่องครอบครัวได้ ไม่ใช่แค่สื่อสารทั่วไปได้
• ล่ามไม่ควรเป็นญาติหรือคนที่มีส่วนได้เสียในคดี เพื่อไม่ให้ถูกโต้แย้งความเป็นกลาง
• สืบผ่านจอภาพ ควรตกลงกับศาลก่อนว่าล่ามจะอยู่ในห้องพิจารณาหรืออยู่ฝั่งเดียวกับพยาน

ควรเริ่มอย่างไร

1. ทำรายชื่อพยานทุกคน แยกว่าใครอยู่ไทย ใครอยู่ต่างประเทศ และใช้ภาษาอะไร
2. ตรวจกับทนายว่าพยานในต่างประเทศคนใดจำเป็นจริง และประเทศนั้นมีข้อจำกัดหรือไม่
3. ติดต่อล่ามที่มีประสบการณ์งานศาลไว้ล่วงหน้า
4. แปลและรับรองเอกสารต่างประเทศให้เสร็จก่อนวันสืบพยาน
5. ยื่นคำร้องขอสืบพยานผ่านจอภาพตั้งแต่เนิ่น ๆ และทดสอบระบบตามที่ศาลนัด

คดีหย่าข้ามประเทศจะราบรื่นขึ้นมากเมื่อวางแผนพยานตั้งแต่วันยื่นฟ้อง การปรึกษาทนายความที่คุ้นกับการสืบพยานผ่านจอภาพช่วยลดความเสี่ยงที่พยานคนสำคัญจะเบิกความไม่ได้ ดูลำดับขั้นตอนคดีทั้งหมดได้ที่ ฟ้องหย่าสามีชาวต่างชาติ ขั้นตอนตั้งแต่ปรึกษาจนบันทึกการหย่า