สามีต่างชาติส่งเอกสารหย่ามาให้เซ็น ต้องตรวจอะไรบ้างก่อนลงชื่อ

ถ้าสามีชาวต่างชาติส่งเอกสารหย่ามาให้เซ็นทางอีเมล อย่าเพิ่งลงชื่อจนกว่าจะรู้ว่าเอกสารนั้นคืออะไร ใช้กฎหมายประเทศใด และมีผลต่อทรัพย์สิน ลูก และค่าเลี้ยงดูอย่างไร ควรให้แปลอย่างถูกต้องและให้ทนายตรวจก่อน เพราะเมื่อเซ็นแล้วบางเรื่องแก้ไขได้ยากมาก

เอกสารหย่าที่สามีต่างชาติส่งมา มักเป็นอะไรบ้าง

เอกสารที่ส่งมาให้เซ็นไม่ได้มีแบบเดียว และแต่ละแบบมีผลต่างกันมาก ขั้นแรกจึงต้องระบุให้ได้ว่าเป็นเอกสารประเภทใด

เซ็นแล้วถือว่าหย่าในไทยเลยหรือไม่

ถ้าจดทะเบียนสมรสในไทย การเซ็นเอกสารเพียงอย่างเดียวยังไม่ทำให้หย่า ตามกฎหมายไทย ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1515 ให้การหย่าโดยความยินยอมสมบูรณ์เมื่อจดทะเบียนการหย่าแล้ว

แต่ถ้าเอกสารนั้นใช้ประกอบการหย่าในศาลหรือหน่วยงานต่างประเทศ ผลอาจต่างออกไป การหย่าที่ทำถูกต้องตามกฎหมายต่างประเทศอาจมีผลในไทย ตามหลักพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 และนำไปบันทึกทะเบียนฐานะแห่งครอบครัว (คร.22) ที่สำนักทะเบียนได้ ดูขั้นตอนที่ หย่าที่ต่างประเทศแล้ว มีผลในไทยไหม ต้องทำอะไรต่อ

สรุปคือ เอกสารที่ดูเหมือนแค่ "ยืนยัน" อาจเป็นจุดเริ่มของการหย่าและการแบ่งทรัพย์ในอีกประเทศหนึ่งได้

ก่อนเซ็นเอกสารหย่า ต้องตรวจอะไรบ้าง

อ่านเอกสารทั้งฉบับโดยถามคำถามต่อไปนี้ทีละข้อ ถ้าตอบข้อใดไม่ได้ แปลว่ายังไม่พร้อมจะเซ็น

• เอกสารนี้จะยื่นต่อศาลหรือหน่วยงานประเทศใด และระบุให้ใช้กฎหมายประเทศใด
• ทรัพย์สินในไทย เช่น ที่ดินหรือบ้านที่อยู่ในชื่อคุณ ถูกกล่าวถึงอย่างไร มีข้อความให้โอนหรือแบ่งหรือไม่
• ทรัพย์สินและเงินออม เงินบำนาญ หรือบัญชีของสามีในต่างประเทศ ถูกตัดออกจากการแบ่งหรือไม่
• ลูกจะอยู่กับใคร การพาลูกเดินทางข้ามประเทศ และสิทธิพบลูก เขียนไว้อย่างไร
• ค่าเลี้ยงดูบุตรเท่าไร จ่ายอย่างไร ถึงเมื่อใด และมีข้อความสละค่าเลี้ยงชีพของคุณหรือไม่
• หนี้ร่วม เช่น สินเชื่อบ้านหรือบัตรเครดิต ใครรับผิดชอบ
• มีกำหนดเวลาตอบ หรือข้อความว่าถ้าไม่ตอบจะถือว่ายินยอมหรือไม่
• ต้องลงนามแบบใด เช่น ต่อหน้าโนตารีหรือเจ้าหน้าที่สถานทูต

ข้อควรรู้เรื่องลูก ป.พ.พ. มาตรา 1598/41 บัญญัติว่าสิทธิที่จะได้ค่าอุปการะเลี้ยงดูสละหรือโอนไม่ได้ ข้อความที่ทำให้ลูกไม่ได้รับค่าเลี้ยงดูจึงเป็นจุดที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

แปลเอกสารอย่างไรให้เข้าใจถูก

อย่าอาศัยเพียงโปรแกรมแปลอัตโนมัติ เพราะศัพท์กฎหมายคำเดียวอาจเปลี่ยนความหมายของสิทธิทั้งก้อน เช่น คำที่หมายถึงการสละสิทธิถาวร กับคำที่หมายถึงการพักสิทธิไว้ชั่วคราว

1. ขอไฟล์ฉบับเต็มทุกหน้า รวมทั้งเอกสารแนบท้าย ไม่ใช่แค่หน้าที่ให้เซ็น
2. ให้นักแปลที่มีประสบการณ์เอกสารกฎหมายแปลเป็นภาษาไทย
3. ให้ทนายความไทยอ่านคู่กับฉบับแปล เพื่อชี้ว่าแต่ละข้อกระทบสิทธิในไทยอย่างไร
4. ถ้าจะใช้เอกสารต่อหน่วยงานไทย ให้แปลและรับรองคำแปลตามขั้นตอนของกรมการกงสุล
5. ถามสามีหรือทนายของเขาเป็นลายลักษณ์อักษรในข้อที่ไม่ชัด อย่าตกลงกันทางวาจาอย่างเดียว

อย่าเซ็นเอกสารที่คุณยังอ่านไม่เข้าใจทุกบรรทัด และอย่าเซ็นเพราะถูกเร่งด้วยเส้นตายหรือคำพูดว่า "เป็นแค่พิธีการ" ถ้าต้องการเวลา ให้แจ้งเป็นลายลักษณ์อักษรว่ากำลังให้ทนายตรวจ

ทำไมควรปรึกษาทนายทั้งสองประเทศ

เพราะการหย่าแบบนี้เกิดผลในสองระบบกฎหมาย พร้อมกัน ทนายแต่ละประเทศเห็นความเสี่ยงคนละด้าน

• ทนายความไทย ดูผลต่อทรัพย์สินในไทย ลูกที่อยู่ในไทย การบันทึกการหย่าในทะเบียนไทย และทางเลือกในการหย่าที่ไทยแทน
• ทนายในประเทศของสามี ดูว่าคุณมีสิทธิอะไรตามกฎหมายที่นั่น เช่น ส่วนแบ่งเงินบำนาญหรือค่าเลี้ยงชีพ และเอกสารที่เซ็นจะตัดสิทธิเหล่านั้นหรือไม่

บางครั้งการหย่าในไทยอาจคุ้มครองคุณได้ดีกว่า โดยเฉพาะเมื่อทรัพย์สินและลูกอยู่ในไทย หลักการเลือกกฎหมายที่ใช้กับการหย่าอธิบายไว้ใน หย่ากับคู่สมรสต่างชาติ ใช้กฎหมายไทยหรือกฎหมายต่างประเทศ

ถ้าเซ็นไปแล้ว แก้ไขได้ไหม

อาจแก้ได้ในบางกรณี แต่ยากกว่าการไม่เซ็นตั้งแต่ต้นมาก และขึ้นกับว่าเอกสารนั้นไปถึงขั้นไหนแล้ว

• ถ้าเอกสารยังไม่ได้ยื่นต่อศาลหรือหน่วยงานใด อาจแจ้งถอนความยินยอมหรือเจรจาแก้ไขได้ง่ายกว่า
• ถ้าศาลต่างประเทศมีคำสั่งตามเอกสารแล้ว การโต้แย้งมักต้องทำในศาลประเทศนั้น
• สัญญาเกี่ยวกับทรัพย์สินที่คู่สมรสทำต่อกันระหว่างเป็นคู่สมรส ป.พ.พ. มาตรา 1469 ให้บอกล้างได้ในระหว่างเป็นคู่สมรสหรือภายในหนึ่งปีนับแต่ขาดจากการเป็นคู่สมรส แต่ข้อตกลงที่ทำประกอบการหย่าอาจถูกมองต่างออกไปตามข้อเท็จจริง จึงไม่ควรเซ็นโดยหวังว่าจะบอกล้างทีหลัง
• เรื่องค่าเลี้ยงดูบุตร ถ้าพฤติการณ์เปลี่ยนไป ศาลไทยยังแก้ไขจำนวนได้ตามมาตรา 1598/39

ควรเริ่มอย่างไร

ตอบรับสั้น ๆ เป็นลายลักษณ์อักษรว่าได้รับเอกสารแล้วและกำลังให้ทนายตรวจ จากนั้นรวบรวมทะเบียนสมรส สูติบัตรลูก เอกสารทรัพย์สินในไทย และเอกสารที่ได้รับทั้งหมดไว้ในที่เดียว

นำทั้งหมดไปปรึกษาทนายความด้านครอบครัวที่เคยทำคดีกับคู่สมรสต่างชาติ เพื่อประเมินว่าควรเซ็น ขอแก้ไข หรือเลือกหย่าในไทยแทน การใช้เวลาตรวจอีกไม่กี่วันมักคุ้มกว่าการแก้ปัญหาหลังเซ็นไปแล้วหลายปี