ระหว่างที่คดีหย่าหรือคดีค่าเลี้ยงดูยังไม่จบ ผู้ที่ต้องเลี้ยงลูกหรือขาดรายได้ ขอให้ศาลสั่งจ่ายค่าเลี้ยงดูชั่วคราวก่อนพิพากษาได้ ศาลจะดูความจำเป็นของผู้ขอ กำลังความสามารถของอีกฝ่าย และหลักฐานที่ยื่นประกอบ
ค่าเลี้ยงดูชั่วคราวคืออะไร ต่างจากค่าเลี้ยงดูตามคำพิพากษาอย่างไร
ค่าเลี้ยงดูชั่วคราวคือเงินที่ศาลสั่งให้จ่ายระหว่างรอคำพิพากษา เพื่อไม่ให้เด็กหรือคู่สมรสที่พึ่งพิงต้องเดือดร้อนตลอดช่วงที่คดียังพิจารณาอยู่ ซึ่งบางคดีใช้เวลานานหลายเดือน
ฐานทางวิธีพิจารณาคือ ป.วิ.พ. มาตรา 264 ที่ให้คู่ความขอให้ศาลมีคำสั่งเพื่อคุ้มครองประโยชน์ของผู้ขอระหว่างการพิจารณา ส่วนหน้าที่เลี้ยงดูมาจาก ป.พ.พ. มาตรา 1564 สำหรับบุตร และมาตรา 1461 สำหรับคู่สมรสที่ยังไม่หย่ากัน
| ประเด็น | ค่าเลี้ยงดูชั่วคราว | ค่าเลี้ยงดูตามคำพิพากษา |
|---|---|---|
| ได้เมื่อไร | ระหว่างคดียังพิจารณาอยู่ | เมื่อศาลพิพากษาแล้ว |
| ศาลดูอะไร | ความจำเป็นเร่งด่วนและหลักฐานเบื้องต้น | พยานหลักฐานครบทั้งคดี |
| ความแน่นอน | ศาลเปลี่ยนแปลงหรือยกเลิกได้เมื่อพฤติการณ์เปลี่ยน | เป็นหลักต่อไป แต่ขอเพิ่มลดภายหลังได้ |
| จบเมื่อไร | เมื่อมีคำพิพากษาหรือคำสั่งอื่นมาแทน | ตามระยะที่ศาลกำหนด เช่น จนบุตรบรรลุนิติภาวะ |
เรื่องนี้ต่างจากมาตรการยึดหรืออายัดทรัพย์ก่อนพิพากษา ซึ่งใช้กันทรัพย์ไม่ให้ถูกโอนหนี ไม่ได้ให้เงินมาใช้จ่ายรายเดือน
ใครขอค่าเลี้ยงดูชั่วคราวได้บ้าง
โดยหลักคือฝ่ายที่ดูแลลูกอยู่จริง หรือคู่สมรสที่ขาดการอุปการะระหว่างคดี กรณีที่พบบ่อย ได้แก่
- พ่อหรือแม่ที่ลูกอยู่ด้วย ขอค่าเลี้ยงดูบุตรจากอีกฝ่ายระหว่างคดีหย่า
- คู่สมรสที่ไม่มีรายได้หรือรายได้น้อยกว่ามาก ขอค่าอุปการะระหว่างที่ยังเป็นคู่สมรสกันอยู่
- แม่ที่ฟ้องให้พ่อรับเด็กเป็นบุตรพร้อมค่าเลี้ยงดู ซึ่งศาลมักต้องเห็นมูลเรื่องความเป็นพ่อก่อน
ค่าเลี้ยงชีพหลังหย่าเป็นอีกเรื่องหนึ่ง มีเงื่อนไขของตัวเอง อ่านแยกได้ที่ ค่าเลี้ยงชีพหลังหย่า ใครเรียกได้ ต่างจากค่าเลี้ยงดูบุตรอย่างไร
ต้องใช้หลักฐานอะไรบ้าง
ศาลกำหนดจำนวนโดยคำนึงถึงความสามารถของผู้จ่าย ฐานะของผู้รับ และพฤติการณ์ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1598/38 หลักฐานจึงต้องตอบทั้งฝั่งรายจ่ายและฝั่งรายได้
- ตารางรายจ่ายรายเดือนของลูก พร้อมใบเสร็จค่าเทอม ค่าเดินทาง ค่ารักษาพยาบาล และค่าอาหาร
- หลักฐานรายได้ของคุณเอง เพื่อให้ศาลเห็นว่าขาดเท่าไร
- หลักฐานรายได้หรือทรัพย์ของอีกฝ่าย เช่น สลิปเงินเดือน ตำแหน่งงาน ธุรกิจ รถ หรือคอนโด
- หลักฐานว่าอีกฝ่ายหยุดจ่ายตั้งแต่เมื่อไร เช่น รายการเดินบัญชีก่อนและหลังแยกกัน
- ข้อความที่ทวงถามและคำตอบของอีกฝ่าย
วิธีคิดจำนวนที่ศาลใช้ในคดีหลัก อ่านเพิ่มได้ที่ ค่าเลี้ยงดูบุตรต่อเดือนเท่าไร ศาลคิดจากอะไร
ยื่นคำร้องขอค่าเลี้ยงดูชั่วคราว มีขั้นตอนอย่างไร
คำร้องนี้ยื่นพร้อมคำฟ้องหรือระหว่างพิจารณาก็ได้ ยิ่งยื่นเร็ว ช่วงที่ไม่มีเงินใช้จ่ายก็ยิ่งสั้น ขั้นตอนโดยทั่วไปมีดังนี้
- ระบุจำนวนเงินต่อเดือนที่ขอ พร้อมเหตุผลและรายการคำนวณ
- แนบหลักฐานรายจ่าย รายได้ และพฤติการณ์ที่อีกฝ่ายหยุดจ่าย
- ศาลอาจนัดไต่สวนและเปิดโอกาสให้อีกฝ่ายคัดค้าน
- ศาลมีคำสั่งกำหนดจำนวนและวิธีจ่าย เช่น โอนเข้าบัญชีทุกวันที่กำหนด
- ถ้าพฤติการณ์เปลี่ยน เช่น อีกฝ่ายตกงานจริงหรือได้งานใหม่ ศาลเปลี่ยนแปลงหรือยกเลิกคำสั่งได้ตามหลักในมาตรา 262
อย่ารอให้เงินเก็บหมดก่อนแล้วค่อยยื่นคำร้อง ให้ทำตารางรายจ่ายของลูกรายเดือนพร้อมใบเสร็จตั้งแต่วันที่อีกฝ่ายหยุดจ่าย ตัวเลขที่มีหลักฐานรองรับคือสิ่งที่ศาลใช้กำหนดจำนวนได้ทันที
อีกฝ่ายไม่จ่ายตามคำสั่งศาล ทำอย่างไร
ให้แจ้งศาลที่มีคำสั่งโดยเร็ว พร้อมหลักฐานว่าค้างจ่ายงวดใดบ้าง คำสั่งระหว่างพิจารณาเป็นคำสั่งศาลที่ต้องปฏิบัติตาม ผู้ได้รับคำสั่งขอให้ศาลดำเนินการบังคับได้ เช่น ขออายัดเงินเดือนหรือทรัพย์สิน ตามขั้นตอนบังคับคดี
นอกจากนี้ พฤติกรรมไม่จ่ายตามคำสั่งยังเป็นข้อเท็จจริงที่ศาลเห็นได้ในคดีหลัก ทั้งเรื่องความรับผิดชอบต่อบุตรและเรื่องอำนาจปกครอง ขั้นตอนบังคับคดีค่าเลี้ยงดูโดยละเอียดอ่านได้ที่ ฟ้องค่าเลี้ยงดูบุตรย้อนหลังได้ไหม และถ้าไม่จ่ายบังคับคดีอย่างไร
คำถามที่พบบ่อย
ขอค่าเลี้ยงดูชั่วคราวได้เท่าไร
ไม่มีอัตราตายตัว ศาลดูรายจ่ายจริงของเด็ก รายได้ของทั้งสองฝ่าย และมาตรฐานการใช้ชีวิตที่เด็กเคยได้รับ จำนวนชั่วคราวอาจต่ำหรือสูงกว่าจำนวนในคำพิพากษาก็ได้
ค่าใช้จ่ายที่ผ่านมาก่อนยื่นคำร้อง ขอรวมได้ไหม
คำสั่งชั่วคราวมุ่งดูแลช่วงที่คดียังพิจารณาอยู่ ส่วนเงินที่ควรได้ในอดีตควรเรียกไว้ในคำฟ้องหลักพร้อมหลักฐาน เพื่อให้ศาลพิจารณาในคำพิพากษา
อีกฝ่ายอ้างว่าตกงาน ไม่มีเงินจ่าย
ศาลดูความสามารถที่แท้จริง ไม่ใช่เฉพาะคำบอกเล่า ถ้าเขายังมีทรัพย์สิน ธุรกิจ หรือใช้จ่ายฟุ่มเฟือย หลักฐานเหล่านี้ช่วยได้มาก
คำพิพากษากำหนดจำนวนต่างจากคำสั่งชั่วคราว ใช้อันไหน
เมื่อมีคำพิพากษาแล้ว จำนวนตามคำพิพากษาเป็นหลักต่อไป ส่วนจำนวนที่ค้างตามคำสั่งชั่วคราวในช่วงก่อนนั้น ควรสอบถามทนายถึงวิธีเรียกให้ครบ
ต้องมีทนายจึงจะยื่นคำร้องได้ไหม
กฎหมายไม่บังคับให้ต้องมีทนาย แต่คำร้องที่ดีต้องมีตัวเลขและหลักฐานชัด ถ้ามีคดีหลักซับซ้อน เช่น มีทั้งหย่า แบ่งทรัพย์ และอำนาจปกครอง การมีทนายช่วยให้คำร้องสอดคล้องกับคดีทั้งหมด
ควรเริ่มอย่างไร
เริ่มจากจดรายจ่ายของลูกย้อนหลังสามเดือนพร้อมใบเสร็จ และรวบรวมข้อมูลรายได้ของอีกฝ่ายเท่าที่หาได้อย่างถูกกฎหมาย
จากนั้นปรึกษาทนายความคดีครอบครัว เพื่อยื่นคำร้องขอค่าเลี้ยงดูชั่วคราวไปพร้อมคำฟ้อง ซึ่งช่วยให้ครอบครัวมีรายได้ประคองระหว่างที่คดียังเดินอยู่
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ