การหย่าไม่ทำให้ชื่อผู้กู้ร่วมหลุดจากสัญญาเงินกู้ ทั้งคุณและสามีต่างชาติยังเป็นลูกหนี้ร่วมต่อธนาคารจนกว่าจะชำระครบหรือธนาคารยอมเปลี่ยนสัญญา ทางออกหลักคือ ขอถอนชื่อ รีไฟแนนซ์เป็นชื่อเดียว หรือขายแล้วนำเงินที่เหลือมาแบ่ง
หย่าแล้ว ชื่อผู้กู้ร่วมหลุดจากสัญญาเองไหม
ไม่หลุด สัญญากู้เป็นสัญญาระหว่างผู้กู้กับธนาคาร ส่วนการหย่าเป็นเรื่องระหว่างคู่สมรส ธนาคารไม่ได้เป็นคู่สัญญาในการหย่า
เมื่อกู้ร่วมกัน ผู้กู้แต่ละคนมักเป็นลูกหนี้ร่วม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 291 ให้เจ้าหนี้เรียกชำระทั้งหมดหรือบางส่วนจากลูกหนี้คนใดก็ได้ จนกว่าหนี้จะชำระครบ
ระหว่างคู่สมรสเอง มาตรา 1535 ให้แบ่งความรับผิดในหนี้ที่ต้องรับผิดด้วยกันเป็นส่วนเท่ากันเมื่อการสมรสสิ้นสุด แต่ข้อนี้ใช้ระหว่างคุณกับอดีตสามี ไม่ได้ผูกธนาคาร
บ้านหรือคอนโดที่กู้ร่วม เป็นของใคร
ต้องแยกให้ออกระหว่าง "ใครเป็นหนี้ธนาคาร" กับ "ใครเป็นเจ้าของทรัพย์" ชื่อในสัญญากู้กับชื่อในโฉนดหรือหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุดอาจไม่ตรงกัน
บ้านพร้อมที่ดิน โดยหลักคนต่างด้าวถือกรรมสิทธิ์ที่ดินไม่ได้ เว้นแต่เข้าข้อยกเว้นในประมวลกฎหมายที่ดิน จึงมักเป็นชื่อภรรยาไทย ส่วนจะเป็นสินสมรสหรือสินส่วนตัว ขึ้นกับว่าได้มาเมื่อใดและด้วยเงินอะไร
ห้องชุดต่างออกไป พระราชบัญญัติอาคารชุด มาตรา 19 และ 19 ทวิ ให้คนต่างด้าวถือกรรมสิทธิ์ห้องชุดได้ โดยเนื้อที่ห้องชุดที่คนต่างด้าวถือรวมกันต้องไม่เกินร้อยละ 49 ของเนื้อที่ห้องชุดทั้งหมดในอาคารนั้น และผู้ซื้อต้องแสดงหลักฐานการนำเงินตราต่างประเทศเข้ามา
ถ้าทรัพย์ได้มาระหว่างสมรส เมื่อหย่ากัน มาตรา 1533 ให้แบ่งสินสมรสให้แต่ละฝ่ายได้ส่วนเท่ากัน อ่านเรื่องที่ดินชื่อภรรยาไทยเพิ่มได้ที่ แบ่งสินสมรสกับคู่สมรสชาวต่างชาติ
มีทางเลือกอะไรบ้าง และต่างกันอย่างไร
ทางเลือกที่ใช้กันจริงมี 4 ทาง แต่ละทางต้องพึ่งความยินยอมของธนาคารหรือของอีกฝ่ายในระดับต่างกัน
| ทางเลือก | ทำอย่างไร | ต้องมีอะไร | ความเสี่ยงที่ควรรู้ |
|---|---|---|---|
| ขอถอนชื่อผู้กู้ร่วม | ฝ่ายที่เก็บบ้านไว้ผ่อนต่อคนเดียว | ธนาคารอนุมัติ และผู้ผ่อนต่อมีรายได้พอ | ธนาคารไม่มีหน้าที่ต้องอนุมัติ |
| รีไฟแนนซ์เป็นชื่อเดียว | กู้ใหม่ในชื่อเดียวมาปิดหนี้เดิม | ผ่านการประเมินสินเชื่อใหม่ | มีค่าใช้จ่ายและอาจมีค่าปรับไถ่ถอนก่อนกำหนด |
| ขายแล้วแบ่ง | ขาย ปิดหนี้ แล้วแบ่งเงินที่เหลือ | ทั้งสองฝ่ายร่วมมือ และหาผู้ซื้อได้ | ราคาขายอาจต่ำกว่าที่คาดถ้าต้องขายเร็ว |
| ฝ่ายหนึ่งรับไปและชดเชย | ฝ่ายที่เก็บทรัพย์จ่ายส่วนต่างให้อีกฝ่าย | ตกลงมูลค่ากันได้ และจัดการหนี้ให้จบ | ถ้าไม่จัดการชื่อผู้กู้ ฝ่ายที่ออกไปยังเป็นหนี้อยู่ |
ธนาคารถอนชื่อผู้กู้ร่วมได้ไหม ต้องทำอย่างไร
ได้ถ้าธนาคารยอม เพราะเป็นการแก้ไขสัญญา ธนาคารจะดูเป็นหลักว่าผู้ที่เหลืออยู่มีรายได้พอผ่อนคนเดียวหรือไม่ ขั้นตอนที่มักต้องผ่านมีดังนี้
- ขอยอดหนี้คงเหลือและเงื่อนไขการเปลี่ยนผู้กู้จากธนาคารเป็นลายลักษณ์อักษร
- ตกลงกับอดีตสามีให้ชัดว่าใครจะรับทรัพย์และหนี้ไป และจะชดเชยกันอย่างไร
- ฝ่ายที่จะผ่อนต่อยื่นเอกสารรายได้ให้ธนาคารประเมิน
- ทั้งสองฝ่ายลงนามแก้ไขสัญญากู้และสัญญาจำนองตามที่ธนาคารกำหนด
- ถ้ากรรมสิทธิ์ต้องเปลี่ยนด้วย ไปจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินให้ตรงกับข้อตกลง
ถ้าสามีกลับไปอยู่ต่างประเทศแล้ว เอกสารที่เขาลงนามในต่างประเทศมักต้องผ่านการรับรองตามขั้นตอนที่ธนาคารหรือสำนักงานที่ดินกำหนด ควรถามรายการเอกสารก่อนส่งให้เขาลงนาม
ขายแล้วแบ่งเงิน ต้องระวังอะไร
เงินจากการขายต้องนำไปปิดหนี้ธนาคารก่อน เพราะทรัพย์ติดจำนองอยู่ ส่วนที่เหลือจึงนำมาแบ่งตามข้อตกลงหรือตามสัดส่วนสินสมรส
ถ้าเป็นห้องชุดและผู้ซื้อเป็นคนต่างด้าว ต้องตรวจว่าโควตาต่างชาติของอาคารยังเหลือ ส่วนถ้าขายให้คนไทย เนื้อที่ส่วนนั้นจะกลับเป็นของฝั่งไทย ซึ่งช่วยให้ขายได้กว้างขึ้น
ควรตกลงล่วงหน้าเป็นหนังสือว่าใครรับผิดชอบค่าธรรมเนียมโอน ภาษี ค่าส่วนกลางค้างจ่าย และงวดที่ต้องผ่อนระหว่างรอขาย ดูวิธีจัดการทรัพย์ติดผ่อนอื่นได้ที่ แบ่งสินสมรสที่ยังติดผ่อน
อย่าหยุดผ่อนเพราะคิดว่าเป็นหน้าที่ของอีกฝ่าย ถ้าค้างชำระ ธนาคารเรียกเก็บจากผู้กู้ร่วมคนใดก็ได้ ประวัติการชำระของทั้งสองคนเสียหาย และทรัพย์อาจถูกบังคับจำนองขายในราคาที่ต่ำกว่าตลาด
ถ้าตกลงกันไม่ได้ หรือสามีกลับประเทศไปแล้ว ทำอย่างไร
ทางที่เหลือคือฟ้องหย่าพร้อมขอแบ่งสินสมรสต่อศาลเยาวชนและครอบครัว หรือถ้าหย่าแล้ว ฟ้องขอแบ่งสินสมรสภายหลัง ศาลอาจสั่งให้ขายทอดตลาดแล้วนำเงินมาแบ่ง
ระหว่างนั้นให้ผ่อนต่อตามปกติและเก็บหลักฐานการโอนทุกงวด หากคุณผ่อนแทนส่วนของอีกฝ่าย หลักฐานนี้ใช้ประกอบการเรียกเงินส่วนนั้นคืนหรือนำมาคิดในการแบ่งทรัพย์ได้ ขึ้นกับข้อตกลงและพยานหลักฐาน อ่านเรื่องหนี้หลังหย่าได้ที่ หนี้ระหว่างสมรส หย่าแล้วใครจ่าย
คำถามที่พบบ่อย
คอนโดชื่อสามีต่างชาติคนเดียว หย่าแล้วภรรยาไทยมีสิทธิไหม
ถ้าซื้อระหว่างสมรสด้วยเงินที่เป็นสินสมรส แม้มีชื่อสามีคนเดียว ก็อาจเป็นสินสมรสที่ต้องแบ่งเมื่อหย่า ข้อเท็จจริงสำคัญคือวันที่ได้มาและที่มาของเงิน ควรรวบรวมหลักฐานการชำระเงินไว้
สามีต่างชาติขอรับโอนส่วนของภรรยาในคอนโดได้ไหม
อาจทำได้ถ้ายังอยู่ในโควตาต่างชาติของอาคาร และเข้าเงื่อนไขของพระราชบัญญัติอาคารชุด เช่น หลักฐานการนำเงินเข้าจากต่างประเทศ ควรตรวจกับนิติบุคคลอาคารชุดและสำนักงานที่ดินก่อนตกลงราคา
เขียนในบันทึกหย่าว่าสามีผ่อนต่อ ใช้ยันธนาคารได้ไหม
ใช้ยันธนาคารไม่ได้ เพราะธนาคารไม่ได้เป็นคู่สัญญาในบันทึกนั้น แต่ใช้เรียกร้องระหว่างคุณกับอดีตสามีได้ ถ้าเขาไม่ผ่อนและคุณต้องจ่ายแทน ข้อตกลงนี้เป็นหลักฐานสำคัญ
ธนาคารไม่ยอมถอนชื่อ ทำอะไรต่อได้บ้าง
ลองยื่นรีไฟแนนซ์กับสถาบันการเงินอื่นในชื่อของฝ่ายที่จะเก็บทรัพย์ไว้ ถ้ายังไม่ผ่าน ทางที่เหลือมักเป็นการขายแล้วปิดหนี้ หรือให้มีผู้กู้ร่วมรายใหม่ตามที่ธนาคารยอมรับ
หย่าแล้วยังมีชื่อกู้ร่วม จะกู้ซื้อบ้านใหม่ได้ไหม
อาจยากขึ้น เพราะสถาบันการเงินมักนับภาระหนี้เดิมเป็นของคุณด้วย การจัดการชื่อในสัญญาเดิมให้จบก่อนจึงช่วยวางแผนการเงินหลังหย่าได้ง่ายกว่า
ควรเริ่มอย่างไร
ขอยอดหนี้คงเหลือ สำเนาสัญญากู้ สัญญาจำนอง และโฉนดหรือหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุดมาวางไว้ด้วยกันก่อน แล้วจึงคุยกับอดีตสามีว่าจะเลือกทางใด
ข้อตกลงเรื่องบ้านควรเขียนให้ครบทั้งเรื่องกรรมสิทธิ์ หนี้ และกำหนดเวลา ถ้าทรัพย์มีมูลค่าสูงหรือสามีอยู่ต่างประเทศ การให้ทนายความตรวจร่างก่อนลงนามช่วยกันปัญหาที่แก้ยากภายหลังได้มาก
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ