สินสมรสที่อยู่ต่างประเทศยังนำมาขอแบ่งในคดีหย่าได้ แต่ต้องตอบอีกสองคำถาม คือใช้กฎหมายประเทศไหนแบ่ง และบังคับได้จริงหรือไม่ บ้านหรือที่ดินต่างประเทศใช้กฎหมายของประเทศที่ทรัพย์ตั้งอยู่ และคำพิพากษาไทยไม่มีผลบังคับในต่างประเทศโดยอัตโนมัติ
สินสมรสที่อยู่ต่างประเทศ ขอแบ่งในคดีหย่าที่ไทยได้ไหม
ได้ เมื่อฟ้องหย่าที่ศาลไทย ขอให้ศาลแบ่ง สินสมรสทุกรายการ ไปในคดีเดียวกันได้ ไม่ว่าทรัพย์จะอยู่ในไทยหรือต่างประเทศ ถ้าใช้กฎหมายไทย สินสมรสแบ่งให้ได้ส่วนเท่ากันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1533
ปัญหาที่พบจริงมักไม่ใช่เรื่องสิทธิ แต่เป็นเรื่อง ข้อมูลและการบังคับคดี เพราะบัญชีและบ้านในต่างประเทศตรวจสอบยาก และอีกฝ่ายอาจไม่ยอมเปิดเผย
ทรัพย์ที่มักเป็นข้อพิพาท ได้แก่ บัญชีเงินฝากและการลงทุน บ้านหรือคอนโดในประเทศของสามี เงินบำนาญหรือกองทุนเกษียณ และรถหรือทรัพย์อื่นที่ซื้อระหว่างสมรส
ทรัพย์สินต่างประเทศ ใช้กฎหมายประเทศไหนแบ่ง
ศาลไทยใช้ พระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 เป็นตัวชี้ มาตรา 22 วางหลักว่า ถ้าไม่มีสัญญาก่อนสมรส ทรัพย์สินระหว่างสามีภริยาใช้กฎหมายสัญชาติ ถ้าสัญชาติต่างกันให้ใช้กฎหมายสัญชาติของสามี แต่อสังหาริมทรัพย์ใช้กฎหมายแห่งถิ่นที่ทรัพย์ตั้งอยู่
| ทรัพย์สิน | หลักตามกฎหมายขัดกัน | ข้อสังเกตในทางปฏิบัติ |
|---|---|---|
| บ้าน ที่ดิน คอนโดในต่างประเทศ | กฎหมายของประเทศที่ทรัพย์ตั้งอยู่ | ต้องรู้ว่ากฎหมายประเทศนั้นถือว่าทรัพย์เป็นของใคร และการโอนต้องทำตามระบบทะเบียนของประเทศนั้น |
| บัญชีเงินฝาก หุ้น กองทุนในต่างประเทศ | กฎหมายสัญชาติตามมาตรา 22 ซึ่งยังเขียนด้วยถ้อยคำเดิมตั้งแต่ปี 2481 | คู่สมรสต่างสัญชาติควรให้ทนายวิเคราะห์เป็นรายกรณีว่าจะใช้กฎหมายใด |
| ทรัพย์ที่มีสัญญาก่อนสมรส | มาตรา 24 และ 25 ว่าด้วยความสามารถ แบบ และผลของสัญญา | นำสัญญามาให้ทนายตรวจตั้งแต่ครั้งแรก |
| บ้านและที่ดินในไทย | กฎหมายไทย | ใช้หลักสินสมรสสินส่วนตัวของไทยตามปกติ |
เมื่อต้องใช้กฎหมายต่างประเทศ ฝ่ายที่อ้างต้อง นำสืบให้ศาลเห็นว่ากฎหมายนั้นว่าอย่างไร ถ้าพิสูจน์ไม่ได้เป็นที่พอใจของศาล มาตรา 8 ให้ใช้กฎหมายภายในของไทย อ่านหลักกฎหมายขัดกันเพิ่มเติมได้ที่ หย่ากับคู่สมรสต่างชาติ ใช้กฎหมายไทยหรือกฎหมายต่างประเทศ
ศาลไทยสั่งแบ่งแล้ว บังคับกับทรัพย์ในต่างประเทศได้ไหม
ไม่ได้โดยอัตโนมัติ คำพิพากษาไทยบังคับคดีได้เต็มที่กับ ทรัพย์ที่อยู่ในประเทศไทย ส่วนทรัพย์ในต่างประเทศ ต้องดำเนินการตามกฎหมายของประเทศนั้น ซึ่งหลายประเทศต้องยื่นเรื่องต่อศาลหรือหน่วยงานของตนอีกครั้ง
ด้วยเหตุนี้ บางกรณีการฟ้องแบ่งทรัพย์ที่ศาลของประเทศที่ทรัพย์ตั้งอยู่อาจได้ผลเร็วกว่า หรืออาจใช้ทั้งสองทางควบคู่กัน การเลือกช่องทางควรดูว่าทรัพย์ส่วนใหญ่อยู่ที่ไหน และอีกฝ่ายมีทรัพย์ในไทยให้บังคับได้มากเพียงใด
เก็บหลักฐานทรัพย์สินต่างประเทศไว้ก่อนเริ่มคุยเรื่องหย่า เช่น ภาพรายการเดินบัญชี เอกสารซื้อบ้าน และใบแจ้งยอดกองทุน หลังจากความสัมพันธ์แตกหักแล้ว ข้อมูลเหล่านี้มักเข้าถึงได้ยากมาก และการขอข้อมูลจากธนาคารหรือหน่วยงานต่างประเทศผ่านคดีในไทยมักยากและใช้เวลานาน
เงินบำนาญหรือกองทุนเกษียณของสามีต่างชาติ แบ่งได้ไหม
ตามหลักกฎหมายไทย ทรัพย์ที่ได้มาระหว่างสมรสรวมถึงรายได้จากการทำงาน เป็น สินสมรส ตามมาตรา 1474 แต่สิทธิในบำนาญต่างประเทศยังอยู่ภายใต้กฎหมายและระเบียบของกองทุนในประเทศนั้น
บางระบบให้แบ่งได้เฉพาะเมื่อมีคำสั่งของศาลในประเทศนั้น บางระบบห้ามโอนสิทธิ จึงควรขอข้อมูลกองทุนให้ชัด ทั้งชื่อกองทุน ยอดสะสม และช่วงเวลาที่สะสมระหว่างสมรส แล้วให้ทนายที่รู้กฎหมายประเทศนั้นช่วยประเมิน
ขั้นตอนเตรียมแบ่งสินสมรสที่อยู่ต่างประเทศ
- ทำบัญชีทรัพย์สินทุกชิ้น ระบุประเทศ ชื่อผู้ถือ วันที่ได้มา และแหล่งเงินที่ใช้ซื้อ
- ตรวจว่ามีสัญญาก่อนสมรสหรือไม่ และทำไว้ที่ประเทศใด
- ตรวจสัญชาติของทั้งสองฝ่าย ณ ปัจจุบัน เพราะมีผลต่อกฎหมายที่ใช้
- แยกทรัพย์ในไทยกับทรัพย์ต่างประเทศ เพื่อดูว่าบังคับคดีในไทยได้แค่ไหน
- ปรึกษาทนายไทย และหากจำเป็น ทนายในประเทศที่ทรัพย์ตั้งอยู่
- พิจารณาเจรจา เช่น ให้อีกฝ่ายรับทรัพย์ต่างประเทศไป แล้วชดเชยด้วยทรัพย์หรือเงินในไทย
- ทำข้อตกลงหรือคำพิพากษาให้ระบุทรัพย์ชัดเจน แล้วดำเนินการโอนตามระบบของแต่ละประเทศ
เรื่องสินสมรสกับคู่สมรสต่างชาติในไทย เช่น ที่ดินชื่อภรรยา อ่านได้ที่ แบ่งสินสมรส คู่สมรสชาวต่างชาติ ที่ดินชื่อภรรยาไทยเป็นของใคร
คำถามที่พบบ่อย
บ้านในต่างประเทศมีชื่อสามีคนเดียว ภรรยามีสิทธิไหม
ขึ้นกับกฎหมายของประเทศที่บ้านตั้งอยู่ ชื่อในเอกสารเพียงอย่างเดียวยังไม่ใช่คำตอบ บางประเทศถือว่าทรัพย์ที่ได้มาระหว่างสมรสเป็นของร่วม บางประเทศแยกตามผู้ถือ ควรตรวจกับผู้รู้กฎหมายประเทศนั้น
ศาลต่างประเทศตัดสินแบ่งทรัพย์ไว้แล้ว ใช้บังคับในไทยได้ไหม
โดยทั่วไปไม่ได้บังคับในไทยโดยตรง มักต้องฟ้องคดีใหม่ในศาลไทยโดยใช้คำพิพากษาต่างประเทศเป็นพยานหลักฐานประกอบ ควรเตรียมสำเนาคำพิพากษาที่รับรองแล้วและคำแปล
ไม่รู้ว่าอีกฝ่ายมีบัญชีต่างประเทศอะไรบ้าง ทำอย่างไร
เริ่มจากข้อมูลที่มี เช่น อีเมลจากธนาคาร เอกสารภาษี หรือรายการโอนเงินเข้าไทย แล้วให้ทนายประเมินว่าจะขอให้ศาลเรียกเอกสารส่วนใดได้ ข้อมูลยิ่งเจาะจง ยิ่งมีโอกาสได้รับมากขึ้น
หย่าไปแล้ว เพิ่งรู้ว่ามีทรัพย์ต่างประเทศ ยังขอแบ่งได้ไหม
อาจยังทำได้ แต่มีเรื่องอายุความและการพิสูจน์ที่ต้องดูให้ละเอียด ควรรีบปรึกษาทนาย อ่านเพิ่มที่ ฟ้องแบ่งสินสมรสหลังหย่า มีอายุความไหม
ควรเริ่มอย่างไร
เริ่มจาก ตารางทรัพย์สินทั้งในไทยและต่างประเทศ พร้อมหลักฐานที่มีอยู่ตอนนี้ ข้อมูลชุดนี้บอกได้เกือบทั้งหมดว่าควรฟ้องที่ไหนและบังคับได้จริงแค่ไหน
คดีทรัพย์สินข้ามประเทศมีทั้งเรื่องกฎหมายขัดกัน การพิสูจน์กฎหมายต่างประเทศ และการบังคับคดีนอกประเทศ การปรึกษาทนายความด้านครอบครัวระหว่างประเทศก่อนเจรจา ช่วยให้ข้อตกลงครอบคลุมและใช้ได้จริง
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ