รู้แค่เฟซบุ๊กของชู้ก็เริ่มเตรียมคดีได้ แต่ก่อนยื่นฟ้องจริง ต้องระบุตัวจำเลยให้ได้ อย่างน้อยชื่อจริงและที่อยู่ที่ส่งหมายได้ ข้อมูลเหล่านี้มักหาได้จากหลักฐานที่เราถือไว้โดยชอบ และบางส่วนขอให้ศาลเรียกจากผู้ที่ถือข้อมูลได้
รู้แค่เฟซบุ๊กชู้ ฟ้องได้ไหม
สิทธิฟ้องมีอยู่แล้ว ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1523 วรรคสอง ให้คู่สมรสเรียกค่าทดแทนจากผู้ที่ล่วงเกินคู่สมรสอีกฝ่ายในทำนองชู้ หรือผู้ที่แสดงตนโดยเปิดเผยว่ามีความสัมพันธ์ในทำนองชู้สาว โดยไม่ต้องฟ้องหย่า
ปัญหาจึงไม่ใช่สิทธิ แต่เป็นขั้นตอน คำฟ้องต้องระบุว่าจำเลยคือใคร และศาลต้องส่งหมายเรียกถึงตัวเขาได้ ชื่อบนเฟซบุ๊กมักเป็นชื่อเล่นหรือชื่อแฝง ฟ้องด้วยชื่อโปรไฟล์อย่างเดียวจึงยังไม่พอ
เรื่องเวลาก็สำคัญ มาตรา 1529 ให้สิทธิเรียกค่าทดแทนตามมาตรา 1523 ระงับเมื่อพ้น 1 ปีนับแต่วันที่รู้หรือควรได้รู้ข้อเท็จจริง การตามหาตัวชู้จึงไม่ควรปล่อยยืดเยื้อ อ่านเรื่องการนับวันได้ที่ ฟ้องชู้อายุความกี่ปี นับจากวันไหน
ก่อนฟ้องชู้ ต้องมีข้อมูลอะไรบ้าง
ทนายต้องการข้อมูลสองกลุ่ม คือข้อมูลที่ระบุตัวจำเลย และหลักฐานความสัมพันธ์ ถ้ากลุ่มแรกยังไม่ครบ ยังมีทางเติมได้
| ข้อมูล | ใช้ทำอะไร | ถ้ายังไม่มี |
|---|---|---|
| ชื่อและนามสกุลจริง | ระบุตัวจำเลยในคำฟ้อง | ตรวจจากสลิปโอนเงิน เอกสารงาน หรือข้อมูลที่เปิดเผยต่อสาธารณะ |
| ที่อยู่หรือที่ทำงาน | ให้ศาลส่งหมายเรียกได้ | ถ้าส่งตามปกติไม่ได้ ศาลอาจสั่งให้ส่งโดยวิธีอื่น |
| ลิงก์และรหัสโปรไฟล์ | ยืนยันว่าบัญชีเป็นของคนคนเดียวกัน | บันทึกลิงก์เต็ม ไม่ใช่แค่ชื่อที่แสดง |
| หลักฐานความสัมพันธ์ | พิสูจน์การล่วงเกินในทำนองชู้ หรือการแสดงตนโดยเปิดเผย | เก็บภาพหน้าจอพร้อมวันเวลาและลิงก์ |
วิธีเก็บหลักฐานความสัมพันธ์ให้ใช้ในศาลได้ อ่านละเอียดได้ที่ ฟ้องชู้ต้องมีหลักฐานอะไรบ้าง และวิธีเก็บที่ไม่ผิดกฎหมาย
5 วิธีระบุตัวชู้อย่างถูกกฎหมาย
หลักง่าย ๆ คือ ใช้เฉพาะข้อมูลที่เราได้มาโดยชอบ หรือข้อมูลที่เจ้าของเปิดเผยต่อสาธารณะเอง
- หน้าเฟซบุ๊กที่เปิดสาธารณะ บันทึกลิงก์โปรไฟล์ รูปที่บอกที่ทำงานหรือสถานศึกษา และเพื่อนร่วมงานที่ปรากฏ โดยไม่แอบเข้าบัญชีของใคร
- หลักฐานการเงินที่อยู่ในมือเราโดยชอบ เช่น สลิปโอนเงินจากบัญชีร่วม หรือใบแจ้งยอดบัญชีที่เป็นสินสมรส ซึ่งมักแสดงชื่อผู้รับบางส่วน
- ที่ทำงานหรือธุรกิจของเขา ร้านค้า บริษัท หรือหน้าเพจที่เขาโพสต์ มักนำไปสู่ชื่อจริงและที่อยู่สำหรับส่งหมาย
- เอกสารหรือพยานที่รู้เห็น เช่น เพื่อนที่เคยพบตัว หรือเอกสารที่คู่สมรสทิ้งไว้ในบ้านซึ่งเราเข้าถึงได้ตามปกติ
- ให้ทนายประเมินการขอข้อมูลผ่านศาล เมื่อมีคดีแล้ว หรือในกรณีที่เข้าเงื่อนไขขอสืบพยานไว้ก่อน
ข้อมูลที่ได้มาควรจดที่มาไว้ทุกชิ้น เพราะเมื่อถึงชั้นศาล อีกฝ่ายอาจโต้แย้งว่าหลักฐานได้มาอย่างไร
ขอให้ศาลช่วยเรียกข้อมูลได้แค่ไหน
เมื่อคดีเริ่มแล้ว ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 123 ให้คู่ความขอให้ศาลสั่งบุคคลภายนอกหรือหน่วยงานที่ถือเอกสารส่งเอกสารมาได้ ถ้าศาลเห็นว่าเป็นพยานสำคัญ
ก่อนฟ้อง มาตรา 101 เปิดทางให้ผู้ที่เกรงว่าพยานหลักฐานจะสูญหาย หรือยากแก่การนำมาภายหลัง ยื่นคำร้องขอสืบพยานไว้ก่อนได้ ทนายจะพิจารณาว่าเรื่องของเราเข้าเงื่อนไขนี้หรือไม่
ข้อจำกัดคือ แพลตฟอร์มโซเชียลที่ตั้งอยู่ต่างประเทศมักไม่เปิดเผยข้อมูลผู้ใช้ให้บุคคลทั่วไป และการขอผ่านช่องทางระหว่างประเทศใช้เวลานานและไม่แน่นอน ทางที่ได้ผลกว่ามักเป็นข้อมูลที่อยู่ในไทย เช่น ธนาคาร หรือค่ายมือถือ
ส่วน พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 4 (5) ยกเว้นการพิจารณาพิพากษาคดีของศาลและการดำเนินงานของเจ้าหน้าที่ในกระบวนการพิจารณาคดี ผู้ถือข้อมูลที่ทำตามคำสั่งศาลจึงไม่ได้ถูก PDPA ขวางไว้
วิธีที่ไม่ควรทำ เพราะอาจกลายเป็นคดีกลับ
ความโกรธทำให้หลายคนเลือกทางลัด แต่ทางลัดบางทางทำให้เราตกเป็นผู้ต้องหาเสียเอง และทำให้หลักฐานที่มีเสียน้ำหนัก
- แอบเข้าบัญชีเฟซบุ๊กหรืออีเมลของคู่สมรสหรือของชู้โดยไม่ได้รับอนุญาต ซึ่งอาจผิด พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์
- สร้างบัญชีปลอมหรือแอบอ้างเป็นคนอื่นเพื่อหลอกถามข้อมูล
- โพสต์ประจานพร้อมชื่อ รูป หรือที่ทำงาน ซึ่งเสี่ยงต่อคดีหมิ่นประมาท แม้เรื่องที่โพสต์จะเป็นความจริงก็ตาม
- ไปหาที่บ้านหรือที่ทำงานเพื่อเผชิญหน้า ข่มขู่ หรือเรียกเงิน
อย่าทักไปบอกชู้ว่าจะฟ้อง ก่อนรวบรวมชื่อจริง ที่อยู่ และหลักฐานให้ครบ หลายคนลบโพสต์ ปิดบัญชี หรือย้ายงานทันทีที่รู้ตัว ข้อมูลที่เคยเห็นได้ง่ายจะหายไปในวันเดียว
รู้ชื่อจริงแล้วแต่ไม่รู้ที่อยู่ ส่งหมายอย่างไร
ถ้าส่งหมายตามวิธีปกติไม่ได้ ป.วิ.พ. มาตรา 79 ให้ศาลสั่งส่งโดยวิธีอื่นแทน เช่น ปิดหมายไว้ในที่แลเห็นได้ง่ายที่ภูมิลำเนาหรือสำนักทำการงาน หรือโฆษณาตามที่ศาลเห็นสมควร
การส่งโดยวิธีนี้มีผลเมื่อพ้น 15 วัน หรือระยะเวลาที่ยาวกว่าตามที่ศาลกำหนด และต้องมีคำสั่งศาลเสมอ จึงยังต้องมีข้อมูลพอให้ศาลเห็นว่าโจทก์พยายามหาที่อยู่ของจำเลยแล้วจริง
คำถามที่พบบ่อย
ภาพหน้าจอแชตในเฟซบุ๊กใช้ฟ้องชู้ได้ไหม
ใช้ประกอบได้ ถ้าได้มาโดยชอบและยืนยันได้ว่าเป็นบัญชีของคนนั้นจริง ควรเก็บลิงก์ วันเวลา และอุปกรณ์ต้นฉบับไว้ เพราะภาพหน้าจออย่างเดียวถูกโต้แย้งได้ง่ายว่าตัดต่อ
ชู้ใช้บัญชีปลอมหลายบัญชี จะพิสูจน์อย่างไร
ทนายมักเชื่อมโยงจากหลายแหล่งพร้อมกัน เช่น รูปที่ซ้ำกัน การนัดพบ การโอนเงิน หรือคำเบิกความของพยาน ยิ่งมีหลักฐานที่ไม่ใช่โซเชียลมาประกอบ น้ำหนักยิ่งมาก
รู้แค่ว่าชู้ทำงานที่บริษัทไหน พอไหม
ที่ทำงานช่วยได้มาก เพราะใช้เป็นสำนักทำการงานสำหรับส่งหมายได้ และมักนำไปสู่ชื่อจริง แต่ไม่ควรติดต่อบริษัทเพื่อแฉเรื่องส่วนตัว เพราะเสี่ยงต่อคดีหมิ่นประมาท
ยังหาตัวชู้ไม่ได้ อายุความ 1 ปีจะหมดไหม
มาตรา 1529 นับจากวันที่รู้หรือควรได้รู้ข้อเท็จจริง การรอจนรู้ชื่อครบอาจเสี่ยงต่อการโต้แย้งเรื่องวันเริ่มนับ ถ้าใกล้ครบปีควรปรึกษาทนายทันที เพื่อเลือกทางที่รักษาสิทธิไว้ได้
ควรเริ่มอย่างไร
จดวันที่รู้เรื่องครั้งแรก บันทึกลิงก์และภาพหน้าจอทุกอย่างก่อนข้อมูลจะถูกลบ แล้วรวบรวมสลิป เอกสาร และชื่อพยานที่รู้เห็น จากนั้นนำทั้งหมดไปให้ทนายตรวจว่าระบุตัวจำเลยได้พอหรือยัง และควรขอให้ศาลช่วยเรียกข้อมูลส่วนไหน ถ้าอยากรู้ว่าค่าทดแทนคิดอย่างไร อ่านต่อได้ที่ ฟ้องชู้ได้กี่บาท ทำไมค่าทดแทนไม่มีราคาตายตัว
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ