สามีคนไทยฟ้องหย่าภรรยาชาวต่างชาติที่ศาลไทยได้ แม้ภรรยาจะกลับประเทศไปแล้ว เหตุที่ใช้บ่อยคือทิ้งร้างเกินหนึ่งปีหรือแยกกันอยู่เกินสามปี ศาลต้องส่งหมายไปต่างประเทศ และต้องแสดงให้ศาลเห็นว่ากฎหมายสัญชาติของภรรยายอมให้หย่าได้
ภรรยาต่างชาติกลับประเทศหรือทิ้งไป ฟ้องหย่าได้ไหม
ได้ ถ้า จดทะเบียนสมรสกันตามกฎหมาย แล้ว ก่อนอื่นให้ตรวจว่าแต่งงานกันแบบใด ถ้าอยู่กินกันหรือแต่งตามประเพณีโดยไม่ได้จดทะเบียน ก็ไม่มีการสมรสที่ต้องหย่า แต่ยังมีเรื่องลูกที่ต้องจัดการ
ถ้าจดทะเบียนสมรสที่ต่างประเทศ เช่น ที่ประเทศของภรรยา ควรตรวจก่อนว่าได้บันทึกฐานะแห่งครอบครัวไว้ในไทยแล้วหรือยัง และเตรียมทะเบียนสมรสฉบับที่แปลและรับรองแล้วไว้ใช้ในคดี
| สถานการณ์ | เหตุหย่าตามมาตรา 1516 | สิ่งที่ต้องพิสูจน์ |
|---|---|---|
| ภรรยากลับประเทศและไม่กลับมาอีก | (4) จงใจละทิ้งร้างเกินหนึ่งปี | วันที่ออกไป และเจตนาไม่กลับมาอยู่ด้วยกัน |
| ตกลงแยกกันอยู่เพราะอยู่ด้วยกันไม่ได้ | (4/2) สมัครใจแยกกันอยู่เกินสามปี | ช่วงเวลาที่แยกกันอยู่ต่อเนื่อง |
| ไม่มีใครรู้ว่าภรรยาอยู่ที่ไหน เป็นตายร้ายดีอย่างไร | (5) ไปจากภูมิลำเนาเกินสามปี | ความพยายามติดตามที่ไม่สำเร็จ |
| ภรรยามีคนใหม่ | (1) เป็นชู้หรือมีชู้ | หลักฐานความสัมพันธ์ และต้องฟ้องภายในหนึ่งปีนับแต่รู้ |
ในเหตุทิ้งร้าง สิ่งที่ศาลดูคือ เจตนาที่จะไม่กลับมาอยู่ร่วมกัน ไม่ใช่แค่การอยู่คนละประเทศ ถ้าภรรยากลับไปเพราะดูแลพ่อแม่ที่ป่วยและยังติดต่อกันตามปกติ อาจยังไม่ใช่การทิ้งร้าง ข้อความที่เธอบอกว่าจะไม่กลับมาจึงเป็นหลักฐานสำคัญ
ฟ้องที่ศาลไหน และส่งหมายไปต่างประเทศอย่างไร
ถ้าภรรยาไม่มีภูมิลำเนาในไทยแล้ว ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 4 ตรี ให้สามีที่มีสัญชาติไทยหรือมีภูมิลำเนาในไทย ฟ้องต่อศาลในเขตที่ตนมีภูมิลำเนา ได้ คดีหย่าอยู่ในอำนาจของศาลเยาวชนและครอบครัว
- ยื่นคำฟ้อง และยื่นคำขอให้ศาลส่งหมายไปต่างประเทศภายใน 7 วันนับแต่วันยื่นฟ้อง (มาตรา 83 จัตวา)
- แนบคำแปลหมายเรียกและคำฟ้องเป็นภาษาราชการของประเทศนั้นหรือภาษาอังกฤษ พร้อมคำรับรองความถูกต้อง
- วางเงินค่าใช้จ่ายในการส่งตามที่ศาลกำหนด
- การส่งไปต่างประเทศมีผลเมื่อพ้น 60 วันนับแต่วันส่ง (มาตรา 83 เบญจ)
- ถ้าไม่รู้ที่อยู่หรือส่งไม่ได้ ขอให้ศาลอนุญาตส่งโดยวิธีอื่น เช่น ปิดประกาศที่ศาล (มาตรา 83 อัฏฐ)
- ถ้าภรรยาไม่ยื่นคำให้การ ขอให้ศาลพิจารณาคดีฝ่ายเดียว และนำพยานเข้าสืบให้เห็นเหตุหย่า
รายละเอียดเรื่องระยะเวลาส่งหมายอ่านได้ที่ ฟ้องหย่า อีกฝ่ายอยู่ต่างประเทศ ส่งหมายศาลอย่างไร
ให้ข้อมูลที่อยู่ของภรรยาทุกอย่างที่คุณรู้ตามความจริง ทั้งที่อยู่ในประเทศของเธอ เบอร์โทร และบัญชีโซเชียล ถ้าแจ้งศาลว่าไม่รู้ที่อยู่ทั้งที่รู้ เพื่อให้คดีเร็วขึ้น คำพิพากษาอาจถูกโต้แย้งภายหลังและทำให้ต้องเริ่มใหม่
ต้องพิสูจน์กฎหมายของประเทศภรรยาไหม
ต้องเตรียมไว้ พระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 มาตรา 27 กำหนดว่า ศาลไทยจะพิพากษาให้หย่าได้ต่อเมื่อกฎหมายสัญชาติของคู่สมรสแต่ละฝ่ายยอมให้หย่า ส่วนเหตุหย่าใช้กฎหมายไทย
กฎหมายของประเทศส่วนใหญ่เปิดให้หย่าได้ แต่ศาลไทยไม่ได้รู้กฎหมายต่างประเทศเอง จึงต้องนำสืบให้ศาลเห็น เช่น ตัวบทพร้อมคำแปลที่รับรอง หรือพยานผู้รู้กฎหมายประเทศนั้น มีคดีที่ศาลสูงไม่พิพากษาให้หย่าเพราะโจทก์ไม่ได้นำสืบเรื่องนี้
กรณีภรรยาสัญชาติฟิลิปปินส์ต้องระวังเป็นพิเศษ เพราะ ฟิลิปปินส์ยังไม่มีกฎหมายหย่าทั่วไปสำหรับพลเมืองที่ไม่ใช่มุสลิม ร่างกฎหมายหย่ายังค้างอยู่ในรัฐสภาของฟิลิปปินส์ ณ กลางปี 2569 จึงควรให้ทนายวิเคราะห์ก่อนยื่นฟ้อง อ่านหลักกฎหมายขัดกันได้ที่ หย่ากับคู่สมรสต่างชาติ ใช้กฎหมายไทยหรือกฎหมายต่างประเทศ
ลูกจะเป็นอย่างไร ถ้าภรรยาพากลับประเทศ
ถ้าจดทะเบียนสมรสกัน พ่อแม่ใช้ อำนาจปกครองร่วมกัน ในคดีหย่า ขอให้ศาลกำหนดผู้ใช้อำนาจปกครองและค่าเลี้ยงดูไปพร้อมกันได้ ศาลยึดความผาสุกและประโยชน์ของบุตรเป็นสำคัญ
ถ้าไม่ได้จดทะเบียนสมรส มาตรา 1546 ให้ลูกเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของแม่ และ แม่ใช้อำนาจปกครองแต่ผู้เดียว พ่อต้องจดทะเบียนรับรองบุตร ซึ่งต้องได้ความยินยอมของแม่และเด็ก ถ้าแม่อยู่ต่างประเทศ ระยะเวลาให้ตอบคือ 180 วัน ถ้าไม่ยินยอมต้องมีคำพิพากษาของศาล
ถ้าลูกถูกพาออกไปแล้ว คำสั่งศาลไทยอาจบังคับในอีกประเทศไม่ได้โดยตรง ไทยเป็นภาคีอนุสัญญากรุงเฮกว่าด้วยการลักพาตัวเด็กข้ามชาติ แต่ลาวและเมียนมายังไม่ได้เป็นภาคี จึงควรป้องกันไว้ก่อน อ่านเพิ่มที่ อำนาจปกครองบุตร หย่ากับชาวต่างชาติ ใครได้ลูก
หย่าแล้ว วีซ่าของภรรยาเป็นอย่างไร
ถ้าภรรยาได้รับอนุญาตให้อยู่ในไทย เพราะเป็นคู่สมรสของคนไทย เหตุนั้นหมดไปเมื่อหย่า เธอต้องติดต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองเพื่อเปลี่ยนประเภทการอยู่หรือเดินทางออกให้ถูกต้อง ส่วนสถานะที่ไม่ได้อาศัยการสมรส เช่น การอยู่เพื่อทำงาน ต้องตรวจตามเงื่อนไขของประเภทนั้น
สามีไม่มีหน้าที่ไปรับรองให้ภรรยาต่ออายุในฐานะคู่สมรสอีก และไม่ควรลงนามในเอกสารที่ระบุว่ายังอยู่กินกันจริง ถ้าความจริงแยกกันแล้ว
คำถามที่พบบ่อย
ภรรยายอมหย่า แต่อยู่ต่างประเทศ ต้องฟ้องศาลไหม
ไม่จำเป็นเสมอไป ถ้าตกลงกันได้ อาจจดทะเบียนหย่าโดยแต่ละฝ่ายยื่นคนละสำนักทะเบียน รวมถึงสถานทูตหรือสถานกงสุลไทย อ่านขั้นตอนได้ที่ จดทะเบียนหย่าคนละที่ได้ไหม
ไม่รู้ที่อยู่ของภรรยาในต่างประเทศเลย ฟ้องได้ไหม
ฟ้องได้ ศาลอาจอนุญาตให้ส่งหมายโดยวิธีอื่น เช่น ปิดประกาศที่ศาล แต่คุณต้องแสดงความพยายามติดตามอย่างจริงจัง เช่น หลักฐานการสอบถามญาติหรือข้อความที่ส่งไปแล้วไม่มีการตอบ
ต้องแปลคำฟ้องเป็นภาษาอะไร
ภาษาราชการของประเทศที่ภรรยาอยู่หรือภาษาอังกฤษ พร้อมคำรับรองความถูกต้อง เว้นแต่สนธิสัญญากำหนดไว้เป็นอย่างอื่น ทนายจะช่วยประเมินว่าภาษาใดเหมาะกับการส่งไปประเทศนั้น
ภรรยาทิ้งทรัพย์สินไว้ในไทย ต้องทำอย่างไร
ขอให้ศาลแบ่งสินสมรสไปในคดีหย่าได้ และเก็บรักษาทรัพย์ส่วนตัวของภรรยาไว้ตามสภาพ ไม่ควรขายหรือทิ้งเอง เพราะอาจเกิดข้อพิพาทภายหลัง
ควรเริ่มอย่างไร
เริ่มจาก ทะเบียนสมรส ข้อมูลสัญชาติ และที่อยู่ล่าสุดของภรรยา พร้อมจดวันที่เธอออกจากบ้านหรือเดินทางออกนอกประเทศ ข้อมูลชุดนี้บอกได้ว่าใช้เหตุหย่าใดและต้องส่งหมายอย่างไร
คดีที่ภรรยาอยู่ต่างประเทศมีทั้งเรื่องการส่งหมาย การพิสูจน์กฎหมายต่างประเทศ และลูก การปรึกษาทนายความคดีครอบครัวตั้งแต่ก่อนยื่นฟ้อง ช่วยลดความเสี่ยงที่คดีจะสะดุดกลางทาง
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ