คุณเป็นคนไทยที่ได้กรีนการ์ดผ่านการสมรสกับสามีชาวอเมริกัน แต่ชีวิตคู่กำลังจะจบ และคำถามที่วนอยู่ในใจคือ ถ้าหย่าแล้วจะอยู่สหรัฐฯ ต่อได้หรือไม่ บทความนี้สำหรับภรรยาไทยอยู่อเมริกาที่กำลังคิดเรื่องหย่า สรุปเฉพาะสิ่งที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองและสัญชาติสหรัฐฯ (USCIS) เผยแพร่ไว้ ชี้ว่าควรถามอะไรกับทนายตรวจคนเข้าเมืองสหรัฐฯ และบอกเรื่องที่ต้องจัดการฝั่งไทย
ถ้าคุณกำลังถูกทำร้ายหรือข่มขู่ ความปลอดภัยต้องมาก่อนเรื่องเอกสาร ในเหตุเร่งด่วนให้ติดต่อตำรวจในพื้นที่ที่คุณอยู่ทันที และขอความช่วยเหลือจากองค์กรที่ช่วยผู้ถูกกระทำรุนแรงในครอบครัวหรือทนายตรวจคนเข้าเมือง ตามข้อมูลของ USCIS ผู้ถูกกระทำมีช่องทางยื่นเรื่องด้วยตนเองโดยผู้กระทำไม่ต้องรู้หรือยินยอม ซึ่งอธิบายไว้ในหัวข้อด้านล่าง
กรีนการ์ดแบบมีเงื่อนไข คืออะไร
กรีนการ์ดแบบมีเงื่อนไข คือสถานะผู้มีถิ่นที่อยู่ถาวรแบบมีเงื่อนไข (conditional permanent resident) ที่ได้ผ่านการสมรส เมื่อในวันที่ USCIS อนุมัติ คุณสมรสมายังไม่ถึง 2 ปี ตามข้อมูลของ USCIS บัตรแบบนี้มีอายุ 2 ปีและต่ออายุไม่ได้ ส่วนผู้ที่สมรสครบ 2 ปีแล้วในวันที่อนุมัติจะได้กรีนการ์ดอายุ 10 ปี
USCIS ระบุด้วยว่าถ้าไม่ได้ถอนเงื่อนไข คุณจะสูญเสียสถานะผู้มีถิ่นที่อยู่ถาวร สิ่งแรกที่ควรดูจึงเป็นบัตรของคุณเองว่าเป็นแบบใดและหมดอายุเมื่อไร เพราะคำตอบเรื่องการหย่าต่างกันมากระหว่างสองแบบ
ภรรยาไทยอยู่อเมริกา หย่าแล้วกรีนการ์ดเป็นอย่างไร
ขึ้นกับประเภทบัตรและข้อเท็จจริงของคุณ ไม่มีข้อความของ USCIS ที่บอกว่าการหย่าทำให้กรีนการ์ดถูกยกเลิกทันที แต่ก็ไม่ได้แปลว่าการหย่าไม่มีผลอะไรเลย ตารางนี้สรุปสิ่งที่ USCIS ระบุไว้ และคำถามที่ควรนำไปถามทนายตรวจคนเข้าเมืองสหรัฐฯ
| สถานการณ์ของคุณ | สิ่งที่ USCIS ระบุ | คำถามที่ควรถามทนาย |
|---|---|---|
| บัตรมีเงื่อนไข ยังอยู่ด้วยกัน | ยื่น I-751 ร่วมกันในช่วง 90 วันก่อนสถานะมีเงื่อนไขหมดอายุ | ถ้าชีวิตคู่มีปัญหา ควรเตรียมอะไรก่อนถึงช่วงยื่น |
| บัตรมีเงื่อนไข หย่าเสร็จแล้ว | ขอยกเว้นการยื่นร่วมได้ ถ้าสมรสโดยสุจริตแต่การสมรสสิ้นสุดด้วยการหย่า | กรณีของฉันเข้าเงื่อนไขหรือไม่ และควรยื่นเมื่อไร |
| บัตรมีเงื่อนไข คดีหย่ายังไม่จบ | ถ้ายื่นขอยกเว้นขณะคดียังไม่จบ USCIS จะขอคำพิพากษาหย่าที่ถึงที่สุด | ควรยื่นตอนนี้หรือรอคดีจบ เมื่อเทียบกับวันหมดอายุบนบัตร |
| ถูกทำร้ายหรือกระทำอย่างโหดร้ายอย่างร้ายแรง | ขอยกเว้นการยื่นร่วมด้วยเหตุนี้ได้ และมีช่องทางยื่นคำร้องด้วยตนเอง | ทางใดเหมาะกับฉัน และยื่นอย่างปลอดภัยได้อย่างไร |
| ถือกรีนการ์ด 10 ปีแล้ว | สถานะผู้มีถิ่นที่อยู่ถาวรไม่หมดอายุ เว้นแต่แปลงสัญชาติหรือถูกยุติสถานะ | การหย่ากระทบกรณีของฉันและแผนขอสัญชาติอย่างไร |
ยื่น I-751 ร่วมกันเมื่อไร
ตามข้อมูลของ USCIS ถ้ายื่นร่วมกับสามี ต้องยื่นแบบ I-751 (คำร้องขอถอนเงื่อนไขของถิ่นที่อยู่) ในช่วง 90 วันก่อนวันที่สถานะแบบมีเงื่อนไขหมดอายุ การยื่นร่วมต้องอาศัยความร่วมมือของสามี ถ้าชีวิตคู่กำลังจบลง ความร่วมมือนี้อาจไม่มี คุณจึงต้องรู้จักทางขอยกเว้น
หย่าแล้วขอยกเว้นการยื่นร่วมได้ไหม
ได้ในบางกรณี USCIS เปิดให้ขอยกเว้นการยื่นร่วม (waiver) ด้วยเหตุต่อไปนี้
- คุณสมรสโดยสุจริต แต่การสมรสสิ้นสุดลงด้วยการหย่าหรือการเพิกถอนการสมรส
- ระหว่างสมรส คุณหรือลูกของคุณถูกทำร้ายหรือถูกกระทำอย่างโหดร้ายอย่างร้ายแรง
- คู่สมรสเสียชีวิต
- การถูกส่งออกนอกประเทศจะทำให้เกิดความยากลำบากอย่างร้ายแรง
สำหรับเหตุหย่า ต้องแสดงว่าสมรสโดยสุจริต คือไม่ได้สมรสเพื่อให้ได้กรีนการ์ด และคู่มือนโยบายของ USCIS ระบุว่าจะใช้เหตุนี้ได้เมื่อการสมรสสิ้นสุดแล้ว การแยกกันอยู่ไม่ว่าแบบเป็นทางการหรือไม่ ไม่ใช่ฐานของการขอยกเว้นเหตุนี้ ส่วนเวลายื่น USCIS ระบุว่ายื่นคำขอยกเว้นได้ทั้งก่อน ระหว่าง หรือหลังช่วง 90 วัน การตัดสินว่าเข้าเงื่อนไขหรือไม่เป็นอำนาจของ USCIS ไม่มีใครรับประกันผลได้
หย่าแล้ว สามียังต้องรับผิดตามหนังสือค้ำประกันการเงินไหม
ยังต้อง ตามข้อมูลของ USCIS การหย่าไม่ได้ทำให้ภาระของผู้ค้ำตามหนังสือรับรองการสนับสนุนทางการเงิน (Affidavit of Support) แบบ I-864 สิ้นสุดลง ภาระนี้สิ้นสุดโดยทั่วไปเมื่อผู้ได้รับการค้ำได้เป็นพลเมืองสหรัฐฯ ได้รับเครดิตการทำงานครบ 40 ไตรมาส ผู้ค้ำหรือผู้ได้รับการค้ำเสียชีวิต หรือผู้ได้รับการค้ำสิ้นสถานะและออกจากสหรัฐฯ ภาระนี้เกี่ยวกับคดีหย่าและข้อตกลงหย่าอย่างไรเป็นเรื่องกฎหมายสหรัฐฯ ก่อนลงนามข้อตกลงหย่าจึงควรถามทนายในสหรัฐฯ เรื่องนี้
ถูกทำร้ายในชีวิตคู่ ยื่นคำร้องด้วยตนเองได้ไหม
ได้ ถ้าเข้าเงื่อนไข ตามข้อมูลของ USCIS คู่สมรสหรือบุตรของพลเมืองสหรัฐฯ หรือผู้มีถิ่นที่อยู่ถาวร ที่ถูกทำร้ายหรือถูกกระทำอย่างโหดร้ายอย่างร้ายแรง ยื่นคำร้องด้วยตนเองตามกฎหมายว่าด้วยความรุนแรงต่อสตรีของสหรัฐฯ (VAWA) ด้วยแบบ I-360 ได้ โดยผู้กระทำไม่ต้องรู้ ไม่ต้องยินยอม และไม่ต้องมีส่วนร่วมในกระบวนการ
ถ้าหย่าไปแล้ว ยังยื่นได้หากการหย่าเกี่ยวข้องกับการถูกกระทำรุนแรง และการหย่าเกิดขึ้นภายใน 2 ปีก่อนวันยื่นคำร้อง คุณสมบัติข้ออื่นมีรายละเอียดมาก ควรให้ทนายตรวจคนเข้าเมืองหรือองค์กรช่วยเหลือผู้ถูกกระทำรุนแรงประเมิน และถ้ามีอันตรายเร่งด่วนให้ติดต่อตำรวจในพื้นที่ก่อน
หย่าแล้ว ขอสัญชาติอเมริกันได้ไหม
ยังอาจขอได้ แต่ไม่ใช่ทางคู่สมรส 3 ปี ตามคู่มือนโยบายของ USCIS ทางแปลงสัญชาติในฐานะคู่สมรสของพลเมืองสหรัฐฯ ใช้กับผู้เป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ถาวรครบ 3 ปีที่สมรสและอยู่ร่วมกันฉันคู่สมรสกับพลเมืองสหรัฐฯ อย่างน้อย 3 ปีก่อนยื่น และต้องยังเป็นคู่สมรสของพลเมืองสหรัฐฯ ไปจนถึงวันสาบานตน ถ้าหย่าก่อนสาบานตน ทางนี้ใช้ไม่ได้ แต่ยังอาจยื่นทางทั่วไปเมื่อเป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ถาวรครบ 5 ปี ซึ่งต้องครบเงื่อนไขอื่นด้วย
ถือกรีนการ์ด 10 ปีแล้ว หย่าแล้วเป็นอย่างไร
ตามข้อมูลของ USCIS สถานะผู้มีถิ่นที่อยู่ถาวรไม่หมดอายุ เว้นแต่แปลงสัญชาติหรือถูกยุติสถานะ ตัวบัตรมีวันหมดอายุแต่สถานะไม่หมดตามบัตร ขั้นตอนที่ผูกกับการสมรสโดยตรงคือการถอนเงื่อนไขของกรีนการ์ด 2 ปี ส่วนกรณีถือกรีนการ์ด 10 ปีแล้ว ควรให้ทนายตรวจคนเข้าเมืองสหรัฐฯ ประเมินกรณีของคุณ
ตัวอย่างสมมติ
นางบี คนไทย สมรสกับนายเอ ชาวอเมริกัน และได้กรีนการ์ดแบบมีเงื่อนไข ก่อนถึงช่วงยื่นถอนเงื่อนไข ทั้งคู่แยกกันอยู่และนายเอไม่ยอมยื่นร่วม นางบีไปพบทนายตรวจคนเข้าเมืองพร้อมรายการคำถาม ทนายอธิบายว่าการแยกกันอยู่อย่างเดียวไม่ใช่ฐานของการขอยกเว้นเหตุหย่า และ USCIS จะต้องเห็นคำพิพากษาหย่าที่ถึงที่สุด จึงวางแผนเวลาให้สอดคล้องกับวันหมดอายุบนบัตร ระหว่างนั้นนางบีปรึกษาทนายไทยเรื่องห้องชุดในกรุงเทพฯ ที่ซื้อระหว่างสมรส และการบันทึกการหย่าลงทะเบียนไทยหลังคดีในสหรัฐฯ จบ
ด้านไทยต้องจัดการอะไรเมื่อหย่ากับสามีอเมริกัน
ต้องดูทะเบียนครอบครัว ทรัพย์สิน และลูก แม้เรื่องกรีนการ์ดเป็นกฎหมายสหรัฐฯ แต่ชีวิตของคุณยังผูกกับไทย ถ้าการสมรสเคยจดหรือบันทึกในไทย และคุณหย่าที่ศาลในสหรัฐฯ ทะเบียนไทยจะไม่เปลี่ยนเอง ต้องนำคำพิพากษาที่ผ่านการรับรองแล้วไปขอบันทึกการหย่า (คร.22) ที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือเขตใดก็ได้ โดยฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งต้องมีสัญชาติไทยขณะร้องขอ ขั้นตอนอยู่ใน ใบหย่าอเมริกาใช้ในไทยได้ไหม และการรับรองเอกสารจากสหรัฐฯ อยู่ใน เอกสารจากอเมริกาใช้ในคดีหย่าไทย ต้องรับรองอย่างไร
อีกทางหนึ่งคือฟ้องหย่าที่ศาลไทย โดยหลักคนสัญชาติไทยฟ้องได้แม้สามีอยู่สหรัฐฯ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 4 ตรี แต่ถ้าจะใช้ผลการหย่ากับ USCIS เจ้าหน้าที่จะดูว่าการหย่าถึงที่สุดและศาลมีเขตอำนาจ ดู หย่าที่ศาลไทยแล้ว ใช้ในอเมริกาได้ไหม ถ้าฟ้องด้วยเหตุทำร้าย ทรมานร่างกายหรือจิตใจอย่างร้ายแรง ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) มาตรา 1516 (3) สิทธิฟ้องด้วยเหตุนี้ระงับเมื่อพ้นหนึ่งปีนับแต่รู้หรือควรรู้ (มาตรา 1529)
ส่วนการจดทะเบียนหย่าต่างสำนักทะเบียน ผ่านสถานทูตหรือสถานกงสุลไทย สถานทูตไทยในกรุงวอชิงตันแจ้งไว้ว่า USCIS ไม่ยอมรับการหย่าแบบนี้ ข้อความนี้เป็นของสถานทูตไทย ไม่ใช่ประกาศของ USCIS แต่เป็นเหตุผลที่ควรถามทนายตรวจคนเข้าเมืองก่อนเลือกวิธีหย่า
เรื่องทรัพย์สิน ที่ดินและบ้านในไทยใช้กฎหมายไทย ส่วนทรัพย์อื่นมีประเด็นกฎหมายขัดกันที่ต้องให้ทนายดู ทรัพย์ในสหรัฐฯ ขึ้นกับกฎหมายของรัฐ อ่านต่อที่ หย่าสามีอเมริกัน ทรัพย์สินในอเมริกา แบ่งได้ไหม ถ้ามีลูก ไทยและสหรัฐฯ เป็นคู่ภาคีอนุสัญญาเฮกว่าด้วยการลักพาเด็กข้ามประเทศ ซึ่งมีผลระหว่างกันตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2559 การพาลูกข้ามประเทศโดยไม่ได้รับความยินยอมจึงอาจมีผลทางกฎหมายร้ายแรง เรื่องสัญชาติและหนังสือเดินทางของลูกอยู่ใน ลูกครึ่งไทย–อเมริกันหลังหย่า
สิ่งที่ควรทำทันทีถ้ากำลังจะหย่า
- ความปลอดภัยของคุณและลูกมาก่อน ถ้ามีอันตรายให้ติดต่อตำรวจในพื้นที่
- ดูบัตรว่าเป็นกรีนการ์ดแบบมีเงื่อนไขหรือบัตร 10 ปี และจดวันหมดอายุไว้
- เก็บสำเนาเอกสารสำคัญของตัวเองไว้ในที่ปลอดภัย เช่น หนังสือเดินทาง กรีนการ์ด ทะเบียนสมรส และหนังสือที่ USCIS ส่งถึงคุณ
- พบทนายตรวจคนเข้าเมืองสหรัฐฯ ก่อนลงนามข้อตกลงหย่าหรือยื่นเอกสารใดกับ USCIS
- ตรวจด้านไทยว่าการสมรสจดที่ไหน ทะเบียนไทยแสดงสถานะใด และมีทรัพย์หรือลูกที่ต้องจัดการในไทยหรือไม่
เมื่อไรควรให้ทนายช่วย และทนายช่วยอะไรได้บ้าง
ควรมีทนายทั้งสองฝั่งตั้งแต่ก่อนตัดสินใจวิธีหย่า ทนายตรวจคนเข้าเมืองสหรัฐฯ ประเมินสถานะและทางเลือกของคุณตามกฎหมายสหรัฐฯ คำถามที่ควรเตรียมไปมีดังนี้
- บัตรของฉันเป็นแบบใด และต้องทำอะไรก่อนวันหมดอายุ
- ฉันควรยื่นร่วม ขอยกเว้น หรือใช้ช่องทางอื่น และควรยื่นเมื่อไร
- ถ้าหย่าที่ศาลไทย USCIS จะพิจารณาคำพิพากษาอย่างไร
- การหย่ากระทบแผนขอสัญชาติอเมริกันของฉันอย่างไร
- หนังสือค้ำประกันการเงินของสามีเกี่ยวกับข้อตกลงหย่าอย่างไร
ทนายฝั่งไทยช่วยได้ในเรื่องฟ้องหย่าที่ศาลไทย ตรวจเหตุฟ้องและกำหนดเวลา บันทึกการหย่าที่ทำในสหรัฐฯ ลงทะเบียนไทย รับรองและแปลเอกสาร แบ่งสินสมรสที่อยู่ในไทย อำนาจปกครองและค่าเลี้ยงดูลูกตามกฎหมายไทย และประสานกับทนายในสหรัฐฯ ให้เอกสารสองฝั่งสอดคล้องกัน
การหย่าขณะถือกรีนการ์ดต้องวางแผนเรื่องเวลาให้ดี เริ่มจากรู้ประเภทบัตรและวันหมดอายุ แล้วให้ทนายทั้งสองฝั่งช่วยวางแผน ถ้าต้องการให้ช่วยเรื่องหย่า ทะเบียน ทรัพย์สิน หรือลูกฝั่งไทย ติดต่อสำนักงาน
คำถามที่พบบ่อย
หย่าแล้วกรีนการ์ดถูกยกเลิกทันทีไหม?
ไม่มีข้อความของ USCIS ที่บอกเช่นนั้น ถ้าเป็นบัตรมีเงื่อนไข 2 ปี ยังต้องถอนเงื่อนไข และมีทางขอยกเว้นการยื่นร่วมเมื่อสมรสโดยสุจริตแล้วหย่า ส่วนบัตร 10 ปี USCIS ระบุว่าสถานะไม่หมดอายุ เว้นแต่แปลงสัญชาติหรือถูกยุติสถานะ ควรให้ทนายตรวจคนเข้าเมืองประเมินกรณีของคุณ
แค่แยกกันอยู่ ยังไม่หย่า ขอยกเว้นการยื่น I-751 ร่วมได้ไหม?
ไม่ได้ด้วยเหตุหย่า คู่มือนโยบายของ USCIS ระบุว่าการแยกกันอยู่ไม่ใช่ฐานของการขอยกเว้นเหตุนี้ ต้องให้การสมรสสิ้นสุดแล้ว ส่วนเหตุอื่น เช่น ถูกทำร้ายหรือความยากลำบากอย่างร้ายแรง เป็นเหตุแยกต่างหาก ควรให้ทนายดูว่ากรณีของคุณเข้าเหตุใด
หย่าแล้วสามีพ้นภาระตามหนังสือค้ำประกัน I-864 ไหม?
ไม่พ้น ตามข้อมูลของ USCIS การหย่าไม่ได้ทำให้ภาระของผู้ค้ำสิ้นสุด ภาระนี้สิ้นสุดโดยทั่วไปเมื่อผู้ได้รับการค้ำเป็นพลเมือง ได้เครดิตการทำงานครบ 40 ไตรมาส มีการเสียชีวิต หรือสิ้นสถานะและออกจากสหรัฐฯ ผลต่อคดีหย่าต้องถามทนายในสหรัฐฯ
สามีทำร้าย แต่ไม่อยากให้สามีรู้ว่ายื่นเรื่อง ทำได้ไหม?
ยื่นได้โดยไม่ต้องให้สามีรู้หรือยินยอม ถ้าเข้าเงื่อนไข ตามข้อมูลของ USCIS การยื่นคำร้องด้วยตนเองด้วยแบบ I-360 ไม่ต้องอาศัยการรับรู้ ความยินยอม หรือการมีส่วนร่วมของผู้กระทำ แต่ไม่มีใครรับประกันได้ว่าอีกฝ่ายจะไม่รู้จากทางอื่น ควรวางแผนความปลอดภัยและช่องทางติดต่อที่ปลอดภัยกับองค์กรช่วยเหลือหรือทนายตรวจคนเข้าเมืองก่อนยื่น และแจ้งตำรวจในพื้นที่ถ้ามีอันตราย
หย่าที่อเมริกาแล้ว ต้องทำอะไรในไทยอีกไหม?
ควรทำ ถ้าการสมรสเคยจดหรือบันทึกในไทย ทะเบียนไทยไม่เปลี่ยนเองตามคำพิพากษาของศาลสหรัฐฯ ต้องนำคำพิพากษาที่รับรองและแปลแล้วไปขอบันทึกการหย่า (คร.22) ที่อำเภอหรือเขต ถ้ามีทรัพย์หรือลูกในไทย ควรปรึกษาทนายไทยด้วย
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ
