คุณกำลังจะฟ้องหย่าหรือจัดการเรื่องหย่ากับคู่สมรสชาวอเมริกันในไทย และเอกสารสำคัญหลายฉบับออกในสหรัฐฯ เช่น ทะเบียนสมรสของรัฐ ใบหย่าเดิม หรือหนังสือมอบอำนาจที่ลงนามที่นั่น เอกสารจากอเมริกาใช้ในคดีหย่าไทยได้เมื่อผ่านการรับรองและแปลตามขั้นตอน ถ้าข้ามขั้นใดขั้นหนึ่ง เอกสารอาจถูกส่งกลับและเสียเวลาไปมาก บทความนี้อธิบายขั้นตอนที่ใช้อยู่ตอนนี้ วิธีเลือกสถานทูตหรือสถานกงสุลไทยให้ถูกแห่ง และสิ่งที่อาจเปลี่ยนเมื่ออนุสัญญา Apostille มีผลกับไทยในปี 2570
การรับรองเอกสารต่างประเทศ คืออะไร
การรับรองเอกสารต่างประเทศ (legalization) คือการให้หน่วยงานที่มีอำนาจรับรองต่อกันเป็นทอด ๆ ว่าเอกสารนั้นออกโดยผู้มีอำนาจจริง จนศาลหรือสำนักทะเบียนของไทยเชื่อถือเอกสารได้ การแปลเป็นภาษาไทยและรับรองคำแปลเป็นอีกขั้นตอนหนึ่งที่ทำต่อในไทย
สำหรับเอกสารที่หน่วยงานสหรัฐฯ ออก เช่น ทะเบียนสมรสหรือใบหย่า สถานทูตไทยในกรุงวอชิงตันระบุว่าต้องรับรองสามแห่งในสหรัฐฯ ก่อน แล้วจึงแปลและรับรองคำแปลในไทย สถานกงสุลใหญ่ไทยในนิวยอร์กและลอสแอนเจลิสอธิบายลำดับไว้สอดคล้องกัน
เอกสารจากอเมริกาใช้ในคดีหย่าไทย มีอะไรบ้าง
เอกสารที่พบบ่อยมีสี่กลุ่ม แต่ละกลุ่มใช้ต่างกันและเริ่มต้นการรับรองต่างกัน
| เอกสาร | ใช้ทำอะไรในเรื่องหย่า | จุดเริ่มต้นของการรับรอง |
|---|---|---|
| ทะเบียนสมรสของรัฐ (marriage certificate) | พิสูจน์การสมรสเมื่อฟ้องหย่าที่ศาลไทย หรือขอบันทึกฐานะแห่งครอบครัว | ฉบับที่หน่วยงานผู้ออกรับรองสำเนา แล้วส่งรับรองต่อในรัฐที่ออก |
| คำพิพากษาหรือใบหย่าของศาลรัฐ | แสดงว่าการสมรสครั้งก่อนสิ้นสุดแล้ว หรือขอบันทึกการหย่าที่ทำในสหรัฐฯ ลงทะเบียนไทย | สำเนาที่ศาลรัฐรับรอง |
| สูติบัตรของลูกที่เกิดในสหรัฐฯ | ประกอบคำขอเรื่องอำนาจปกครองและค่าเลี้ยงดูบุตร | ฉบับที่หน่วยงานผู้ออกรับรองสำเนา |
| หนังสือมอบอำนาจหรือเอกสารที่ลงนามเอง | ให้ผู้รับมอบอำนาจในไทยดำเนินการบางเรื่องแทน | โดยทั่วไปลงนามต่อหน้าโนตารีก่อน (ดูหัวข้อด้านล่าง) |
ในคดีหย่า ทนายจะใช้ทะเบียนสมรสสหรัฐฯ ที่ผ่านการรับรองและแปลแล้วเป็นหลักฐานการสมรส ถ้าคุณจดทะเบียนสมรสตามกฎหมายรัฐในสหรัฐฯ และยังไม่เคยจดหรือบันทึกในไทย เรื่องสถานะของการสมรสและทางหย่าในไทยอยู่ใน จดทะเบียนสมรสที่อเมริกา หย่าในไทยได้ไหม
ขั้นตอนรับรองเอกสารจากอเมริกาในปัจจุบัน ทำอย่างไร
ณ เดือนพฤศจิกายน 2569 ให้รับรองตามลำดับนี้ ห้ามสลับขั้น เพราะแต่ละหน่วยงานรับรองต่อจากหน่วยงานก่อนหน้า
- ขอฉบับที่รับรองสำเนาแล้ว จากหน่วยงานที่ออกเอกสาร เช่น หน่วยงานทะเบียนหรือศาลของรัฐ
- รับรองที่สำนักงานเลขาธิการรัฐ (Secretary of State) ของรัฐที่ออกเอกสาร ไม่ใช่รัฐที่คุณอยู่ตอนนี้
- รับรองที่กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ (U.S. Department of State) สถานกงสุลใหญ่ไทยในลอสแอนเจลิสระบุว่ารับรองเฉพาะเอกสารที่ผ่านขั้นนี้แล้ว
- รับรองที่สถานทูตหรือสถานกงสุลใหญ่ไทยที่ดูแลรัฐที่ออกเอกสาร
- แปลเป็นภาษาไทยและรับรองคำแปลที่กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ
- ยื่นต่อศาลหรือสำนักทะเบียนในไทย พร้อมคำแปลที่รับรองแล้ว
สถานกงสุลใหญ่ไทยในนิวยอร์กเขียนไว้ชัดว่าไม่รับ Apostille ข้อมูลบนเว็บไซต์ของสถานทูตและสถานกงสุลปรับได้ จึงควรเปิดหน้าของแห่งที่ดูแลรัฐของคุณอีกครั้งก่อนส่งเอกสาร ภาพรวมการรับรองเอกสารจากทุกประเทศเพื่อใช้ในคดีหย่าอยู่ใน รับรองเอกสารต่างประเทศ ใช้ในคดีหย่า 5 ขั้นตอนก่อนยื่นศาลไทย
หนังสือมอบอำนาจที่ลงนามในอเมริกา ต้องทำอย่างไร
โดยทั่วไปต้องลงนามต่อหน้าโนตารี (notary public) ก่อนเข้าขั้นตอนรับรอง เอกสารที่คุณหรือคู่สมรสลงนามเองไม่ได้ออกโดยหน่วยงานรัฐ หน้าเว็บของสถานทูตกล่าวถึงโนตารีไว้ไม่ครบทุกกรณี จึงควรตรวจกับสถานทูตหรือสถานกงสุลไทยที่ดูแลรัฐนั้นก่อนลงนาม ส่วนเนื้อหาของหนังสือมอบอำนาจ เช่น มอบให้ทำเรื่องใดได้บ้าง ควรให้ทนายร่างหรือตรวจก่อน เพราะถ้าขอบเขตไม่ตรงกับงานที่ต้องทำ อาจต้องทำและรับรองใหม่ทั้งชุด
ต้องส่งเอกสารไปสถานทูตหรือสถานกงสุลไทยแห่งไหน
ดูจากรัฐที่ออกเอกสาร ไม่ใช่รัฐที่คุณหรือคู่สมรสอาศัยอยู่ตอนนี้ สถานทูตและสถานกงสุลใหญ่ไทยแต่ละแห่งดูแลรัฐต่างกัน ตัวอย่างด้านล่างตรวจจากหน้าทางการของแต่ละแห่ง
| ตัวอย่างรัฐที่ออกเอกสาร | แห่งที่ดูแล |
|---|---|
| แคลิฟอร์เนีย เนวาดา แอริโซนา ฮาวาย | สถานกงสุลใหญ่ไทย ณ นครลอสแอนเจลิส |
| นิวยอร์ก นิวเจอร์ซีย์ แมสซาชูเซตส์ เพนซิลเวเนีย โอไฮโอ | สถานกงสุลใหญ่ไทย ณ นครนิวยอร์ก |
| เท็กซัส ฟลอริดา เวอร์จิเนีย แมริแลนด์ | สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงวอชิงตัน |
รัฐที่ไม่อยู่ในตัวอย่างนี้ ให้ตรวจเขตอาณาจากเว็บไซต์ของสถานทูตหรือสถานกงสุลใหญ่ไทยก่อนส่ง การส่งผิดแห่งเป็นสาเหตุที่ทำให้เอกสารถูกส่งกลับได้
ตัวอย่างสมมติ
นางบี คนไทย จดทะเบียนสมรสกับนายเอ ชาวอเมริกัน ตามกฎหมายรัฐแคลิฟอร์เนีย ต่อมาทั้งคู่ย้ายไปอยู่เท็กซัส แล้วนางบีกลับมาอยู่ไทยและจะฟ้องหย่าที่ศาลไทย นางบีขอทะเบียนสมรสฉบับรับรองสำเนา ส่งรับรองที่สำนักงานเลขาธิการรัฐของแคลิฟอร์เนีย ไม่ใช่ของเท็กซัส ต่อด้วยกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ และสถานกงสุลใหญ่ไทยในลอสแอนเจลิสซึ่งดูแลแคลิฟอร์เนีย เมื่อเอกสารมาถึงไทย นางบีให้ผู้แปลแปลเป็นภาษาไทยแล้วรับรองคำแปลที่กรมการกงสุล ทนายจึงใช้ทะเบียนสมรสนี้ประกอบคำฟ้อง ส่วนการส่งหมายถึงนายเอที่เท็กซัสเป็นอีกเรื่องหนึ่ง ดู สามีอเมริกันหายตัว ติดต่อไม่ได้ ฟ้องหย่าที่ศาลไทยได้ไหม
Apostille ปี 2570 จะเปลี่ยนอะไร
Apostille คือใบรับรองเอกสารมหาชนตามอนุสัญญาเฮกที่เรียกกันว่าอนุสัญญา Apostille ซึ่งมุ่งให้ประเทศภาคีใช้ใบรับรองแบบเดียวแทนการรับรองหลายทอด อนุสัญญามีผลกับสหรัฐฯ ตั้งแต่วันที่ 15 ตุลาคม 2524 ส่วนไทยยื่นภาคยานุวัติเมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2569 และอนุสัญญาจะมีผลสำหรับไทยวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570
ณ เดือนพฤศจิกายน 2569 อนุสัญญายังไม่มีผลกับไทย เอกสารจากสหรัฐฯ ที่มีเพียง Apostille จึงยังใช้แทนขั้นตอนข้างต้นไม่ได้ และยังไม่พบประกาศของกรมการกงสุลว่าหลังวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 จะรับเอกสารที่มี Apostille จากต่างประเทศอย่างไร ตั้งแต่วันนั้นขั้นตอนอาจเปลี่ยน ควรตรวจประกาศของกรมการกงสุลและสถานทูตหรือสถานกงสุลไทยก่อนยื่นทุกครั้ง
ควรรอให้ Apostille มีผลก่อนไหม
โดยทั่วไปไม่ควรรอ ถ้าคุณมีเหตุต้องฟ้องหย่าอยู่แล้ว เพราะวิธีปฏิบัติหลังวันที่อนุสัญญามีผลยังไม่ประกาศ และเหตุฟ้องหย่าบางเหตุมีกำหนดเวลา ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1529 สิทธิฟ้องหย่าด้วยเหตุตามมาตรา 1516 (1) (2) (3) และ (6) ระงับเมื่อพ้นหนึ่งปีนับแต่วันที่รู้หรือควรรู้ถึงเหตุนั้น ถ้ากำหนดยื่นของคุณอยู่ใกล้ช่วงเปลี่ยนผ่าน ให้ทนายตรวจประกาศล่าสุดก่อนเริ่มรับรอง
แปลและรับรองคำแปลที่กรมการกงสุล ต้องระวังอะไร
ต้องระวังความตรงกันของชื่อและข้อมูล หลังเอกสารผ่านการรับรองฝั่งสหรัฐฯ และสถานทูตหรือสถานกงสุลไทยแล้ว ต้องแปลเป็นภาษาไทยและนำไปรับรองคำแปลที่กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ สำนักทะเบียนกำหนดให้เอกสารภาษาต่างประเทศผ่านการรับรองนิติกรณ์โดยกรมการกงสุล จุดที่ควรตรวจเป็นพิเศษคือการสะกดชื่อ วันเดือนปี ชื่อรัฐและเมืองในคำแปลต้องตรงกับต้นฉบับและหนังสือเดินทาง เพราะชื่อที่สะกดไม่ตรงทำให้ต้องอธิบายเพิ่มในคดี
ถ้าคุณหย่าที่ศาลในสหรัฐฯ ไปแล้ว และต้องการเพียงบันทึกการหย่าลงทะเบียนไทย ขั้นตอนเฉพาะเรื่องนั้นอยู่ใน ใบหย่าอเมริกาใช้ในไทยได้ไหม? บันทึกการหย่าที่อำเภอ ส่วนทิศทางกลับกัน คือการนำคำพิพากษาหย่าไทยไปใช้ในสหรัฐฯ อยู่ใน หย่าที่ศาลไทยแล้ว ใช้ในอเมริกาได้ไหม
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเมื่อรับรองเอกสารจากอเมริกา
- ส่งรับรองตามรัฐที่อยู่ ไม่ใช่รัฐที่ออกเอกสาร ทั้งสำนักงานเลขาธิการรัฐและสถานกงสุลไทยต้องเป็นของรัฐที่ออก
- ข้ามกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ แล้วส่งตรงไปสถานกงสุลไทย
- ใช้ Apostille อย่างเดียว ซึ่งยังใช้แทนการรับรองหลายทอดไม่ได้จนกว่าจะมีประกาศใหม่
- ใช้สำเนาธรรมดาหรือเอกสารผิดฉบับ เช่น คำร้องขอหย่าแทนคำพิพากษา
- แปลเองโดยไม่รับรองคำแปล ที่กรมการกงสุล
- ลงนามหนังสือมอบอำนาจก่อนตรวจขอบเขตและข้อกำหนดโนตารี
เมื่อไรควรให้ทนายช่วย และทนายช่วยอะไรได้บ้าง
ควรให้ทนายช่วยตั้งแต่ก่อนขอเอกสารฉบับแรก เพราะการรู้ว่าคดีต้องใช้เอกสารใดบ้างช่วยให้รับรองครั้งเดียวครบ งานที่ทนายช่วยได้มีดังนี้
- ตรวจว่าคดีหย่าของคุณต้องใช้เอกสารสหรัฐฯ ฉบับใด และฉบับใดไม่จำเป็น
- ระบุรัฐที่ออกเอกสารแต่ละฉบับ และสถานทูตหรือสถานกงสุลไทยที่ดูแล
- ร่างหรือตรวจหนังสือมอบอำนาจให้ตรงกับงานที่ต้องทำในไทย
- ตรวจคำแปลก่อนนำไปรับรองที่กรมการกงสุล
- ติดตามประกาศเรื่อง Apostille ช่วงต้นปี 2570
- ยื่นเอกสารประกอบคำฟ้อง หรือยื่นต่อสำนักทะเบียน
เอกสารจากสหรัฐฯ เป็นด่านแรกของคดีหย่ากับคู่สมรสชาวอเมริกัน ถ้าเตรียมถูกตั้งแต่ต้น คดีจะเดินต่อได้โดยไม่ต้องย้อนกลับไปรับรองใหม่ ถ้าต้องการให้ช่วยวางแผนเอกสารหรือเตรียมคดี ติดต่อสำนักงาน
คำถามที่พบบ่อย
เอกสารจากอเมริกาติด Apostille แล้ว ใช้ในคดีหย่าไทยได้หรือยัง?
ยังไม่ได้ ณ เดือนพฤศจิกายน 2569 อนุสัญญา Apostille จะมีผลสำหรับไทยวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 ตอนนี้ยังต้องรับรองที่สำนักงานเลขาธิการรัฐ กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ และสถานทูตหรือสถานกงสุลไทย แล้วแปลและรับรองคำแปลที่กรมการกงสุล หลังวันนั้นให้ตรวจประกาศของกรมการกงสุลก่อน
ต้องส่งเอกสารไปสถานกงสุลไทยตามรัฐที่อยู่ หรือรัฐที่ออกเอกสาร?
ตามรัฐที่ออกเอกสาร ทะเบียนสมรสที่ออกในแคลิฟอร์เนียต้องรับรองที่สำนักงานเลขาธิการรัฐของแคลิฟอร์เนีย และสถานกงสุลใหญ่ไทยในลอสแอนเจลิส แม้วันนี้คุณจะอยู่รัฐอื่นหรืออยู่ในไทยแล้ว
เซ็นหนังสือมอบอำนาจที่อเมริกา ต้องรับรองอย่างไร?
โดยทั่วไปต้องลงนามต่อหน้าโนตารีก่อน แล้วจึงเข้าขั้นตอนรับรองตามลำดับเดียวกับเอกสารอื่น ควรตรวจข้อกำหนดกับสถานทูตหรือสถานกงสุลไทยที่ดูแลรัฐนั้นก่อนลงนาม และให้ทนายตรวจขอบเขตของการมอบอำนาจ เพื่อไม่ต้องทำใหม่ทั้งชุด
แปลเอกสารเองแล้วยื่นศาลได้ไหม?
ไม่ควร ขั้นตอนที่สถานทูตไทยในสหรัฐฯ อธิบายไว้กำหนดให้แปลเป็นภาษาไทยและรับรองคำแปลที่กรมการกงสุลก่อนยื่นต่อสำนักทะเบียนหรือศาลในไทย ถ้าแปลเอง ให้ทนายตรวจคำแปลก่อนนำไปรับรอง
รับรองเอกสารที่สถานทูตไทยในสหรัฐฯ เสียค่าใช้จ่ายและใช้เวลาเท่าไร?
ขึ้นกับแต่ละแห่ง สถานทูตและสถานกงสุลใหญ่แต่ละแห่งกำหนดค่าธรรมเนียมและวิธีรับส่งเอกสารเอง และปรับได้ ควรตรวจจากหน้าเว็บไซต์ของแห่งที่ดูแลรัฐที่ออกเอกสารก่อนส่ง และเผื่อเวลาสำหรับการส่งเอกสารข้ามประเทศ
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ
