ฟ้องชู้ที่ศาลไหน ดูภูมิลำเนาจำเลยหรือที่มูลคดีเกิด

ฟ้องชู้เรียกค่าทดแทนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1523 เป็นคดีครอบครัว จึงยื่นที่ศาลเยาวชนและครอบครัว โดยเลือกศาลที่จำเลยมีภูมิลำเนาอยู่ในเขต หรือศาลที่มูลคดีเกิดขึ้นในเขต ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 4

ฟ้องชู้ต้องยื่นศาลประเภทไหน

คดีเรียกค่าทดแทนจากชู้เป็นสิทธิที่มาจากบรรพ 5 ครอบครัว จึงอยู่ในอำนาจของ ศาลเยาวชนและครอบครัว ไม่ใช่ศาลแพ่งหรือศาลแขวง แม้จะเป็นการเรียกเงินก็ตาม

• กรุงเทพมหานคร ศาลเยาวชนและครอบครัวกลาง
• ต่างจังหวัด ศาลเยาวชนและครอบครัวจังหวัด
• บางท้องที่ แผนกคดีเยาวชนและครอบครัวในศาลจังหวัด

ก่อนยื่นควรตรวจว่าอำเภอที่จำเลยอยู่ หรืออำเภอที่เกิดเหตุ อยู่ในเขตของศาลใด เพราะบางจังหวัดมีศาลเยาวชนและครอบครัวที่รับผิดชอบหลายอำเภอ

ฟ้องชู้ยื่นที่ภูมิลำเนาใคร

หลักคือ ภูมิลำเนาของจำเลย ไม่ใช่ของผู้ฟ้อง มาตรา 4 (1) ให้ยื่นคำฟ้องต่อศาลที่จำเลยมีภูมิลำเนาอยู่ในเขต หรือศาลที่มูลคดีเกิดขึ้นในเขต ไม่ว่าจำเลยจะมีภูมิลำเนาในราชอาณาจักรหรือไม่

ภูมิลำเนาคือถิ่นที่บุคคลมีสถานที่อยู่เป็นแหล่งสำคัญ ในทางปฏิบัติมักดูจากที่อยู่ตามทะเบียนบ้าน หรือที่อยู่ที่จำเลยพักอาศัยเป็นประจำ คนเดียวอาจมีภูมิลำเนาหลายแห่งได้ เช่น มีบ้านจังหวัดหนึ่งแต่ทำงานและพักอีกจังหวัดหนึ่ง

ถ้าย้ายไปอยู่จังหวัดอื่นหลังรู้เรื่อง ภูมิลำเนาใหม่ของผู้ฟ้องเองไม่ทำให้ศาลในจังหวัดนั้นมีเขตอำนาจ ต้องกลับไปดูภูมิลำเนาของจำเลยหรือที่มูลคดีเกิด

มูลคดีเกิดที่ไหน ในคดีฟ้องชู้

มูลคดีหมายถึง ต้นเหตุอันเป็นที่มาแห่งการโต้แย้งสิทธิ ซึ่งทำให้เกิดอำนาจฟ้อง บทความวิชาการของคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยพายัพ (พ.ศ. 2565) สรุปหลักนี้จากคำพิพากษาศาลฎีกาหลายฉบับ และชี้ว่าคดีหนึ่งอาจมีสถานที่มูลคดีเกิดได้หลายแห่ง

ในคดีชู้ สถานที่ที่มักถูกพิจารณาว่าเป็นที่มูลคดีเกิด ได้แก่

• สถานที่ที่เกิดหรือพบเห็นพฤติการณ์ฉันชู้สาว ซึ่งศาลเยาวชนและครอบครัวจังหวัดสิงห์บุรียกเป็นตัวอย่างไว้ในคำถามที่พบบ่อยเรื่องคดีหย่า
• สถานที่ที่ชู้กับคู่สมรสของเราแสดงตนต่อผู้อื่นโดยเปิดเผย เช่น ไปงานสังคมหรือพักอาศัยด้วยกัน
• สถานที่ที่ทั้งสองไปอยู่กินด้วยกัน

ความสัมพันธ์ที่ปรากฏทางโซเชียลมีเดีย มักทำให้ตอบได้ยากว่ามูลคดีเกิดที่ใด ถ้าพฤติการณ์เกิดหลายจังหวัด หรือเกิดทางออนไลน์เป็นหลัก ควรให้ทนายตรวจก่อนเลือกศาล

ฟ้องหย่าพร้อมฟ้องชู้ ต้องยื่นศาลเดียวกันไหม

ยื่นรวมในคดีเดียวได้ และ มักสะดวกกว่าแยกฟ้องสองศาล เพราะพยานหลักฐานชุดเดียวกันใช้ได้ทั้งเหตุหย่าและค่าทดแทน มาตรา 5 ให้ยื่นต่อศาลที่มีเขตอำนาจเหนือจำเลยคนใดคนหนึ่งได้ เมื่อข้อหาเกี่ยวข้องกัน

ถ้าไม่ต้องการหย่า ก็ฟ้องชู้อย่างเดียวได้ โดยใช้หลักภูมิลำเนาของชู้หรือที่มูลคดีเกิดตามมาตรา 4 อ่านเงื่อนไขการเรียกค่าทดแทนได้ที่ ฟ้องชู้ต้องมีหลักฐานอะไรบ้าง และวิธีเก็บที่ไม่ผิดกฎหมาย

ฟ้องชู้ออนไลน์ได้ไหม

ต้องตรวจ ณ วันที่จะยื่น เพราะ ระบบยื่นฟ้องออนไลน์ของศาลยุติธรรมทยอยเปิดทีละประเภทคดี ข่าวการเปิดระบบ e-Filing รุ่นใหม่เมื่อวันที่ 5 มกราคม 2569 ระบุว่า ระยะแรกขยายไปถึงศาลเยาวชนและครอบครัวเป็นครั้งแรก แต่เปิดเฉพาะคดีรับรองบุตรที่มารดาให้ความยินยอม

ผู้ใช้ระบบต้องยืนยันตัวตนผ่านแอป ThaID ทุกครั้ง ส่วนบริการตรวจสถานะคดีด้วยตนเองที่เปิดในปี 2569 ก็เริ่มจากคดีแพ่งและคดีผู้บริโภคก่อน ดังนั้นคดีฟ้องชู้จะยื่นออนไลน์ได้หรือยัง ควรตรวจรายการประเภทคดีของระบบ หรือสอบถามศาลที่มีเขตอำนาจโดยตรง

แม้ยื่นออนไลน์ได้ในอนาคต ผู้ฟ้องก็ยังอาจต้องไปศาลในวันไกล่เกลี่ยหรือวันสืบพยาน

ยื่นผิดศาลแล้วจะเป็นอย่างไร

ศาลอาจสั่งคืนหรือไม่รับคำฟ้อง เพื่อให้ไปยื่นต่อศาลที่มีเขตอำนาจ ตามมาตรา 18 ปัญหาคือ เวลาที่เสียไประหว่างนั้นยังนับอายุความต่อ

สิทธิเรียกค่าทดแทนตามมาตรา 1523 ระงับเมื่อพ้นหนึ่งปีนับแต่วันที่รู้หรือควรรู้ความจริง ตามมาตรา 1529 คนที่ใกล้ครบหนึ่งปีจึงไม่ควรเสี่ยงกับศาลที่ไม่แน่ใจ

ถ้ารู้เรื่องมาใกล้ครบหนึ่งปีแล้ว ให้ยื่นที่ศาลซึ่งจำเลยมีภูมิลำเนาตามทะเบียนบ้าน เพราะเป็นฐานเขตอำนาจที่โต้แย้งได้ยากที่สุด อย่าเสียเวลาไปกับศาลที่ต้องพิสูจน์ว่ามูลคดีเกิดที่นั่น

อ่านการนับอายุความโดยละเอียดได้ที่ ฟ้องชู้อายุความกี่ปี นับจากวันไหน

ควรเริ่มอย่างไร

เตรียมข้อมูลสามอย่าง คือ ที่อยู่ตามทะเบียนบ้านของชู้ สถานที่ที่เกิดพฤติการณ์แต่ละครั้งพร้อมวันที่ และวันที่เรารู้เรื่องครั้งแรก ข้อมูลชุดนี้บอกได้ทั้งศาลที่ยื่นได้และเวลาที่เหลืออยู่

จากนั้นปรึกษาทนายความคดีครอบครัว เพื่อเลือกศาลที่ถูกต้องและสะดวกต่อการนำพยานไปสืบ และตัดสินใจว่าจะฟ้องรวมกับคดีหย่าหรือไม่ เปรียบเทียบหลักเขตอำนาจของคดีหย่าได้ที่ ฟ้องหย่ายื่นศาลไหน ภูมิลำเนาใคร ที่เกิดเหตุ