โดนฟ้องชู้แพ้ อุทธรณ์ขอลดค่าทดแทนได้ไหม จุดที่ควรยกและที่ไม่ควรยก

การถูกฟ้องเรียกค่าทดแทนในฐานะชู้เป็นเรื่องที่หนักทั้งทางใจและทางการเงิน เมื่อศาลชั้นต้นพิพากษาให้จ่าย บางคนเห็นว่าข้อเท็จจริงไม่ได้เป็นอย่างที่อีกฝ่ายกล่าวอ้าง บางคนยอมรับว่าความสัมพันธ์เกิดขึ้นจริงแต่เห็นว่าจำนวนเงินสูงเกินพฤติการณ์ บทความนี้อธิบายมุมของฝ่ายจำเลยว่าอุทธรณ์อะไรได้ อะไรไม่ควรยก ระหว่างอุทธรณ์ต้องจ่ายหรือไม่ และทางเจรจาที่ควรเปิดไว้ควบคู่กัน

โดนฟ้องชู้แพ้ อุทธรณ์ได้ไหม

อุทธรณ์ได้ คำพิพากษาคดีฟ้องชู้เป็นคำพิพากษาในคดีครอบครัว ฝ่ายที่แพ้อุทธรณ์ไปยังศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษตามพระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. 2553 มาตรา 180 โดยยื่นอุทธรณ์เป็นหนังสือต่อศาลชั้นต้นที่มีคำพิพากษา ภายในหนึ่งเดือนนับแต่วันอ่านคำพิพากษา และวางเงินค่าฤชาธรรมเนียมที่ต้องใช้แก่อีกฝ่ายตามคำพิพากษาพร้อมอุทธรณ์ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ป.วิ.พ.) มาตรา 229

อุทธรณ์ของฝ่ายจำเลยในคดีฟ้องชู้ คือคำขอให้ศาลอุทธรณ์ทบทวนว่าศาลชั้นต้นวินิจฉัยความรับผิดหรือจำนวนค่าทดแทนถูกต้องหรือไม่ อุทธรณ์ฉบับเดียวขอได้ทั้งสองทาง โดยจัดเป็นคำขอหลักให้ยกฟ้อง และคำขอรองให้ลดค่าทดแทน ถ้าเขียนสองทางนี้ ต้องเรียบเรียงไม่ให้ขัดกันเอง ภาพรวมการสู้คดีในชั้นต้นอยู่ที่ สู้คดีฟ้องชู้ ฝ่ายที่ถูกฟ้องทำอะไรได้บ้าง

จุดที่ยกขึ้นอุทธรณ์ได้

ประเด็นที่มีฐานในตัวบทมาจากประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) มาตรา 1523 วรรคสองและวรรคสาม มาตรา 1525 และมาตรา 1529 ทุกข้อต้องเป็นเรื่องที่ยกขึ้นว่ากันมาแล้วในศาลชั้นต้นตาม ป.วิ.พ. มาตรา 225

ขอลดค่าทดแทนต้องเขียนอย่างไร

ต้องชี้ว่าจำนวนที่ศาลกำหนดไม่สมควรแก่พฤติการณ์ที่พิสูจน์ได้ เพราะมาตรา 1525 ให้ศาลวินิจฉัยค่าทดแทน "ตามควรแก่พฤติการณ์" และไม่มีขั้นต่ำหรือขั้นสูง อุทธรณ์ควรระบุว่าคำพิพากษารับฟังข้อเท็จจริงใดเกินกว่าที่พยานแสดง เช่น ถือว่าความสัมพันธ์ยาวนานหรือเปิดเผยกว่าที่ปรากฏในสำนวน การเขียนเพียงว่า "สูงเกินไป" โดยไม่ชี้พยานมักไม่มีน้ำหนัก ถ้าจำนวนที่โต้แย้งกันในชั้นอุทธรณ์ไม่มาก ให้ทนายตรวจข้อจำกัดอุทธรณ์ข้อเท็จจริงตาม ป.วิ.พ. มาตรา 224 ก่อน

ไม่รู้ว่าอีกฝ่ายมีคู่สมรส ยกขึ้นได้หรือไม่

ยกได้ ถ้าเคยยกไว้พร้อมพยานในศาลชั้นต้น แต่ผลไม่แน่นอน ฝ่ายจำเลยมักต่อสู้ว่าไม่รู้หรือไม่มีทางรู้ว่าอีกฝ่ายมีคู่สมรส ขณะที่ตัวบทมาตรา 1523 วรรคสองไม่ได้เขียนเรื่องความรู้นี้ไว้เป็นองค์ประกอบโดยตรง ผลของประเด็นนี้จึงขึ้นกับข้อเท็จจริงของคดีและแนวการวินิจฉัยของศาล ถ้าคุณมีพยานในสำนวน เช่น หลักฐานว่าอีกฝ่ายแสดงตัวว่าโสด ให้ทนายประเมินว่าควรยกต่อในชั้นอุทธรณ์อย่างไร ไม่ควรเชื่อว่าข้อนี้ข้อเดียวจะทำให้ชนะคดี

จุดที่ไม่ควรยก หรือยกแล้วไม่ช่วย

• ข้อเท็จจริงหรือพยานใหม่ที่ไม่เคยว่ากันในศาลชั้นต้น มาตรา 225 จำกัดเรื่องที่ยกได้ เว้นแต่ปัญหาความสงบเรียบร้อยของประชาชน หรือพฤติการณ์ไม่เปิดช่องให้ยกในศาลชั้นต้น
• "ฟ้องชู้ต้องหย่าก่อน" ไม่ถูกต้องสำหรับการฟ้องชู้ตามมาตรา 1523 วรรคสอง ซึ่งไม่มีเงื่อนไขว่าต้องหย่า
• "เป็นเพศเดียวกันจึงไม่ใช่ชู้" ถ้อยคำปัจจุบันที่มีผลตั้งแต่เดือนมกราคม 2568 ใช้คำว่า "ผู้ซึ่ง" ไม่จำกัดเพศ ถ้าเหตุการณ์เกิดก่อนกฎหมายใหม่ใช้บังคับ ควรให้ทนายตรวจเป็นกรณีไป
• "ไม่มีเงินจ่าย" เป็นเหตุเดียวให้ยกฟ้อง ฐานะการเงินไม่ใช่เหตุตามกฎหมายที่ทำให้พ้นความรับผิด ส่วนจะนำมาประกอบเรื่องจำนวนหรือวิธีชำระได้เพียงใดขึ้นกับศาล
• โจมตีผู้ฟ้องหรือคู่สมรสของเขาเรื่องส่วนตัว ไม่ช่วยให้ข้อกฎหมายดีขึ้น และข้อมูลที่ทำให้รู้ตัวคู่ความในคดีครอบครัวห้ามเผยแพร่ เว้นแต่ศาลอนุญาต
• นับอายุความหนึ่งปีแบบตายตัว การนับกรณีความสัมพันธ์ยังต่อเนื่องขึ้นกับข้อเท็จจริง ควรให้ทนายดูวันที่ในสำนวนอย่างละเอียด

ระหว่างอุทธรณ์ต้องจ่ายค่าทดแทนหรือไม่

ต้องจ่าย ถ้าศาลไม่ได้สั่งทุเลา เพราะ ป.วิ.พ. มาตรา 231 กำหนดว่า "การยื่นอุทธรณ์ย่อมไม่เป็นการทุเลาการบังคับตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลชั้นต้น" ผู้ชนะคดีจึงอาจเริ่มบังคับคดีได้ระหว่างที่คุณอุทธรณ์ ถ้าต้องการให้หยุดบังคับ ต้องยื่นคำขอทุเลาการบังคับพร้อมแสดงเหตุอันสมควร คำขอยื่นต่อศาลอุทธรณ์ได้ก่อนพิพากษา หรือยื่นผ่านศาลชั้นต้นจนถึงเวลาที่ศาลมีคำสั่งรับอุทธรณ์ ในกรณีฉุกเฉินศาลสั่งทุเลาชั่วคราวได้ และศาลอาจกำหนดเงื่อนไข เช่น ให้หาประกันหรือวางเงิน รายละเอียดอยู่ที่ อุทธรณ์แล้วต้องจ่ายตามคำพิพากษาไหม การขอทุเลาการบังคับ

สิ่งที่ห้ามทำคือการโอนหรือซ่อนทรัพย์สินเพื่อไม่ให้ถูกบังคับคดี นอกจากไม่แก้ปัญหาแล้วยังอาจสร้างปัญหาทางกฎหมายใหม่ ขั้นตอนการบังคับคดีที่อีกฝ่ายอาจใช้อ่านได้ที่ บังคับคดีฟ้องชู้ ยึดทรัพย์อย่างไร

เจรจาผ่อนชำระควบคู่กับการอุทธรณ์

การอุทธรณ์กับการเจรจาไม่ขัดกัน หลายคดีจบได้เร็วกว่าเมื่อทั้งสองฝ่ายตกลงเรื่องจำนวนและงวดชำระกันได้ ข้อตกลงที่ดีควรระบุจำนวนรวม งวดและวันชำระ ผลเมื่อผิดนัด และสิ่งที่จะทำกับอุทธรณ์ที่ยื่นไว้ รายละเอียดการผ่อนจ่ายในคดีฟ้องชู้อยู่ใน แพ้คดีฟ้องชู้ เจรจาผ่อนจ่ายระหว่างอุทธรณ์

ถ้าผู้ชนะคดียื่นอุทธรณ์ขอเพิ่มค่าทดแทนด้วย คุณยื่นคำแก้อุทธรณ์ได้ภายในสิบห้าวันนับแต่วันส่งสำเนาอุทธรณ์ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 237 ไม่ยื่นก็ไม่ถือว่าขาดนัด แต่จะเสียโอกาสโต้แย้ง มุมของฝ่ายที่ขอเพิ่มอ่านได้ใน อุทธรณ์ค่าทดแทนฟ้องชู้ขอเพิ่ม

ตัวอย่างสมมติ: ยอมรับความสัมพันธ์ แต่จำนวนเงินเกินพฤติการณ์

ตัวอย่างนี้เป็นเรื่องสมมติ คุณบีมถูกฟ้องเรียกค่าทดแทน ศาลชั้นต้นฟังว่าคุณบีมมีความสัมพันธ์ในทำนองชู้กับคู่สมรสของผู้ฟ้องและพิพากษาให้จ่ายเป็นจำนวนสูง โดยให้เหตุผลว่าความสัมพันธ์ดำเนินมาหลายปีและเป็นที่รู้กันในที่ทำงาน แต่พยานในสำนวนแสดงช่วงเวลาที่พบกันเพียงไม่กี่เดือน และไม่มีพยานจากที่ทำงานเลย

คุณบีมไม่ควรอุทธรณ์ว่าตนไม่ผิดเลยถ้าพยานในสำนวนไม่รองรับ แต่ควรอุทธรณ์ชี้ว่าศาลชั้นต้นรับฟังระยะเวลาและการเปิดเผยเกินกว่าที่พยานแสดง จึงขอให้ลดค่าทดแทนให้สมควรแก่พฤติการณ์ พร้อมพิจารณาขอให้ชำระเป็นงวดถ้าเคยยกไว้ ระหว่างนั้นควรพิจารณาขอทุเลาการบังคับ และเปิดการเจรจากับผู้ฟ้องไปพร้อมกัน ผลสุดท้ายเป็นดุลพินิจของศาล ศาลอุทธรณ์อาจลดให้บางส่วนหรือพิพากษายืนก็ได้

สิ่งที่ควรทำภายในหนึ่งเดือนหลังฟังคำพิพากษา

1. ขอคัดคำพิพากษาและจดวันอ่านคำพิพากษา
2. แยกเหตุผลของศาลเป็นสองส่วน คือเรื่องความรับผิด และเรื่องจำนวนเงิน
3. เทียบเหตุผลแต่ละข้อกับพยานในสำนวนว่ามีข้อใดเกินกว่าที่พยานแสดง
4. ให้ทนายตรวจข้อจำกัดอุทธรณ์ข้อเท็จจริงและประเด็นที่เคยยกไว้ในศาลชั้นต้น
5. ตัดสินใจเรื่องคำขอทุเลาการบังคับ และเตรียมหลักประกันถ้าศาลอาจกำหนด
6. ยื่นอุทธรณ์ต่อศาลชั้นต้นพร้อมวางค่าฤชาธรรมเนียม และเปิดช่องเจรจาไว้ควบคู่

ฝ่ายที่โดนฟ้องชู้แพ้มักตัดสินใจภายใต้ความกดดัน ทั้งเรื่องเงินและชื่อเสียง การให้ทนายแยกว่าประเด็นใดมีฐานในสำนวนจริง ช่วยให้ไม่เสียเวลาไปกับข้อโต้แย้งที่ไม่ช่วยคดี ภาพรวมการอุทธรณ์คดีครอบครัวอยู่ที่ คู่มืออุทธรณ์คดีหย่า ค่าเลี้ยงดู และฟ้องชู้ หากต้องการคำปรึกษาก่อนครบกำหนด ติดต่อสำนักงาน