อุทธรณ์ค่าทดแทนฟ้องชู้ ชนะคดีแต่ได้น้อย ขอเพิ่มได้ไหม ศาลอุทธรณ์ดูอะไร

ศาลชั้นต้นพิพากษาว่าคุณชนะคดีฟ้องชู้ แต่จำนวนค่าทดแทนที่ได้ต่ำกว่าที่ขอมาก จนรู้สึกว่าความเสียหายที่เกิดกับครอบครัวไม่ได้รับการยอมรับ คำถามต่อมาคือควรอุทธรณ์ขอเพิ่มหรือไม่ บทความนี้อธิบายว่ากฎหมายให้ศาลกำหนดค่าทดแทนอย่างไร ศาลอุทธรณ์ตรวจอะไรเมื่อมีการขอเพิ่ม ข้อจำกัดของการอุทธรณ์ข้อเท็จจริง และวิธีชั่งว่าการอุทธรณ์คุ้มกับเวลาและค่าใช้จ่ายหรือไม่

ค่าทดแทนฟ้องชู้กำหนดจากอะไร

สิทธิฟ้องชู้มาจากประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) มาตรา 1523 วรรคสอง ซึ่งถ้อยคำปัจจุบันให้คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง "เรียกค่าทดแทนจากผู้ซึ่งล่วงเกินคู่สมรสอีกฝ่ายหนึ่งไปในทำนองชู้ หรือจากผู้ซึ่งแสดงตนโดยเปิดเผยเพื่อแสดงว่าตนมีความสัมพันธ์กับคู่สมรสอีกฝ่ายหนึ่งในทำนองชู้ก็ได้" ส่วนจำนวนเงินอยู่ที่มาตรา 1525 ซึ่งให้ศาล "วินิจฉัยตามควรแก่พฤติการณ์" และจะสั่งให้ชำระครั้งเดียวหรือแบ่งเป็นงวดก็ได้

ตัวบทไม่ได้กำหนดจำนวนขั้นต่ำ ขั้นสูง หรือสูตรคำนวณไว้ ศาลพิจารณาตามพฤติการณ์ของแต่ละคดี คำถามว่า "ฟ้องชู้ได้เท่าไร" จึงไม่มีคำตอบเป็นตัวเลขกลาง ข้อมูลในชั้นต้นเรื่องการกำหนดจำนวนอ่านได้ที่ ค่าทดแทนฟ้องชู้ ศาลพิจารณาจากอะไร

การอุทธรณ์ค่าทดแทนฟ้องชู้ คือการขอให้ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษทบทวนว่าจำนวนที่ศาลชั้นต้นกำหนดสมควรแก่พฤติการณ์ที่พิสูจน์ได้ในสำนวนหรือไม่ คดีฟ้องชู้เป็นคดีครอบครัว อุทธรณ์จึงไปที่ศาลนี้ตามพระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. 2553 มาตรา 180

ศาลอุทธรณ์ดูอะไรเมื่อขอเพิ่มค่าทดแทน

ศาลอุทธรณ์ดูว่าค่าทดแทนที่ศาลชั้นต้นกำหนดสอดคล้องกับพฤติการณ์ที่ปรากฏในสำนวนหรือไม่ ไม่ได้ดูว่าผู้ฟ้องรู้สึกเสียหายมากเพียงใดในตอนนี้ อุทธรณ์ที่มีน้ำหนักจึงต้องชี้ให้เห็นช่องว่างระหว่างข้อเท็จจริงที่พิสูจน์ได้กับจำนวนเงินที่ศาลให้ โดยทั่วไปมีสามแนว

ศาลชั้นต้นไม่ได้กล่าวถึงข้อเท็จจริงที่พิสูจน์ไว้แล้ว

เช่น ในสำนวนมีพยานว่าความสัมพันธ์ดำเนินมาเป็นเวลานานหรือมีการแสดงออกต่อบุคคลภายนอกหลายครั้ง แต่คำพิพากษาไม่ได้กล่าวถึงข้อเท็จจริงเหล่านี้เลย อุทธรณ์ควรระบุให้ชัดว่าพยานชิ้นใด หน้าใด แสดงอะไร และเหตุใดจึงควรมีผลต่อจำนวนเงิน

ศาลชั้นต้นรับฟังข้อเท็จจริงคลาดเคลื่อน

เช่น ศาลเข้าใจว่าความสัมพันธ์เกิดขึ้นเพียงครั้งเดียว ทั้งที่พยานในสำนวนแสดงว่าเกิดขึ้นต่อเนื่อง อุทธรณ์แนวนี้เป็นการโต้แย้งข้อเท็จจริง จึงต้องตรวจข้อจำกัดในหัวข้อถัดไปก่อน

ศาลใช้หลักกฎหมายคลาดเคลื่อน

ถ้าคำพิพากษาให้เหตุผลที่ไม่ตรงกับตัวบทปัจจุบัน เช่น นำเงื่อนไขของค่าทดแทนจากคู่สมรสตามวรรคหนึ่งมาใช้กับการฟ้องชู้ตามวรรคสอง ประเด็นนี้เป็นข้อกฎหมายที่ยกขึ้นอุทธรณ์ได้ แต่ต้องอธิบายด้วยว่าความคลาดเคลื่อนนั้นส่งผลต่อจำนวนเงินอย่างไร

ทุกแนวมีเงื่อนไขร่วมกันคือ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ป.วิ.พ.) มาตรา 225 ให้ยกได้เฉพาะเรื่องที่ว่ากันมาแล้วในศาลชั้นต้น หลักฐานที่ไม่เคยนำสืบมักนำมาใช้ในชั้นอุทธรณ์ไม่ได้ ดูเพิ่มที่ ยื่นหลักฐานใหม่ในชั้นอุทธรณ์คดีครอบครัวได้ไหม

ทุนทรัพย์ในชั้นอุทธรณ์และข้อจำกัดอุทธรณ์ข้อเท็จจริง

ป.วิ.พ. มาตรา 224 วรรคหนึ่งห้ามอุทธรณ์ในข้อเท็จจริงในคดีที่ "ราคาทรัพย์สินหรือจำนวนทุนทรัพย์ที่พิพาทกันในชั้นอุทธรณ์ไม่เกินห้าหมื่นบาท" ตัวบทวัดจากจำนวนที่พิพาทกันในชั้นอุทธรณ์ ไม่ใช่จำนวนที่ฟ้องไว้ตั้งแต่แรก เมื่อคุณอุทธรณ์ขอเพิ่ม โดยทั่วไปส่วนที่โต้แย้งกันจึงเป็นส่วนต่างระหว่างจำนวนที่ศาลชั้นต้นให้กับจำนวนที่คุณขอในอุทธรณ์

มาตรา 224 วรรคสองยกเว้นคดีเกี่ยวด้วยสิทธิในครอบครัวไม่ให้อยู่ใต้เพดานนี้ แต่คดีเรียกเงินอย่างค่าทดแทนฟ้องชู้จะเข้าข้อยกเว้นนี้หรือไม่ เป็นเรื่องที่ทนายต้องประเมินเป็นรายคดี ถ้าส่วนต่างที่อุทธรณ์ไม่เกินห้าหมื่นบาท ควรให้ทนายตรวจก่อน ตัวบทยังมีทางให้อุทธรณ์ข้อเท็จจริงได้ เช่น มีความเห็นแย้ง หรือได้รับรองหรืออนุญาตตามที่มาตรา 224 กำหนด โดยคำร้องต้องยื่นพร้อมอุทธรณ์ ส่วนข้อกฎหมาย มาตรา 224 ไม่ได้ห้ามอุทธรณ์ รายละเอียดอยู่ที่ อุทธรณ์ข้อเท็จจริงได้ไหม ข้อจำกัด 5 หมื่นบาท

อุทธรณ์ขอเพิ่มคุ้มหรือไม่

คำตอบขึ้นกับว่าข้อโต้แย้งของคุณมีฐานในสำนวนเพียงใด และคุณรับต้นทุนที่ตามมาได้หรือไม่ ไม่มีใครบอกได้ล่วงหน้าว่าศาลอุทธรณ์จะเพิ่มให้หรือไม่ หรือใช้เวลานานเท่าใด ตารางนี้ช่วยให้ชั่งเป็นข้อ ๆ

ข้อดีอย่างหนึ่งของฝ่ายผู้ชนะคือ ป.วิ.พ. มาตรา 231 ให้การยื่นอุทธรณ์ไม่เป็นการทุเลาการบังคับ คุณจึงอาจบังคับคดีเอาส่วนที่ศาลชั้นต้นให้แล้วได้ในระหว่างอุทธรณ์ เว้นแต่อีกฝ่ายขอและศาลสั่งทุเลา ส่วนเรื่องฎีกา ป.วิ.พ. มาตรา 247 และ 249 กำหนดให้ต้องได้รับอนุญาต ในทางปฏิบัติศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษจึงมักเป็นด่านสุดท้ายของเรื่องจำนวนเงิน อุทธรณ์จึงควรเตรียมให้ครบที่สุดตั้งแต่ฉบับแรก

ตัวอย่างสมมติ: พยานเรื่องการเปิดตัวที่ศาลไม่ได้กล่าวถึง

ตัวอย่างนี้เป็นเรื่องสมมติ คุณฝนฟ้องผู้ที่มีความสัมพันธ์ในทำนองชู้กับคู่สมรสของตน โดยนำสืบภาพโพสต์ที่จำเลยแสดงตัวคู่กับคู่สมรสของคุณฝนในงานเลี้ยงของที่ทำงานหลายครั้ง และมีเพื่อนร่วมงานมาเบิกความยืนยัน ศาลชั้นต้นพิพากษาให้คุณฝนชนะ แต่กำหนดค่าทดแทนต่ำกว่าที่ขอมาก และคำพิพากษากล่าวถึงเพียงการพบกันเป็นการส่วนตัว

อุทธรณ์ของคุณฝนควรชี้ไปที่พยานภาพโพสต์และคำเบิกความของเพื่อนร่วมงานที่อยู่ในสำนวน อธิบายว่าการแสดงตนต่อบุคคลภายนอกเป็นพฤติการณ์ที่ศาลชั้นต้นไม่ได้นำมาพิจารณา แล้วสรุปคำขอให้กำหนดค่าทดแทนให้สมควรแก่พฤติการณ์ ก่อนยื่นต้องให้ทนายตรวจส่วนต่างที่ขอกับข้อจำกัดตามมาตรา 224 ผลสุดท้ายเป็นดุลพินิจของศาล ศาลอุทธรณ์อาจเพิ่มให้บางส่วน หรือพิพากษายืนก็ได้

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเมื่ออุทธรณ์ขอเพิ่มค่าทดแทน

• อ้างตัวเลขที่ "ได้ยินว่าศาลมักให้" กฎหมายไม่มีอัตรากลาง อุทธรณ์ต้องผูกกับพฤติการณ์ในคดีของคุณ
• แนบหลักฐานใหม่ที่ไม่เคยนำสืบ มาตรา 225 จำกัดเรื่องที่ยกได้ในชั้นอุทธรณ์
• เขียนอุทธรณ์ด้วยอารมณ์หรือประจานอีกฝ่าย ไม่เพิ่มน้ำหนัก และข้อมูลที่ทำให้รู้ตัวคู่ความในคดีครอบครัวยังห้ามเผยแพร่ เว้นแต่ศาลอนุญาต
• นับกำหนดเป็น 30 วัน ตัวบทเขียนว่าหนึ่งเดือนนับแต่วันอ่านคำพิพากษา และยื่นที่ศาลชั้นต้น
• รอดูว่าอีกฝ่ายจะอุทธรณ์ก่อน ถ้าคุณต้องการให้เพิ่ม ต้องยื่นอุทธรณ์ของตัวเองภายในหนึ่งเดือน จะใส่ไว้ในคำแก้อุทธรณ์แทนไม่ได้

ถ้าอีกฝ่ายยื่นอุทธรณ์ขอลดหรือขอให้ยกฟ้อง คุณยื่นคำแก้อุทธรณ์ได้ภายในสิบห้าวันนับแต่วันส่งสำเนาอุทธรณ์ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 237 มุมของฝ่ายจำเลยที่ขอลดค่าทดแทนอยู่ใน โดนฟ้องชู้แพ้ อุทธรณ์ขอลดค่าทดแทนได้ไหม และถ้าระหว่างอุทธรณ์อีกฝ่ายเสนอผ่อนชำระ อ่าน เจรจาผ่อนจ่ายระหว่างอุทธรณ์คดีฟ้องชู้

การอุทธรณ์ขอเพิ่มค่าทดแทนเป็นการตัดสินใจทั้งทางกฎหมายและทางชีวิต ควรเริ่มจากให้ทนายอ่านคำพิพากษาเทียบกับสำนวนว่ามีพยานที่ถูกมองข้ามจริงหรือไม่ ก่อนครบหนึ่งเดือน ภาพรวมการอุทธรณ์คดีครอบครัวทุกประเภทอยู่ที่ คู่มืออุทธรณ์คดีหย่า ค่าเลี้ยงดู และฟ้องชู้ หากต้องการคำปรึกษาเฉพาะคดี ติดต่อสำนักงาน