อยากหย่าแต่ติดต่ออีกฝ่ายไม่ได้ ยังฟ้องหย่าได้ ถ้ามีเหตุหย่า เช่น จงใจละทิ้งร้างเกิน 1 ปี หรือหายไปเกิน 3 ปีโดยไม่มีใครทราบข่าว ศาลสั่งส่งหมายโดยวิธีอื่น เช่น ปิดหมายหรือลงโฆษณาได้ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 79 แล้วพิจารณาคดีต่อแม้อีกฝ่ายไม่มาศาล
ทำไมติดต่ออีกฝ่ายไม่ได้แล้วจดทะเบียนหย่าไม่ได้
เพราะ ป.พ.พ. มาตรา 1514 กำหนดว่า การหย่าทำได้แต่โดยความยินยอมของทั้งสองฝ่าย หรือโดยคำพิพากษาของศาล และการหย่าโดยความยินยอมต้องทำเป็นหนังสือมีพยานลงลายมือชื่ออย่างน้อยสองคน
เมื่อหาตัวอีกฝ่ายไม่เจอ ก็ไม่มีใครมาลงชื่อยินยอมได้ ทางที่เหลือจึงเป็นการฟ้องหย่า บทความนี้เน้นกรณีคู่สมรสที่หายไปโดยไม่รู้ที่อยู่ ส่วนกรณีที่รู้ว่าอีกฝ่ายอยู่ต่างประเทศ อ่านได้ที่ ฟ้องหย่า อีกฝ่ายอยู่ต่างประเทศ ส่งหมายศาลอย่างไร
เหตุหย่าที่ใช้ได้เมื่อติดต่ออีกฝ่ายไม่ได้
เหตุที่ใช้บ่อยที่สุดในกรณีนี้มีสามเหตุตามมาตรา 1516 การเลือกเหตุให้ตรงกับข้อเท็จจริงสำคัญกว่าการใส่หลายเหตุไว้ก่อน
| เหตุหย่า | สาระสำคัญ | ต้องพิสูจน์ |
|---|---|---|
| มาตรา 1516 (4) จงใจละทิ้งร้างเกินหนึ่งปี | อีกฝ่ายตั้งใจทิ้งไปและไม่กลับมาเกินหนึ่งปี | วันที่ออกไป ความตั้งใจไม่กลับ และการขาดการติดต่อ |
| มาตรา 1516 (4/2) แยกกันอยู่เกินสามปี | สมัครใจแยกกันอยู่เพราะไม่อาจอยู่ร่วมกันโดยปกติสุข | การแยกกันอยู่ต่อเนื่องเกินสามปี |
| มาตรา 1516 (5) หายไปเกินสามปี | ไปจากภูมิลำเนาหรือถิ่นที่อยู่เกินสามปี โดยไม่มีใครทราบแน่ว่าเป็นตายร้ายดีอย่างไร หรือถูกศาลสั่งให้เป็นคนสาบสูญ | ระยะเวลาที่หายไป และการที่ญาติหรือคนรู้จักไม่มีใครทราบข่าว |
ถ้าหายไปยังไม่ถึงสามปี แต่เกินหนึ่งปีและมีพฤติการณ์ว่าตั้งใจทิ้งไป เหตุละทิ้งร้างมักเหมาะกว่า รายละเอียดดูได้ที่ ฟ้องหย่ากรณีทิ้งร้างเกิน 1 ปี ต้องพิสูจน์อะไรบ้าง และ ฟ้องหย่า แยกกันอยู่เกิน 3 ปี ต้องพิสูจน์อะไร
ไม่รู้ที่อยู่ ศาลส่งหมายอย่างไร
ขั้นแรก เจ้าพนักงานศาลจะพยายามส่งหมายตามที่อยู่ที่โจทก์ระบุ ซึ่งมักเป็นที่อยู่ตามทะเบียนบ้านล่าสุด ถ้าส่งตามวิธีปกติไม่ได้ ศาลอาจสั่งให้ส่งโดยวิธีอื่นแทนตาม ป.วิ.พ. มาตรา 79
- ปิดหมายไว้ในที่แลเห็นได้ง่าย ณ ภูมิลำเนาหรือสำนักทำการงานของจำเลย
- มอบหมายไว้แก่เจ้าพนักงานฝ่ายปกครองในท้องถิ่นหรือเจ้าพนักงานตำรวจ แล้วปิดประกาศแสดงการมอบหมายนั้น
- ลงโฆษณา หรือทำวิธีอื่นตามที่ศาลเห็นสมควร
การส่งโดยวิธีอื่นมีผลเมื่อพ้น 15 วัน หรือระยะเวลานานกว่านั้นตามที่ศาลกำหนด จากนั้นจำเลยมีเวลายื่นคำให้การภายในสิบห้าวันตามมาตรา 177
- ยื่นคำฟ้องพร้อมระบุที่อยู่ล่าสุดที่ทราบ
- เจ้าพนักงานศาลส่งหมายตามวิธีปกติ และรายงานผลต่อศาล
- ถ้าส่งไม่ได้ โจทก์ยื่นคำร้องขอให้ส่งโดยวิธีอื่น พร้อมแสดงว่าได้พยายามติดตามแล้ว
- รอให้การส่งมีผล แล้วรอกำหนดยื่นคำให้การ
- ถ้าจำเลยไม่ยื่นคำให้การ โจทก์ขอให้ศาลพิจารณาคดีโดยขาดนัดภายใน 15 วันตามมาตรา 198
อีกฝ่ายไม่มาศาล ศาลพิพากษาให้หย่าทันทีไหม
ไม่ทันที ป.วิ.พ. มาตรา 198 ทวิ กำหนดว่าในคดีเกี่ยวด้วยสิทธิในครอบครัว ศาลต้องสืบพยานหลักฐานของโจทก์ แม้จำเลยขาดนัด โจทก์จึงต้องนำพยานมาพิสูจน์เหตุหย่าให้ได้
พยานที่ใช้บ่อย ได้แก่ ตัวโจทก์ ญาติหรือเพื่อนบ้านที่รู้ว่าอีกฝ่ายหายไปตั้งแต่เมื่อไร และหลักฐานการพยายามติดต่อ ภาพรวมของคดีที่อีกฝ่ายไม่มาศาลอ่านได้ที่ ฟ้องหย่าฝ่ายเดียวได้ไหม
เมื่อคำพิพากษาถึงที่สุดแล้ว ให้นำคำพิพากษาไปขอบันทึกการหย่าที่สำนักทะเบียน เพื่อให้ทะเบียนครอบครัวถูกต้องและใช้ยันบุคคลภายนอกได้
ต้องเตรียมหลักฐานอะไรบ้าง
ต้องเตรียมหลักฐานที่พิสูจน์ทั้งเหตุหย่าและความพยายามติดตามอีกฝ่าย เพราะศาลจะดูทั้งสองเรื่องประกอบกัน
- ทะเบียนสมรส และสำเนาทะเบียนบ้านล่าสุดของอีกฝ่ายเท่าที่หาได้
- หลักฐานวันที่อีกฝ่ายออกไป เช่น ข้อความสุดท้าย บันทึกแจ้งความคนหาย หรือการแจ้งย้ายออก
- หลักฐานการพยายามติดต่อ เช่น ประวัติการโทร ข้อความที่ส่งไม่ถึง หรือการสอบถามญาติ
- รายชื่อพยานที่รู้เห็นการหายไป
- เอกสารเรื่องบุตรและทรัพย์สิน ถ้าต้องการให้ศาลสั่งเรื่องเหล่านี้ไปพร้อมกัน
อย่าระบุที่อยู่ปลอมหรือที่อยู่ที่รู้อยู่แล้วว่าอีกฝ่ายไม่ได้อยู่ เพื่อให้ส่งหมายง่ายขึ้น ถ้าภายหลังพิสูจน์ได้ว่าโจทก์รู้ที่อยู่จริง คดีอาจถูกขอให้พิจารณาใหม่ และอาจเกิดความรับผิดอื่นตามมา ให้ระบุข้อเท็จจริงตามที่รู้จริงและแสดงความพยายามติดตามอย่างตรงไปตรงมา
คำถามที่พบบ่อย
ต้องให้ศาลสั่งว่าเป็นคนสาบสูญก่อนจึงฟ้องหย่าได้ไหม
ไม่จำเป็น มาตรา 1516 (5) ใช้ได้ทั้งกรณีถูกศาลสั่งให้เป็นคนสาบสูญ และกรณีไปจากภูมิลำเนาเกินสามปีโดยไม่มีใครทราบแน่ว่าเป็นตายร้ายดีอย่างไร ส่วนเหตุละทิ้งร้างก็ไม่ต้องมีคำสั่งสาบสูญเลย
ฟ้องหย่าแบบนี้ใช้เวลานานไหม
มักนานกว่าคดีที่ส่งหมายได้ตามปกติ เพราะมีขั้นตอนส่งหมายตามวิธีปกติก่อน แล้วจึงขอส่งโดยวิธีอื่น และต้องรอให้มีผล ระยะเวลาจริงขึ้นกับศาลและการนัดสืบพยาน
ถ้าหย่าแล้ว อีกฝ่ายกลับมาโต้แย้ง ทำได้ไหม
จำเลยที่ขาดนัดอาจขอให้พิจารณาคดีใหม่ได้ตามเงื่อนไขและกำหนดเวลาในกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง การที่โจทก์แสดงความพยายามติดตามอย่างสุจริตไว้ตั้งแต่ต้น ช่วยให้คำพิพากษามั่นคงขึ้น
ขอให้ศาลสั่งเรื่องลูกและสินสมรสในคดีเดียวกันได้ไหม
ได้ ขอให้ศาลชี้ขาดเรื่องอำนาจปกครองบุตรตามมาตรา 1520 และขอแบ่งสินสมรสไปพร้อมกันได้ แต่ต้องมีพยานหลักฐานเรื่องเหล่านั้นด้วย
ควรเริ่มอย่างไร
เริ่มจากเขียนลำดับเหตุการณ์ว่าอีกฝ่ายหายไปตั้งแต่เมื่อไร ติดต่อครั้งสุดท้ายเมื่อไร และพยายามตามหาด้วยวิธีใดบ้าง แล้วรวบรวมหลักฐานตามรายการข้างต้น
จากนั้นปรึกษาทนายความด้านครอบครัว เพื่อเลือกเหตุหย่าที่ตรงกับข้อเท็จจริงที่สุด และวางแผนการส่งหมายให้ถูกขั้นตอนตั้งแต่แรก ซึ่งช่วยให้คดีเดินต่อได้โดยไม่สะดุด
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ