สามีชาวต่างชาติไม่ยอมจดทะเบียนหย่า บางคนกลับประเทศไปแล้วและไม่ตอบข้อความ คุณอาจกำลังสงสัยว่าจะฟ้องหย่าในไทยได้จริงหรือไม่ และถ้าจ้างทนาย ทนายจะทำอะไรให้บ้าง บทความนี้ไล่งานของทนายฟ้องหย่าสามีต่างชาติทีละขั้น ตั้งแต่วันแรกที่ปรึกษาจนถึงวันที่นำคำพิพากษาไปบันทึกการหย่า พร้อมคำถามที่ควรถามก่อนตัดสินใจจ้าง
ทนายฟ้องหย่าสามีต่างชาติ คือใคร ต้องเป็นทนายไทยหรือไม่
ทนายฟ้องหย่าสามีต่างชาติ คือ ทนายความไทยที่ได้รับใบอนุญาตจากสภาทนายความ และรับเป็นตัวแทนของคุณในคดีครอบครัวที่คู่สมรสอีกฝ่ายมีสัญชาติต่างประเทศ พระราชบัญญัติทนายความ พ.ศ. 2528 มาตรา 33 ห้ามผู้ที่ไม่ได้จดทะเบียนและรับใบอนุญาตว่าความในศาล หรือแต่งคำฟ้อง คำให้การ คำร้อง หรือคำแถลงเกี่ยวกับคดีในศาลให้ผู้อื่น และผู้ขอเป็นทนายความต้องมีสัญชาติไทย ทนายในประเทศของสามีจึงว่าความในศาลไทยแทนคุณไม่ได้
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ป.วิ.พ.) มาตรา 60 ให้คู่ความว่าความเองหรือตั้งทนายความก็ได้ แต่ผู้รับมอบอำนาจ เช่น ญาติที่ถือใบมอบอำนาจ ว่าความอย่างทนายความไม่ได้ ถ้าสามียังติดต่อได้และยินยอมหย่า การจดทะเบียนหย่าโดยความยินยอมเป็นอีกทางที่ไม่ต้องขึ้นศาล ดูขั้นตอนใน จดทะเบียนหย่าที่ไหนได้บ้าง ครบขั้นตอน 2569
งานของทนายตั้งแต่ปรึกษาจนบันทึกการหย่า มีอะไรบ้าง
งานของทนายแบ่งได้เป็น 7 ขั้น ตารางนี้สรุปว่าทนายทำอะไร และคุณควรเตรียมอะไรคู่กัน
| ขั้น | ทนายทำอะไร | สิ่งที่คุณเตรียม |
|---|---|---|
| 1. ประเมินคดี | ตรวจเหตุหย่าและกฎหมายสัญชาติ | ทะเบียนสมรส ลำดับเหตุการณ์ |
| 2. เลือกศาล ร่างคำฟ้อง | ดูเขตอำนาจ เขียนคำขอให้ครบ | ข้อมูลทรัพย์สินและบุตร |
| 3. ส่งหมายต่างประเทศ | ยื่นคำร้องและคำแปลภายในกำหนด | ที่อยู่ล่าสุดของสามี |
| 4. ล่ามและคำแปล | จัดหาล่าม ตรวจคำแปล | เอกสารภาษาต่างประเทศ |
| 5. คุ้มครองชั่วคราว | ขอคำสั่งเรื่องทรัพย์และค่าเลี้ยงดู | หลักฐานทรัพย์ รายจ่ายบุตร |
| 6. ไกล่เกลี่ย สืบพยาน | เจรจา ร่างข้อตกลง นำสืบพยาน | พยานและหลักฐาน |
| 7. หลังคำพิพากษา | ติดตามคดีถึงที่สุด บันทึกการหย่า | เอกสารที่สำนักทะเบียนขอ |
ขั้นที่ 1 ศาลไทยพิพากษาให้หย่าคู่ต่างสัญชาติได้หรือไม่
คำถามแรกของคดีหย่าคู่ต่างสัญชาติไม่ใช่เหตุหย่า แต่คือกฎหมายของประเทศสามียอมให้หย่าหรือไม่ พระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 มาตรา 27 วางหลักว่าศาลไทยจะไม่พิพากษาให้หย่า เว้นแต่กฎหมายสัญชาติของสามีและภริยาทั้งสองฝ่ายยอมให้หย่าได้ ส่วนเหตุหย่าใช้กฎหมายของถิ่นที่ยื่นฟ้อง เมื่อฟ้องในศาลไทยจึงต้องมีเหตุตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) มาตรา 1516 เช่น นอกใจ หรือจงใจละทิ้งร้างไปเกินหนึ่งปี
มาตรา 8 ของกฎหมายเดียวกันกำหนดว่า ถ้าไม่ได้พิสูจน์กฎหมายต่างประเทศให้เป็นที่พอใจแก่ศาล ให้ใช้กฎหมายภายในของไทย ทนายจึงต้องวางแนวพิสูจน์ตั้งแต่ต้นว่ากฎหมายของประเทศสามียอมให้หย่าได้ ถ้าไม่พิสูจน์ ศาลอาจใช้กฎหมายไทยแทน หลักฐานที่จะใช้พิสูจน์ขึ้นกับประเทศและข้อเท็จจริงของแต่ละคดี
ขั้นที่ 2 สามีอยู่ต่างประเทศ ฟ้องที่ศาลไหน
คดีหย่าเป็นคดีครอบครัวที่อยู่ในอำนาจของศาลเยาวชนและครอบครัว ตามพระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. 2553 ในกรุงเทพมหานครคือศาลเยาวชนและครอบครัวกลาง ส่วนต่างจังหวัดคือศาลเยาวชนและครอบครัวจังหวัด การที่สามีไม่ได้อยู่ในไทยไม่ได้ทำให้ฟ้องไม่ได้ ป.วิ.พ. มาตรา 4 ตรี กำหนดว่าแม้จำเลยไม่มีภูมิลำเนาในไทยและมูลคดีไม่ได้เกิดในไทย ถ้าโจทก์มีสัญชาติไทยหรือมีภูมิลำเนาในไทย ก็ยื่นฟ้องในไทยได้
ส่วนจะยื่นที่ศาลแห่งใด ทนายจะดูจากภูมิลำเนาของทั้งสองฝ่ายและที่ที่เกิดเหตุ เพราะยื่นผิดศาลทำให้เสียเวลา
ขั้นที่ 3 ส่งหมายเรียกไปต่างประเทศอย่างไร
การส่งหมายเรียกและคำฟ้องไปต่างประเทศเป็นขั้นที่มีกำหนดเข้มงวดที่สุดของคดีนี้ ป.วิ.พ. มาตรา 83 ทวิ ให้ส่งถึงจำเลย ณ ภูมิลำเนาหรือสำนักทำการงานของจำเลยนอกราชอาณาจักร และมาตรา 83 จัตวา กำหนดให้โจทก์ยื่นคำร้องภายในเจ็ดวันนับแต่วันยื่นคำฟ้อง พร้อมคำแปลหมายเรียก คำฟ้อง และเอกสาร เป็นภาษาราชการของประเทศนั้นหรือภาษาอังกฤษพร้อมคำรับรองคำแปล (ถ้าไม่มีข้อตกลงระหว่างประเทศกำหนดไว้เป็นอื่น) และวางเงินค่าใช้จ่ายตามที่ศาลกำหนด ถ้าเพิกเฉย กฎหมายให้ถือว่าโจทก์ทิ้งฟ้อง
ศาลส่งได้หลายช่องทาง เช่น ไปรษณีย์ด่วนพิเศษระหว่างประเทศ หรือผ่านสำนักงานศาลยุติธรรมและกระทรวงการต่างประเทศ ไทยไม่ได้เป็นภาคีอนุสัญญาเฮกว่าด้วยการส่งเอกสารทางศาล แต่มีความตกลงทวิภาคีกับบางประเทศ วิธีส่งจึงต่างกันตามประเทศของสามี กฎหมายกำหนดให้การส่งไปต่างประเทศมีผลเมื่อพ้นระยะเวลาที่กำหนดนับแต่วันส่ง จากนั้นจำเลยจึงเริ่มมีกำหนดยื่นคำให้การ ซึ่งนานกว่าการส่งในประเทศ ถ้าส่งไม่ได้ ศาลอาจอนุญาตให้ปิดประกาศแทน รายละเอียดอยู่ใน ฟ้องหย่าเมื่ออีกฝ่ายอยู่ต่างประเทศ ส่งหมายศาลอย่างไร
ขั้นที่ 4 ล่าม คำแปล และเอกสารจากต่างประเทศ
ป.วิ.พ. มาตรา 46 กำหนดให้กระบวนพิจารณาทำเป็นภาษาไทย เอกสารภาษาต่างประเทศที่ยื่นต่อศาล ศาลจะสั่งให้ฝ่ายที่ยื่นทำคำแปลทั้งฉบับหรือเฉพาะส่วนสำคัญพร้อมคำรับรอง และถ้าคู่ความหรือบุคคลที่มาศาลไม่เข้าใจภาษาไทย กฎหมายให้คู่ความฝ่ายที่เกี่ยวข้องจัดหาล่าม ทนายจะแนะนำล่ามที่เหมาะกับศาลและตรวจคำแปลให้ตรงกับคำฟ้อง
ใบมอบอำนาจที่ลงนามนอกประเทศ ถ้าศาลสงสัยหรืออีกฝ่ายคัดค้าน ศาลอาจสั่งให้ยื่นฉบับที่ทำต่อหน้ากงสุลไทยหรือโนตารีปับลิกพร้อมการรับรอง (ป.วิ.พ. มาตรา 47) ทนายจะแจ้งวิธีลงนามและการรับรองที่เหมาะกับคดี
ขั้นที่ 5 ขอคุ้มครองชั่วคราวระหว่างคดี
เมื่อสามีอยู่ต่างประเทศ ความกังวลที่พบบ่อยคือทรัพย์ในไทยจะถูกขายหรือโอนไปก่อนศาลตัดสิน ป.พ.พ. มาตรา 1530 ให้ศาลอาจมีคำสั่งชั่วคราวระหว่างพิจารณาคดีหย่าเมื่อฝ่ายใดร้องขอ เช่น เรื่องสินสมรส ที่พักอาศัย การอุปการะเลี้ยงดูคู่สมรส และการอุปการะเลี้ยงดูบุตร นอกจากนี้ ป.วิ.พ. มาตรา 254 ยังให้ยื่นขอยึดหรืออายัดทรัพย์ ห้ามโอนหรือจำหน่ายทรัพย์ หรือระงับการจดทะเบียนไว้ก่อนพิพากษาได้
คำขอเหล่านี้ขอได้ แต่ศาลจะพิจารณาจากหลักฐานว่าคำฟ้องมีมูลและมีเหตุตามกฎหมาย เช่น มีพฤติการณ์ว่าจะยักย้ายทรัพย์ให้พ้นอำนาจศาล ถ้าสามีเริ่มขายหรือโอนทรัพย์ ควรปรึกษาทนายโดยเร็ว
ขั้นที่ 6 ไกล่เกลี่ยและสืบพยาน
ในคดีครอบครัวที่มีข้อพิพาท ก่อนเริ่มพิจารณาศาลจะตั้งผู้ประนีประนอมคดีครอบครัว และถ้อยคำในชั้นไกล่เกลี่ยนำมารับฟังในชั้นพิจารณาไม่ได้ ถ้าตกลงกันได้ ทนายจะร่างข้อตกลงให้ครอบคลุมการหย่า บุตร ค่าเลี้ยงดู และทรัพย์สิน แต่การยอมความเป็นเรื่องที่ทนายทำแทนไม่ได้ถ้าไม่ได้รับอำนาจจากคุณโดยชัดแจ้ง (ป.วิ.พ. มาตรา 62)
ถ้าไม่ได้ข้อยุติ คดีจะเข้าสู่การสืบพยาน หากสามีไม่ยื่นคำให้การหรือไม่มาศาล คุณก็ยังไม่ชนะโดยอัตโนมัติ เพราะในคดีเกี่ยวกับสิทธิในครอบครัว ป.วิ.พ. มาตรา 198 ทวิ ให้ศาลสืบพยานหลักฐานของโจทก์ไปฝ่ายเดียว ทนายจึงต้องเตรียมพยานให้พิสูจน์เหตุหย่าและคำขออื่นได้ครบ
ขั้นที่ 7 หลังคำพิพากษา คดีถึงที่สุดและบันทึกการหย่า
ป.พ.พ. มาตรา 1531 กำหนดว่าการหย่าโดยคำพิพากษามีผลเมื่อคำพิพากษาถึงที่สุด แต่จะอ้างเป็นเหตุให้บุคคลภายนอกผู้กระทำการโดยสุจริตเสียสิทธิไม่ได้ จนกว่าจะได้จดทะเบียนการหย่านั้นแล้ว ฝ่ายที่ไม่พอใจคำพิพากษาอุทธรณ์ได้ภายในหนึ่งเดือนนับแต่วันอ่านคำพิพากษา (ป.วิ.พ. มาตรา 229) โดยคดีครอบครัวอุทธรณ์ไปยังศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษ เมื่อคดีถึงที่สุด ทนายจะขอสำเนาคำพิพากษาและหนังสือรับรองคดีถึงที่สุดไปขอให้นายทะเบียนบันทึกการหย่า
ถ้าต้องใช้ผลการหย่าในประเทศของสามี การยอมรับคำพิพากษาไทยขึ้นกับกฎหมายประเทศนั้น เอกสารการหย่าจึงควรเก็บไว้ให้ดี ดูว่าใช้ทำอะไรบ้างใน ใบหย่าทิ้งได้ไหม ใบหย่าใช้ทำอะไรบ้าง และถ้าทรัพย์หรือรายได้ของสามีอยู่ต่างประเทศ ต้องดูกฎหมายของประเทศนั้น ทนายไทยอาจต้องประสานกับทนายในประเทศนั้น
ตัวอย่างสมมติ: สามีกลับประเทศไปแล้วไม่ยอมหย่า
ตัวอย่างสมมติ นางบี สัญชาติไทย จดทะเบียนสมรสกับนายเอ ชาวต่างชาติ ที่สำนักทะเบียนในไทย ต่อมานายเอกลับประเทศของตน ไม่กลับมาอีกและขาดการติดต่อเกินหนึ่งปี โดยมีห้องชุดซึ่งเป็นสินสมรสอยู่ในไทย ทนายเริ่มจากประเมินว่าข้อเท็จจริงเข้าเหตุจงใจละทิ้งร้างเกินหนึ่งปีหรือไม่ ตรวจว่ากฎหมายสัญชาติของนายเอยอมให้หย่าหรือไม่ แล้วหาที่อยู่ล่าสุดของนายเอเพื่อใช้ส่งหมาย
เมื่อยื่นฟ้อง ทนายยื่นคำร้องส่งหมายพร้อมคำแปลภายในเจ็ดวัน ขอคุ้มครองชั่วคราวเรื่องห้องชุด และเตรียมพยานไว้กรณีนายเอไม่ยื่นคำให้การ ผลจริงขึ้นกับหลักฐานและการพิจารณาของศาล ตัวอย่างนี้แสดงเพียงลำดับงาน
ก่อนจ้างทนายฟ้องหย่าสามีต่างชาติ ควรถามอะไร
เช็กลิสต์นี้ช่วยให้คุณเทียบทนายแต่ละคนจากเนื้องาน ไม่ใช่จากคำโฆษณา
- ใบอนุญาตทนายความ ขอดูใบอนุญาตและตรวจกับระบบตรวจสอบทนายความของสภาทนายความ ใบอนุญาตมีอายุสองปี เว้นแต่เป็นประเภทตลอดชีพ วิธีตรวจอยู่ใน ตรวจสอบทนายความก่อนจ้าง ใบอนุญาตสภาทนายความ
- ขอบเขตงาน รวมการส่งหมายต่างประเทศ คำแปล คำขอคุ้มครองชั่วคราว อุทธรณ์ และการบันทึกการหย่าหรือไม่
- ค่าใช้จ่ายที่แยกจากค่าจ้าง ค่าแปล ค่าล่าม ค่าส่งหมาย ใครจ่ายและจ่ายเมื่อไร ส่วนที่ศาลอาจสั่งให้อีกฝ่ายใช้แทน ดู ค่าทนายฟ้องหย่า ให้อีกฝ่ายจ่ายได้ไหม
- สัญญาจ้างเป็นหนังสือ สัญญาจ้างกับใบแต่งทนายเป็นคนละฉบับ ใบแต่งทนายตาม ป.วิ.พ. มาตรา 61 ต้องลงลายมือชื่อตัวความและทนายความ และใช้ได้เฉพาะคดีเรื่องหนึ่ง ๆ
- อำนาจพิเศษ ทนายจะถอนฟ้อง ยอมความ หรืออุทธรณ์แทนคุณได้ต่อเมื่อคุณให้อำนาจไว้ชัดแจ้ง ถามว่าทนายจะปรึกษาคุณก่อนทุกครั้งหรือไม่
- การสื่อสาร ใครเป็นผู้ติดต่อหลัก และรายงานความคืบหน้าอย่างไร
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเมื่อฟ้องหย่าสามีต่างชาติ
- ไม่มีที่อยู่ของสามีในต่างประเทศ ทำให้ส่งหมายไม่ได้หรือต้องขอวิธีอื่นแทน คดีจึงช้าลง
- ปล่อยให้พ้นเจ็ดวันหลังยื่นฟ้อง โดยไม่ยื่นคำร้องส่งหมายพร้อมคำแปล ซึ่งเสี่ยงถูกถือว่าทิ้งฟ้อง
- ขอในคำฟ้องไม่ครบ เช่น ไม่ขอค่าเลี้ยงชีพ ซึ่ง ป.พ.พ. มาตรา 1526 กำหนดว่าสิทธินี้สิ้นสุดถ้าไม่ได้ฟ้องหรือฟ้องแย้งในคดีหย่านั้น ข้อผิดพลาดอื่นที่คล้ายกันอยู่ใน ฟ้องหย่าเอง พลาดตรงไหนบ่อย
ถ้าสามีอยู่ต่างประเทศและไม่ยอมหย่า สิ่งที่ทำได้ทันทีคือรวบรวมทะเบียนสมรส ข้อมูลสัญชาติของสามี ที่อยู่ล่าสุดในต่างประเทศ รายการทรัพย์สิน และลำดับเหตุการณ์พร้อมวันที่ แล้วให้ทนายประเมินว่าศาลไทยพิจารณาคดีได้หรือไม่ และควรขอคุ้มครองอะไรก่อน หากต้องการให้ช่วยประเมินคดีของคุณ ติดต่อสำนักงาน เพื่อนัดปรึกษา
คำถามที่พบบ่อย
สามีต่างชาติอยู่ต่างประเทศ ฟ้องหย่าในไทยได้ไหม?
ได้ ถ้าคุณมีสัญชาติไทยหรือมีภูมิลำเนาในไทย ป.วิ.พ. มาตรา 4 ตรี เปิดทางให้ฟ้องในไทยได้แม้จำเลยไม่มีภูมิลำเนาในไทย แต่ต้องส่งหมายเรียกไปต่างประเทศ และศาลไทยจะพิพากษาให้หย่าได้ก็ต่อเมื่อมีเหตุหย่าและกฎหมายสัญชาติของทั้งสองฝ่ายยอมให้หย่า
ทนายต่างประเทศของสามีว่าความในศาลไทยได้หรือไม่?
ไม่ได้ การว่าความหรือแต่งคำฟ้องให้ผู้อื่นในศาลไทยต้องเป็นทนายความที่ได้รับใบอนุญาตจากสภาทนายความ และผู้ขอเป็นทนายความต้องมีสัญชาติไทย ทนายต่างประเทศยังช่วยให้ข้อมูลกฎหมายประเทศของตนได้
ถ้าสามีไม่ตอบหมายศาลและไม่มาศาล จะชนะคดีเลยไหม?
ไม่ชนะโดยอัตโนมัติ ในคดีเกี่ยวกับสิทธิในครอบครัว ศาลต้องสืบพยานหลักฐานของโจทก์ไปฝ่ายเดียว (ป.วิ.พ. มาตรา 198 ทวิ) คุณจึงต้องมีพยานที่พิสูจน์เหตุหย่าและคำขออื่นให้ศาลเห็นว่าคำฟ้องมีมูล
ใครเป็นคนจัดหาล่ามในคดีหย่ากับสามีต่างชาติ?
คู่ความฝ่ายที่เกี่ยวข้องเป็นผู้จัดหา ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 46 เมื่อคู่ความหรือบุคคลที่มาศาลไม่เข้าใจภาษาไทย เช่น ถ้าคุณอ้างพยานที่ไม่เข้าใจภาษาไทย คุณต้องจัดหาล่ามให้พยานนั้น ทนายจะแนะนำล่ามที่เหมาะกับศาลและวางแผนเรื่องคำแปลเอกสารให้
ศาลพิพากษาให้หย่าแล้ว ต้องไปสำนักทะเบียนอีกไหม?
ควรไป การหย่าโดยคำพิพากษามีผลเมื่อคำพิพากษาถึงที่สุด แต่จะอ้างการหย่ากับบุคคลภายนอกผู้กระทำการโดยสุจริตไม่ได้จนกว่าจะได้จดทะเบียน (ป.พ.พ. มาตรา 1531) จึงควรนำสำเนาคำพิพากษาและหนังสือรับรองคดีถึงที่สุดไปขอบันทึกการหย่า ซึ่งฝ่ายเดียวยื่นได้
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ
