ฟ้องหย่าสามีนอกใจ เรียกอะไรได้บ้าง? ค่าทดแทน ค่าเลี้ยงชีพ สินสมรส และลูก

การรู้ว่าสามีนอกใจกระทบทั้งความรู้สึก ความมั่นคงทางการเงิน และอนาคตของลูก ก่อนตัดสินใจว่าจะฟ้องหย่าสามีนอกใจหรือไม่ ควรเห็นภาพรวมว่ากฎหมายให้สิทธิอะไรบ้าง สิทธิไหนมีเงื่อนไข และสิทธิไหนจะหายไปถ้ารอนานเกินหรือไม่ได้ขอในคดี บทความนี้สรุปทั้งหมดในที่เดียว และใช้ได้กับคู่สมรสทุกเพศ แม้ชื่อเรื่องจะพูดถึงสามี

สามีนอกใจเป็นเหตุฟ้องหย่าได้หรือไม่

ได้ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) มาตรา 1516 (1) ฉบับปัจจุบันกำหนดว่า ถ้าคู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องผู้อื่นฉันคู่สมรส เป็นชู้หรือมีชู้ ร่วมประเวณีกับผู้อื่นเป็นอาจิณ หรือกระทำกับผู้อื่นหรือยอมรับการกระทำของผู้อื่นเพื่อสนองความใคร่ของตนหรือผู้อื่นเป็นอาจิณ อีกฝ่ายหนึ่งฟ้องหย่าได้ ตัวบทใช้คำว่า "คู่สมรส" เหตุนี้จึงใช้ได้ทั้งสองฝ่ายไม่ว่าเพศใด

การนอกใจในทางกฎหมาย คือ พฤติการณ์ที่เข้าลักษณะใดลักษณะหนึ่งในมาตรา 1516 (1) ไม่ใช่ทุกความสัมพันธ์ที่ทำให้คุณเสียใจ บางลักษณะต้องเป็น "อาจิณ" คือทำเป็นประจำ ข้อเท็จจริงแบบใดเข้าเกณฑ์จึงต้องประเมินเป็นรายคดี นอกจากนี้ ถ้าคุณยินยอมหรือรู้เห็นเป็นใจ จะยกเหตุนี้ฟ้องหย่าไม่ได้ (มาตรา 1517) และถ้าทำการที่แสดงว่าให้อภัยแล้ว สิทธิฟ้องหย่าด้วยเหตุนั้นหมดไป (มาตรา 1518) และต้องฟ้องภายในหนึ่งปีนับแต่รู้หรือควรรู้ความจริง (มาตรา 1529)

ฟ้องหย่าสามีนอกใจ เรียกอะไรได้บ้าง

ตารางนี้สรุปสิทธิหลักที่อาจขอได้ พร้อมเงื่อนไขสำคัญ รายละเอียดแต่ละข้ออยู่ด้านล่าง

สิทธิเรียกจากใครเงื่อนไขสำคัญกฎหมาย
ค่าทดแทนเมื่อศาลให้หย่าสามี และผู้ที่ได้รับการอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่อง หรือผู้เป็นเหตุแห่งการหย่าศาลพิพากษาให้หย่าเพราะเหตุมาตรา 1516 (1) และคุณไม่ได้ยินยอมหรือรู้เห็นเป็นใจป.พ.พ. 1523 วรรคหนึ่ง
ค่าทดแทนจากผู้ล่วงเกินในทำนองชู้บุคคลภายนอกล่วงเกินในทำนองชู้ หรือแสดงตนโดยเปิดเผยว่ามีความสัมพันธ์ในทำนองชู้ป.พ.พ. 1523 วรรคสอง
ค่าเลี้ยงชีพสามีเหตุหย่าเป็นความผิดของสามีฝ่ายเดียว การหย่าทำให้คุณยากจนลง และต้องขอในคดีหย่านั้นป.พ.พ. 1526
ส่วนแบ่งสินสมรสแบ่งระหว่างคู่สมรสแบ่งให้ได้ส่วนเท่ากันป.พ.พ. 1533
อำนาจปกครองและค่าเลี้ยงดูบุตรศาลชี้ขาด บิดามารดามีหน้าที่เลี้ยงดูศาลคำนึงถึงประโยชน์ของบุตรเป็นสำคัญป.พ.พ. 1520 1522 1564
คำสั่งชั่วคราวระหว่างคดีศาลสั่งฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งร้องขอป.พ.พ. 1530

ค่าทดแทนจากสามีและบุคคลภายนอก เรียกได้อย่างไร

ป.พ.พ. มาตรา 1523 วรรคหนึ่ง กำหนดว่าเมื่อศาลพิพากษาให้หย่าเพราะเหตุตามมาตรา 1516 (1) คู่สมรสอีกฝ่ายมีสิทธิได้รับค่าทดแทนจากคู่สมรสที่นอกใจ และจากผู้ซึ่งได้รับการอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่อง หรือผู้ซึ่งเป็นเหตุแห่งการหย่านั้น ตัวบทไม่ได้จำกัดเพศของบุคคลภายนอก

วรรคสองของมาตราเดียวกันให้คู่สมรสเรียกค่าทดแทนจากผู้ซึ่งล่วงเกินคู่สมรสของตนในทำนองชู้ หรือผู้ซึ่งแสดงตนโดยเปิดเผยว่ามีความสัมพันธ์กับคู่สมรสของตนในทำนองชู้ได้ ตามถ้อยคำ วรรคนี้ไม่ได้ผูกกับการพิพากษาให้หย่า แต่ถ้าคุณยินยอมหรือรู้เห็นเป็นใจ จะเรียกค่าทดแทนไม่ได้ (วรรคสาม) ส่วนจำนวน ศาลวินิจฉัยตามควรแก่พฤติการณ์ และถ้าผู้จ่ายเป็นคู่สมรส ศาลจะคำนึงถึงทรัพย์สินที่คู่สมรสนั้นได้รับจากการแบ่งสินสมรสด้วย (มาตรา 1525)

จะฟ้องหย่าพร้อมเรียกค่าทดแทนจากบุคคลภายนอกในคดีเดียวหรือแยกฟ้อง มีข้อดีข้อเสียต่างกัน ดู ฟ้องหย่าพร้อมฟ้องชู้ รวมเป็นคดีเดียวหรือแยกฟ้อง ส่วนเรื่องใครต้องรับผิดค่าฤชาธรรมเนียมเมื่อมีจำเลยหลายคน อยู่ใน ค่าทนายฟ้องหย่า ให้อีกฝ่ายจ่ายได้ไหม

ค่าเลี้ยงชีพได้เมื่อไร

ค่าเลี้ยงชีพไม่ได้มาโดยอัตโนมัติเมื่อสามีนอกใจ ป.พ.พ. มาตรา 1526 กำหนดเงื่อนไขว่าในคดีหย่า เหตุแห่งการหย่าต้องเป็นความผิดของคู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งแต่ฝ่ายเดียว และการหย่าทำให้อีกฝ่ายยากจนลงเพราะไม่มีรายได้พอจากทรัพย์สินหรือจากการงานที่เคยทำระหว่างสมรส แม้เข้าเงื่อนไข ศาลอาจให้เพียงใดหรือไม่ให้ก็ได้ โดยคำนึงถึงความสามารถของผู้ให้และฐานะของผู้รับ

จุดที่ต้องระวังที่สุดคือวรรคสองของมาตราเดียวกัน สิทธิเรียกค่าเลี้ยงชีพสิ้นสุดถ้าไม่ได้ฟ้องหรือฟ้องแย้งในคดีหย่านั้น และถ้าผู้รับค่าเลี้ยงชีพสมรสใหม่ สิทธิก็หมดไป (มาตรา 1528)

สินสมรสแบ่งอย่างไร ถ้าสามีเป็นฝ่ายผิด

ป.พ.พ. มาตรา 1533 ให้แบ่งสินสมรสให้คู่สมรสแต่ละฝ่ายได้ส่วนเท่ากัน ตัวบทไม่ได้ลดส่วนแบ่งของฝ่ายที่นอกใจ การนอกใจจึงไม่ได้ทำให้คุณได้สินสมรสมากกว่าครึ่งโดยตรง ในการหย่าโดยคำพิพากษา ส่วนที่บังคับเรื่องทรัพย์สินมีผลย้อนหลังไปถึงวันฟ้องหย่า (มาตรา 1532)

สิ่งที่ทำได้คือตรวจว่าสามีนำสินสมรสไปใช้กับบุคคลภายนอกหรือไม่ ถ้าคู่สมรสจำหน่ายสินสมรสไปเพื่อประโยชน์ของตนฝ่ายเดียว หรือโดยไม่ได้รับความยินยอมในกรณีที่กฎหมายกำหนดให้ต้องได้รับ มาตรา 1534 ให้ถือเสมือนว่าทรัพย์นั้นยังคงมีอยู่ในการแบ่ง และการให้ทรัพย์สินโดยเสน่หาบางกรณีต้องได้รับความยินยอมจากอีกฝ่าย ซึ่งอาจฟ้องเพิกถอนได้ตามมาตรา 1480 ภายในกำหนดเวลา ทั้งสองทางเป็นเรื่องรายคดีและต้องมีหลักฐานพิสูจน์

ลูกจะอยู่กับใคร และค่าเลี้ยงดูบุตรเรียกได้ไหม

เมื่อหย่าโดยคำพิพากษา ศาลที่พิจารณาคดีหย่าต้องชี้ขาดว่าฝ่ายใดเป็นผู้ใช้อำนาจปกครองบุตรคนใด โดยคำนึงถึงความผาสุกและประโยชน์ของบุตรเป็นสำคัญ (ป.พ.พ. มาตรา 1520) และศาลเป็นผู้กำหนดค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตร (มาตรา 1522) การที่สามีนอกใจไม่ได้ทำให้เขาเสียอำนาจปกครองโดยอัตโนมัติ ศาลจะดูว่าการจัดแบบใดดีที่สุดสำหรับลูก

บิดามารดามีหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูและให้การศึกษาตามสมควรแก่บุตรระหว่างเป็นผู้เยาว์ (มาตรา 1564) ศาลกำหนดค่าอุปการะเลี้ยงดูโดยคำนึงถึงความสามารถของผู้ให้ ฐานะของผู้รับ และพฤติการณ์ ควรขอให้ชัดในคำฟ้อง พร้อมหลักฐานรายจ่ายของลูกและรายได้ของทั้งสองฝ่าย ถ้าระหว่างคดีมีปัญหาเรื่องค่าใช้จ่าย ที่พัก หรือทรัพย์ ศาลอาจมีคำสั่งชั่วคราวเมื่อฝ่ายใดร้องขอ (มาตรา 1530)

ฟ้องหย่าสามีนอกใจต้องฟ้องภายในเมื่อไร

ภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่คุณรู้หรือควรรู้ความจริง ป.พ.พ. มาตรา 1529 กำหนดว่าสิทธิฟ้องโดยอาศัยเหตุตามมาตรา 1516 (1) และสิทธิตามมาตรา 1523 (ค่าทดแทน) ระงับไปเมื่อพ้นหนึ่งปีนับแต่วันที่ผู้กล่าวอ้างรู้หรือควรรู้ความจริงที่ตนอาจยกขึ้นกล่าวอ้าง

ถ้าความสัมพันธ์นอกสมรสยังดำเนินอยู่ การนับกำหนดต้องดูข้อเท็จจริงรายคดี อย่าสันนิษฐานว่าการนับจะเริ่มใหม่ทุกครั้ง เหตุที่พ้นกำหนดแล้วยังอาจนำสืบสนับสนุนการฟ้องหย่าด้วยเหตุอื่นได้ แต่ทางที่ปลอดภัยคือจดวันที่รู้เรื่องไว้และปรึกษาทนายก่อนครบหนึ่งปี ข้อผิดพลาดอื่นที่ทำให้เสียสิทธิอยู่ใน ฟ้องหย่าเอง พลาดตรงไหนบ่อย

จดทะเบียนหย่าที่สำนักทะเบียน หรือฟ้องหย่า แบบไหนเหมาะกว่า

ถ้าสามียอมหย่าและตกลงเรื่องลูกกับทรัพย์ได้ การจดทะเบียนหย่าโดยความยินยอมไม่ต้องขึ้นศาล ดูขั้นตอนและสถานที่ใน จดทะเบียนหย่าที่ไหนได้บ้าง ครบขั้นตอน 2569 แต่ต้องรู้ว่าค่าเลี้ยงชีพตามมาตรา 1526 ใช้ "ในคดีหย่า" และค่าทดแทนตามมาตรา 1523 วรรคหนึ่งผูกกับ "ศาลพิพากษาให้หย่า" สิ่งที่คุณต้องการจากสามีจึงควรตกลงให้ครบในข้อตกลงหย่าก่อนจดทะเบียน เพราะภายหลังอาจเรียกไม่ได้ ถ้าเซ็นไปแล้วและเพิ่งรู้ว่าเสียเปรียบ ดู เซ็นข้อตกลงหย่าแล้วเพิ่งรู้ว่าเสียเปรียบ แก้ได้ไหม

การฟ้องหย่าเหมาะเมื่อสามีไม่ยอมหย่า ตกลงเรื่องลูกหรือทรัพย์ไม่ได้ หรือคุณต้องการให้ศาลพิจารณาค่าทดแทนและค่าเลี้ยงชีพ ถ้ายังตัดสินใจไม่ได้ ควรให้ทนายประเมินก่อนลงชื่อในเอกสารใด

หลักฐานการนอกใจ ควรรวบรวมอย่างไร

หลักฐานที่ใช้ควรได้มาโดยวิธีที่ชอบด้วยกฎหมาย การเข้าบัญชีหรือโทรศัพท์ของอีกฝ่ายโดยไม่ได้รับอนุญาต ติดตั้งโปรแกรมสอดแนม หรือดักรับข้อความ อาจเป็นความผิดตามกฎหมายว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ ศาลอาจไม่รับฟังหลักฐานนั้น และผู้เก็บอาจมีความผิดเอง การประจานหรือข่มขู่บุคคลภายนอกก็อาจทำให้คุณถูกดำเนินคดีกลับ ประเภทหลักฐานที่ใช้กับเหตุนอกใจและข้อควรระวังอยู่ใน ฟ้องหย่าต้องมีหลักฐานอะไรบ้าง แยกตามเหตุหย่า

ตัวอย่างสมมติ: ภรรยาที่หยุดทำงานมาดูแลลูก

ตัวอย่างสมมติ นางบีหยุดทำงานมาดูแลลูกสองคนตามที่ตกลงกับนายเอ ต่อมานางบีพบว่านายเอเช่าห้องชุดให้ผู้อื่นอยู่และพาไปงานต่าง ๆ โดยแนะนำว่าเป็นคู่ของตน นางบีเพิ่งรู้เรื่องเมื่อสองเดือนก่อน และนายเอไม่ยอมหย่า

ทนายของนางบีอาจวางคำฟ้องให้ครอบคลุมเหตุหย่าตามมาตรา 1516 (1) ค่าทดแทนจากนายเอและผู้ที่ได้รับการอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่อง ค่าเลี้ยงชีพเพราะนางบีไม่มีรายได้ของตนเอง การแบ่งสินสมรสรวมถึงตรวจว่าเงินที่ใช้เช่าห้องชุดมาจากสินสมรสหรือไม่ อำนาจปกครองและค่าอุปการะเลี้ยงดูลูก พร้อมขอคำสั่งชั่วคราวระหว่างคดี ทั้งนี้ศาลจะพิจารณาแต่ละคำขอตามหลักฐาน จำนวนเงินและผลของคดีไม่มีใครบอกล่วงหน้าได้

สิ่งที่ควรทำทันทีเมื่อรู้ว่าสามีนอกใจ

  1. จดวันที่รู้เรื่อง เพราะกำหนดหนึ่งปีนับจากวันที่รู้หรือควรรู้ความจริง
  2. เก็บหลักฐานที่ได้มาโดยชอบ เช่น ข้อความที่ส่งถึงคุณเอง หรือเอกสารที่อยู่ในความครอบครองของคุณโดยชอบ
  3. ทำรายการสินสมรสและหนี้ บ้าน ที่ดิน รถ บัญชี หุ้น กิจการ และสังเกตการโอนหรือถอนเงินผิดปกติ
  4. รวบรวมรายได้และรายจ่าย ของคุณ ของสามี และของลูก สำหรับคำขอค่าเลี้ยงชีพและค่าเลี้ยงดูบุตร
  5. ระวังการกระทำที่อาจถูกยกเป็นข้อต่อสู้ว่าให้อภัยแล้ว และอย่าลงชื่อในข้อตกลงใดก่อนปรึกษาทนาย
  6. อย่าประจาน ข่มขู่ หรือแอบเข้าบัญชีของใคร เพราะอาจกลายเป็นคดีกับตัวคุณเอง

ถ้าคุณกำลังตัดสินใจว่าจะจดทะเบียนหย่าหรือฟ้อง ขั้นต่อไปคือนำวันที่รู้เรื่อง หลักฐานที่มี รายการสินสมรส และข้อมูลรายได้รายจ่ายของครอบครัวไปให้ทนายประเมินว่าควรขออะไรบ้างและเหลือเวลาเท่าไร หากต้องการให้ช่วยประเมินคดีของคุณ ติดต่อสำนักงาน เพื่อนัดปรึกษาเป็นการส่วนตัว

คำถามที่พบบ่อย

สามีนอกใจ ภรรยาได้ค่าเลี้ยงชีพทุกกรณีหรือไม่?

ไม่ทุกกรณี ค่าเลี้ยงชีพต้องขอในคดีหย่า เหตุหย่าต้องเป็นความผิดของสามีฝ่ายเดียว และการหย่าต้องทำให้คุณยากจนลงเพราะไม่มีรายได้พอ แม้เข้าเงื่อนไข ศาลอาจให้เพียงใดหรือไม่ให้ก็ได้ตามความสามารถของผู้ให้และฐานะของผู้รับ

เรียกค่าทดแทนจากบุคคลที่สามได้ไหม ถ้ายังไม่หย่า?

อาจได้ ป.พ.พ. มาตรา 1523 วรรคสอง ให้เรียกค่าทดแทนจากผู้ล่วงเกินคู่สมรสของคุณในทำนองชู้ หรือผู้ที่แสดงตนโดยเปิดเผยว่ามีความสัมพันธ์ในทำนองชู้ ซึ่งตามถ้อยคำไม่ได้ผูกกับการหย่า แต่ต้องฟ้องภายในหนึ่งปีนับแต่รู้หรือควรรู้ และจะเรียกไม่ได้ถ้าคุณยินยอมหรือรู้เห็นเป็นใจ

สามีเป็นฝ่ายผิด จะได้สินสมรสน้อยกว่าครึ่งไหม?

โดยหลักไม่ ป.พ.พ. มาตรา 1533 ให้แบ่งสินสมรสให้แต่ละฝ่ายได้ส่วนเท่ากัน แต่ถ้าสามีจำหน่ายสินสมรสไปเพื่อประโยชน์ของตนฝ่ายเดียว หรือโดยไม่ได้รับความยินยอมในกรณีที่กฎหมายกำหนดให้ต้องได้รับ อาจถือเสมือนว่าทรัพย์นั้นยังมีอยู่ในการแบ่ง ซึ่งต้องพิสูจน์เป็นรายคดี

หย่าที่สำนักทะเบียนไปแล้ว ฟ้องเรียกค่าเลี้ยงชีพทีหลังได้หรือไม่?

เสี่ยงที่จะเรียกไม่ได้ เพราะ ป.พ.พ. มาตรา 1526 ใช้กับการขอในคดีหย่า และสิทธิสิ้นสุดถ้าไม่ได้ฟ้องหรือฟ้องแย้งในคดีหย่านั้น จึงควรตกลงเรื่องค่าเลี้ยงชีพและค่าทดแทนให้ครบในข้อตกลงหย่าก่อนจดทะเบียน หรือปรึกษาทนายก่อนไปสำนักทะเบียน

สามีนอกใจ จะเสียสิทธิเลี้ยงลูกหรือไม่?

ไม่เสียโดยอัตโนมัติ ศาลชี้ขาดอำนาจปกครองบุตรโดยคำนึงถึงความผาสุกและประโยชน์ของบุตรเป็นสำคัญ และจะดูว่าการจัดแบบใดดีที่สุดสำหรับลูก ส่วนหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูบุตรเป็นของบิดามารดาทั้งสองฝ่าย

มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?

ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ