ตรวจสอบทนายความก่อนจ้าง ใบอนุญาตสภาทนายความ ดูอย่างไร? ป้องกันทนายปลอมในคดีหย่า

คดีหย่าที่คู่สมรสเป็นชาวต่างชาติมักทำให้รู้สึกเร่งรีบและไม่แน่ใจขั้นตอน ช่วงนี้เองที่ข้อเสนอแบบ "หย่าเร็ว ไม่ต้องไปศาล" หรือข้อความจากคนที่อ้างว่าเป็นทนายดูน่าสนใจ ก่อนส่งเอกสารหรือโอนเงินให้ใคร ควรตรวจก่อนว่าคนที่คุณจะจ้างเป็นทนายความที่มีใบอนุญาตจริง บทความนี้อธิบายวิธีตรวจ สิ่งที่ต้องดูบนใบอนุญาต และสัญญาณที่ควรหยุดคิดก่อนจ่ายเงิน

ทนายความคือใคร ใครเป็นผู้ออกใบอนุญาต

ตามพระราชบัญญัติทนายความ พ.ศ. 2528 (พ.ร.บ.ทนายความ) มาตรา 4 ทนายความ คือ ผู้ที่สภาทนายความได้รับจดทะเบียนและออกใบอนุญาตให้เป็นทนายความ และมาตรา 8 ให้สภาทนายความมีอำนาจจดทะเบียนและออกใบอนุญาต การตรวจว่าใครเป็นทนายจริงจึงต้องเริ่มที่ทะเบียนของสภาทนายความ ไม่ใช่ป้ายสำนักงาน นามบัตร หรือเพจในโซเชียลมีเดีย

ผู้ขอรับใบอนุญาตต้องมีคุณสมบัติตามมาตรา 35 เช่น มีสัญชาติไทย อายุไม่ต่ำกว่ายี่สิบปีบริบูรณ์ สำเร็จการศึกษานิติศาสตร์ตามที่สภาทนายความรับรองและเป็นสมาชิกเนติบัณฑิตยสภา และโดยทั่วไปต้องผ่านการฝึกอบรมของสภาทนายความด้วย เงื่อนไขเรื่องสัญชาติไทยนี้เองที่ทำให้ทนายต่างประเทศว่าความในศาลไทยไม่ได้ ดูการแบ่งงานกับทนายต่างประเทศได้ที่ คดีหย่าข้ามประเทศ ทนายไทยกับทนายต่างประเทศทำงานร่วมกันอย่างไร

ตรวจสอบทนายความผ่านสภาทนายความอย่างไร

สภาทนายความมีบริการชื่อ "ตรวจสอบทนายความ" บนเว็บไซต์ของสภาทนายความ อยู่ในเมนูบริการประชาชน หัวข้อตรวจสอบใบอนุญาต ใช้ตรวจรายชื่อในทะเบียนทนายความ ณ เดือนพฤศจิกายน 2569 ระบบค้นได้ด้วยชื่อและนามสกุล เลขทะเบียนทนายความ หรือเลขเนติบัณฑิต ขั้นตอนที่แนะนำมีดังนี้

  1. ขอชื่อและนามสกุลเต็ม พร้อมเลขทะเบียนทนายความ จากผู้ที่คุณจะจ้างเป็นลายลักษณ์อักษร
  2. ค้นในบริการตรวจสอบทนายความ ถ้าค้นด้วยชื่อ ต้องกรอกทั้งชื่อและนามสกุลให้ตรงกับทะเบียนทุกตัวอักษร ระบบไม่รองรับการค้นหาเพียงบางส่วน
  3. ถ้าค้นด้วยชื่อไม่พบ ลองค้นด้วยเลขทะเบียนอีกครั้ง เพราะสะกดต่างกันเพียงตัวเดียวก็ทำให้ไม่พบได้
  4. เทียบผลที่ได้กับชื่อบนใบอนุญาตที่ทนายแสดง และชื่อที่จะลงในสัญญาจ้างกับใบแต่งทนายความ
  5. ถ้าต้องการรู้ว่าทนายเคยถูกลงโทษทางมรรยาทหรือไม่ ระบบออนไลน์ยังไม่แสดงข้อมูลนี้ สภาทนายความแจ้งว่าอยู่ระหว่างพัฒนา และให้สอบถามที่สำนักมรรยาททนายความ สภาทนายความ

ระบบอาจปรับปรุงในอนาคต ถ้าหน้าจอต่างไปจากที่อธิบาย ให้ใช้บริการตามที่สภาทนายความเปิดให้ในขณะนั้น หรือสอบถามสภาทนายความโดยตรง

ค้นชื่อไม่เจอ แปลว่าเป็นทนายปลอมใช่ไหม

ไม่เสมอไป สาเหตุที่พบบ่อยคือสะกดชื่อไม่ตรงกับทะเบียน จึงควรลองค้นด้วยเลขทะเบียนหรือสอบถามสภาทนายความก่อนสรุป ในทางกลับกัน การค้นเจอชื่อยืนยันเพียงว่ามีชื่อนี้ในทะเบียน ยังไม่ได้บอกว่าคนที่คุยกับคุณคือเจ้าของชื่อนั้นจริง เพราะผู้แอบอ้างอาจใช้ชื่อของทนายที่มีอยู่จริง จึงควรเทียบกับใบอนุญาตและรูปถ่าย และติดต่อผ่านที่ตั้งสำนักงานที่ตรวจได้

ใบอนุญาตทนายความมีอายุกี่ปี และต้องดูอะไรบนใบอนุญาต

ใบอนุญาตทนายความไม่ได้มีอายุตลอดไปทุกฉบับ ตาม พ.ร.บ.ทนายความ มาตรา 39 ใบอนุญาตมีอายุสองปีนับแต่วันออก เว้นแต่เป็นใบอนุญาตประเภทตลอดชีพ ใบอนุญาตแบบสองปีต้องต่ออายุตามมาตรา 40 และถ้าขาดต่อใบอนุญาต ผู้นั้นขาดจากการเป็นทนายความตามมาตรา 44 ซึ่งยังมีเหตุอื่นด้วย เช่น ถูกลบชื่อออกจากทะเบียน

มาตรา 41 กำหนดว่าใบอนุญาตอย่างน้อยต้องมีชื่อ วันเกิด ที่อยู่ ที่ตั้งสำนักงาน รูปถ่าย เลขหมายใบอนุญาต วันออก และวันสิ้นอายุ เมื่อขอดูใบอนุญาต ให้ตรวจตามตารางนี้

สิ่งที่ดูตรวจอะไร
ชื่อและรูปถ่ายตรงกับคนที่คุยด้วย และตรงกับผลค้นในบริการตรวจสอบทนายความ
เลขหมายใบอนุญาตตรงกับเลขที่ทนายแจ้ง และเลขที่จะใช้ในใบแต่งทนายความ
วันสิ้นอายุยังไม่ถึงวันสิ้นอายุ หรือเป็นใบอนุญาตประเภทตลอดชีพ
ที่ตั้งสำนักงานทนายความต้องมีสำนักงานที่จดทะเบียนไว้ (มาตรา 42) ควรตรงกับที่อยู่ในสัญญาจ้าง

คนที่ไม่ใช่ทนายความรับทำคดีหย่าในศาลได้ไหม

ไม่ได้ พ.ร.บ.ทนายความ มาตรา 33 ห้ามผู้ที่ไม่ได้จดทะเบียนและรับใบอนุญาต รวมถึงผู้ที่ขาดจากการเป็นทนายความหรือถูกห้ามทำการเป็นทนายความ ว่าความในศาล หรือแต่งฟ้อง คำให้การ ฟ้องอุทธรณ์ คำร้อง หรือคำแถลงเกี่ยวกับคดีในศาลให้แก่บุคคลอื่น ผู้ฝ่าฝืนมีโทษตามมาตรา 82 คือจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ข้อห้ามนี้มีขอบเขตที่ควรเข้าใจให้ตรง มาตรา 33 ว่าด้วยการว่าความและการทำเอกสารยื่นศาลให้ผู้อื่น ไม่ได้ห้ามคุณว่าความในคดีของตัวเอง และการจดทะเบียนหย่าที่อำเภอก็ไม่ใช่งานในศาล คู่ที่จดทะเบียนสมรสตามกฎหมายไทยและตกลงกันได้จึงจดทะเบียนหย่าเองได้ ดู หย่ากับชาวต่างชาติต้องจ้างทนายไหม

สัญญาณเตือนทนายปลอมหรือมิจฉาชีพในคดีหย่า

สัญญาณด้านล่างเป็นพฤติกรรมที่ควรทำให้คุณหยุดและตรวจสอบเพิ่ม ไม่ได้แปลว่าทุกคนที่ทำเช่นนี้เป็นมิจฉาชีพ แต่ถ้าพบหลายข้อพร้อมกัน ควรระวังเป็นพิเศษ

  • รับประกันว่าชนะแน่ หย่าได้แน่ หรือได้ลูกแน่ ผลคดีขึ้นกับพยานหลักฐานและดุลพินิจของศาล ทนายความไม่ควรรับประกันผลคดี ข้อบังคับสภาทนายความว่าด้วยมรรยาททนายความ พ.ศ. 2529 ข้อ 10 ถือว่าการใช้อุบายจูงใจให้มอบคดี เช่น หลอกให้หลงว่าคดีจะชนะทั้งที่รู้ว่าจะแพ้ หรืออวดอ้างว่ามีความรู้ยิ่งกว่าทนายคนอื่น เป็นการผิดมรรยาท
  • อ้างว่ารู้จักคนในศาล สถานทูต หรืออำเภอ ทำให้เร็วกว่าปกติ การอวดอ้างความคุ้นเคยเพื่อให้หลงว่าจะได้ผลพิเศษนอกจากทางว่าความ เป็นอุบายที่ข้อ 10 ห้ามไว้เช่นกัน
  • ขอให้โอนเงินโดยไม่บอกว่าเป็นค่าอะไร ไม่มีสัญญาจ้าง หรือไม่ออกใบรับเงิน การชำระค่าปรึกษาหรือเงินล่วงหน้าตามที่ตกลงกันเป็นเรื่องปกติ แต่ควรรู้ว่าเงินแต่ละก้อนจ่ายเป็นค่าอะไร โอนเข้าบัญชีของทนายหรือสำนักงานที่ระบุไว้ และได้ใบรับเงินทุกครั้ง
  • อ้างว่าทำใบหย่าให้ได้โดยไม่ต้องไปอำเภอหรือศาล การหย่าโดยความยินยอมสมบูรณ์เมื่อจดทะเบียนการหย่า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) มาตรา 1515 ส่วนการหย่าโดยคำพิพากษามีผลเมื่อคำพิพากษาถึงที่สุด (มาตรา 1531) การหย่าในไทยจึงต้องผ่านการจดทะเบียนหรือคำพิพากษาของศาล
  • ไม่ยอมบอกชื่อเต็มหรือเลขใบอนุญาต หรือให้แต่ชื่อเล่นและบัญชีแชต
  • ไม่มีสัญญาจ้างและที่ตั้งสำนักงานที่ตรวจได้ ติดต่อได้ทางแชตเพียงช่องทางเดียว
  • เร่งให้ตัดสินใจทันที โดยไม่อธิบายว่ากำหนดเวลาใดตามกฎหมายที่ทำให้ต้องรีบ

ตัวอย่างสมมติ: ข้อเสนอหย่าเร็วผ่านแชต

ตัวอย่างนี้เป็นเรื่องสมมติ ไม่ใช่เรื่องจริงของบุคคลใด นางบีสมรสกับนายเอซึ่งเป็นชาวต่างชาติที่กลับประเทศไปแล้ว นางบีเห็นโฆษณาว่า "ทำใบหย่ากับสามีต่างชาติได้ ไม่ต้องไปศาล" ผู้ลงโฆษณาขอให้โอนเงินก่อนแล้วจะส่งใบหย่าให้ทางไปรษณีย์ เมื่อนางบีขอชื่อเต็มและเลขใบอนุญาต อีกฝ่ายตอบเพียงชื่อเล่น และเมื่อนำชื่อที่ได้ไปค้นในบริการตรวจสอบทนายความก็ไม่พบ

สัญญาณเตือนหลายข้อเกิดพร้อมกัน ทั้งการอ้างว่าหย่าได้โดยไม่ผ่านอำเภอหรือศาล การขอให้โอนเงินก่อนเพื่อแลกกับใบหย่าที่ส่งทางไปรษณีย์ และการไม่ให้ข้อมูลที่ตรวจได้ สิ่งที่นางบีควรทำคือไม่โอนเงิน เก็บหลักฐานการสนทนาไว้ และศึกษาทางหย่าที่ถูกต้อง ซึ่งเมื่อนายเอไม่ร่วมมือ ทางที่เป็นไปได้คือฟ้องหย่าที่ศาลไทยและส่งหมายไปต่างประเทศ

ถ้าถูกหลอกหรือพบว่าทนายทำผิดมรรยาท ทำอะไรได้

ถ้าผู้นั้นเป็นทนายความจริงแต่ประพฤติผิดมรรยาท ผู้ได้รับความเสียหายมีสิทธิกล่าวหาตาม พ.ร.บ.ทนายความ มาตรา 64 โดยทำคำกล่าวหาเป็นหนังสือยื่นต่อประธานกรรมการมรรยาททนายความ สิทธินี้มีกำหนดเวลาสองชั้น คือต้องยื่นภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่รู้เรื่องการประพฤติผิดและรู้ตัวผู้ประพฤติผิด และต้องไม่เกินสามปีนับแต่วันที่ประพฤติผิด ถ้าผิดจริง โทษทางมรรยาทตาม พ.ร.บ.ทนายความ มีสามสถาน คือ ภาคทัณฑ์ ห้ามทำการเป็นทนายความไม่เกินสามปี หรือลบชื่อออกจากทะเบียนทนายความ

การร้องเรียนมรรยาทเป็นเรื่องวินัยของวิชาชีพ ไม่ใช่ช่องทางเรียกเงินคืน ถ้าคุณเสียเงินไป ไม่ว่าจะให้ทนายจริงหรือผู้แอบอ้าง เรื่องเงินเป็นอีกช่องทางทางแพ่งหรืออาญาที่ต้องดำเนินการแยกต่างหาก ส่วนผู้ที่ไม่ใช่ทนายแต่รับว่าความหรือทำคำฟ้องให้ผู้อื่น มีความผิดอาญาตามมาตรา 33 และ 82 ขั้นตอนเมื่อทนายหายไประหว่างคดีอธิบายไว้ใน ทนายทิ้งคดีหย่า ติดต่อไม่ได้ ทำอย่างไร

สิ่งที่ควรทำก่อนจ่ายเงินครั้งแรก

  • ขอชื่อเต็มและเลขทะเบียนทนายความ แล้วค้นในบริการตรวจสอบทนายความของสภาทนายความ
  • ขอดูใบอนุญาต ตรวจชื่อ รูปถ่าย เลขหมาย และวันสิ้นอายุ
  • ขอสัญญาจ้างเป็นหนังสือที่ระบุขอบเขตงานและค่าใช้จ่าย ดูรายการที่ควรมีใน สัญญาจ้างทนายคดีหย่าควรมีอะไร
  • ขอใบรับเงินทุกครั้ง และเก็บสำเนาเอกสารทุกฉบับที่ส่งให้ทนาย
  • อ่านใบแต่งทนายความก่อนลงชื่อ ตรวจว่าชื่อทนายตรงกับคนที่คุณตรวจแล้ว
  • ถามว่ามีทางที่ไม่ต้องฟ้องหรือไม่ เช่น จดทะเบียนหย่าที่อำเภอ

คำถามทั่วไปที่ควรถามก่อนจ้างทนายครอบครัว ดูเพิ่มที่ ทนายที่เก่งเรื่องฟ้องหย่า เลือกอย่างไร ถามอะไรก่อนจ้าง

การตรวจสอบทนายไม่ใช่การแสดงความไม่ไว้ใจ แต่เป็นขั้นตอนปกติที่ทนายความที่มีใบอนุญาตตอบได้ทันที คุณใช้วิธีเดียวกันนี้ตรวจทนายของสำนักงานใดก็ได้ ถ้าต้องการสอบถามเรื่องคดีหย่าของคุณ สามารถติดต่อสำนักงานได้

คำถามที่พบบ่อย

ตรวจสอบทนายความได้ที่ไหน?

ตรวจได้ที่บริการ "ตรวจสอบทนายความ" บนเว็บไซต์ของสภาทนายความ ค้นด้วยชื่อและนามสกุล เลขทะเบียนทนายความ หรือเลขเนติบัณฑิต ต้องกรอกให้ตรงกับทะเบียนทุกตัวอักษร ถ้าไม่พบ ลองค้นด้วยเลขทะเบียน หรือสอบถามสภาทนายความโดยตรง

ใบอนุญาตทนายความหมดอายุได้ไหม?

ได้ ใบอนุญาตมีอายุสองปีนับแต่วันออก เว้นแต่เป็นประเภทตลอดชีพ ถ้าขาดต่อใบอนุญาต ผู้นั้นขาดจากการเป็นทนายความ จึงควรดูวันสิ้นอายุบนใบอนุญาตทุกครั้ง

ตรวจได้ไหมว่าทนายเคยถูกลงโทษทางมรรยาท?

ยังตรวจทางออนไลน์ไม่ได้ ณ เดือนพฤศจิกายน 2569 บริการตรวจสอบทนายความแสดงเฉพาะรายชื่อในทะเบียน สภาทนายความแจ้งว่ากำลังพัฒนาระบบ และให้สอบถามสถานะการถูกลงโทษทางมรรยาทที่สำนักมรรยาททนายความ สภาทนายความ

ทนายต่างประเทศรับทำคดีหย่าในศาลไทยได้ไหม?

ไม่ได้ ผู้ที่ว่าความหรือทำเอกสารยื่นศาลไทยให้ผู้อื่นต้องเป็นทนายความที่สภาทนายความออกใบอนุญาต และผู้ขอต้องมีสัญชาติไทย ทนายต่างประเทศช่วยได้เรื่องกฎหมายของประเทศตน

ถูกคนที่อ้างว่าเป็นทนายหลอกเอาเงิน ร้องเรียนสภาทนายความได้ไหม?

ขึ้นกับว่าผู้นั้นเป็นทนายความจริงหรือไม่ ถ้าเป็นทนายความ ร้องเรียนเรื่องมรรยาทได้ภายในกำหนดเวลาตามมาตรา 64 ถ้าไม่ใช่ การรับว่าความหรือทำคำฟ้องให้ผู้อื่นมีโทษทางอาญา ส่วนการเรียกเงินคืนเป็นเรื่องทางแพ่งหรืออาญาแยกต่างหาก ควรเก็บหลักฐานการสนทนาและการโอนเงินไว้

มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?

ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ