สามีฟ้องหย่าภรรยาได้ด้วยเหตุเดียวกับที่ภรรยาใช้ได้ทุกข้อ เพราะประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1516 ปัจจุบันใช้คำว่า "คู่สมรส" เหตุที่ผู้ชายใช้บ่อย คือ ภรรยามีชู้ ทิ้งร้างเกิน 1 ปี ดูหมิ่นบุพการีอย่างร้ายแรง และแยกกันอยู่เกิน 3 ปี
กฎหมายใหม่ทำให้สิทธิฟ้องหย่าของสามีเปลี่ยนไปไหม
หลักไม่เปลี่ยน แต่ถ้อยคำชัดขึ้น พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2567 เปลี่ยนคำว่าสามีและภริยาในเหตุหย่าเป็น "คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง" ทุกข้อจึงใช้กับทั้งสองฝ่ายเท่ากัน
ผู้ชายหลายคนเข้าใจว่าเหตุหย่าเขียนไว้เพื่อคุ้มครองภรรยา ความจริงคือไม่มีเหตุใดที่ผู้หญิงใช้ได้แต่ผู้ชายใช้ไม่ได้ สิ่งที่ต่างกันจริงในแต่ละคดีคือพยานหลักฐาน ไม่ใช่เพศของผู้ฟ้อง
ภรรยามีชู้ สามีฟ้องหย่าได้ไหม
ได้ มาตรา 1516 (1) ให้ฟ้องหย่าได้เมื่อคู่สมรสอีกฝ่าย อุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องผู้อื่นฉันคู่สมรส เป็นชู้หรือมีชู้ หรือร่วมประเวณีกับผู้อื่นเป็นอาจิณ ผู้อื่นนั้นจะเป็นเพศใดก็ได้
เมื่อศาลพิพากษาให้หย่าด้วยเหตุนี้ มาตรา 1523 วรรคหนึ่งให้สามีเรียกค่าทดแทนได้ทั้งจากภรรยาและจากผู้ที่เป็นเหตุแห่งการหย่า และถ้ายังไม่อยากหย่า วรรคสองให้ฟ้องเฉพาะชู้ได้โดยไม่ต้องหย่า
ข้อควรระวังคืออายุความ มาตรา 1529 กำหนดให้สิทธิฟ้องด้วยเหตุตามมาตรา 1516 (1) (2) (3) หรือ (6) สิ้นไปเมื่อพ้นหนึ่งปีนับแต่วันที่รู้หรือควรรู้ความจริง
ภรรยาทิ้งบ้าน ทิ้งลูก ใช้เหตุหย่าข้อไหน
ถ้าภรรยา จงใจละทิ้งร้าง ไปเกินหนึ่งปี ใช้มาตรา 1516 (4) ได้ ถ้าต่างฝ่ายต่างสมัครใจแยกกันอยู่เพราะอยู่ร่วมกันไม่ได้ตามปกติเกินสามปี ใช้ (4/2) ซึ่งฝ่ายใดก็ฟ้องได้
การทิ้งลูกไม่ได้เขียนเป็นเหตุหย่าแยกไว้ต่างหาก แต่ข้อเท็จจริงนี้อาจเข้าเหตุอื่นได้ เช่น ทิ้งร้างตาม (4) หรือไม่ช่วยเหลืออุปการะเลี้ยงดู หรือเป็นปฏิปักษ์ต่อการเป็นคู่สมรสอย่างร้ายแรงตาม (6) ขึ้นกับรายละเอียดของแต่ละเรื่อง
ในส่วนของลูก ข้อเท็จจริงเรื่องการทิ้งลูกมีน้ำหนักมากเมื่อศาลชี้ขาดว่าใครจะเป็นผู้ใช้อำนาจปกครอง ตามมาตรา 1520 ซึ่งศาลคำนึงถึงความผาสุกและประโยชน์ของบุตรเป็นสำคัญ
ภรรยาด่าทอ ดูหมิ่นพ่อแม่สามี ฟ้องหย่าได้ไหม
ได้ ถ้าเป็นการร้ายแรง มาตรา 1516 (3) ให้ฟ้องหย่าได้เมื่อคู่สมรสอีกฝ่าย ทำร้ายหรือทรมานร่างกายหรือจิตใจ หรือหมิ่นประมาทหรือเหยียดหยามอีกฝ่าย หรือบุพการีของอีกฝ่าย เช่น พ่อแม่ ปู่ย่า ตายาย
คำว่า "ร้ายแรง" เป็นจุดที่ต้องพิสูจน์ การทะเลาะกันตามปกติของคู่สมรสมักไม่พอ ศาลมักดูถ้อยคำ ความถี่ การกระทำต่อหน้าผู้อื่นหรือในที่สาธารณะ และผลกระทบที่เกิดขึ้นจริง จึงควรเก็บคลิป ข้อความ และพยานบุคคลไว้
| สถานการณ์ที่ผู้ชายถามบ่อย | เหตุตามมาตรา 1516 | สิ่งที่ต้องพิสูจน์ | อายุความ 1 ปี (มาตรา 1529) |
|---|---|---|---|
| ภรรยามีชู้ หรือยกย่องคนอื่น | (1) | ความสัมพันธ์ทำนองชู้ ไม่ใช่แค่ความสงสัย | ใช้ |
| ภรรยาติดการพนันหรือยาเสพติด จนเราอับอายหรือเดือดร้อน | (2) | ความประพฤติชั่ว และผลที่เกิดกับเรา | ใช้ |
| ด่าทอ ทำร้าย หรือดูหมิ่นพ่อแม่สามี | (3) | ความร้ายแรงของการกระทำ | ใช้ |
| ภรรยาออกจากบ้านไปเกิน 1 ปี | (4) | จงใจละทิ้ง ไม่ใช่ถูกไล่หรือไปทำงาน | ไม่ใช้ |
| แยกกันอยู่เกิน 3 ปี | (4/2) | สมัครใจแยกเพราะอยู่ด้วยกันไม่ได้ | ไม่ใช้ |
| ไม่ช่วยเหลือ หรือเป็นปฏิปักษ์อย่างร้ายแรง | (6) | ความเดือดร้อนเกินควร | ใช้ |
อ่านเหตุหย่าครบทุกข้อได้ที่ เหตุฟ้องหย่า มาตรา 1516 ตัวบทล่าสุด ครบทั้ง 12 กรณี และหลักฐานที่ใช้แยกตามเหตุได้ที่ ฟ้องหย่าต้องมีหลักฐานอะไรบ้าง แยกตามเหตุหย่า
ค่าเลี้ยงชีพ สามีอาจถูกเรียก หรือเป็นฝ่ายเรียกได้
ค่าเลี้ยงชีพตามมาตรา 1526 ใช้ได้ทั้งสองทาง ถ้าเหตุหย่าเป็นความผิดของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งแต่ฝ่ายเดียว และการหย่าทำให้อีกฝ่ายยากจนลงเพราะรายได้ไม่พอ อีกฝ่ายขอค่าเลี้ยงชีพได้
สามีที่เป็นฝ่ายผิดฝ่ายเดียวและมีรายได้มากกว่า จึงอาจถูกเรียก ส่วนสามีที่ภรรยาเป็นฝ่ายผิดและการหย่าทำให้ตนยากจนลง ก็ขอได้เช่นกัน ศาลกำหนดเท่าใดหรือไม่ให้ก็ได้ โดยดูความสามารถของผู้ให้และฐานะของผู้รับ
ต้องขอไว้ในคดีหย่าเท่านั้น ถ้าไม่ได้ฟ้องหรือฟ้องแย้งไว้ สิทธินี้สิ้นสุด และตามมาตรา 1528 ถ้าผู้รับสมรสใหม่ สิทธิรับค่าเลี้ยงชีพหมดไป ดูรายละเอียดที่ ค่าเลี้ยงชีพหลังหย่า ใครเรียกได้
จดวันที่รู้เรื่องครั้งแรกไว้ทันที เหตุหย่าที่ผู้ชายใช้บ่อยหลายข้อ คือ (1) (2) (3) และ (6) มีอายุความหนึ่งปีนับแต่วันรู้ ถ้ารอให้อารมณ์สงบนานเกินไป สิทธิฟ้องด้วยเหตุนั้นอาจหมดก่อน
เรื่องลูก ผู้ชายเสียเปรียบในศาลไหม
กฎหมายไม่มีหลักว่าแม่ต้องได้ลูก มาตรา 1520 ให้ศาลชี้ขาดเรื่องอำนาจปกครองโดยดู ความผาสุกและประโยชน์ของบุตร เป็นสำคัญ
พ่อที่ดูแลลูกในชีวิตประจำวันมาตลอด มีที่อยู่และตารางเวลาที่มั่นคง และเปิดทางให้ลูกยังผูกพันกับแม่ มักอยู่ในฐานะที่ดี ส่วนค่าเลี้ยงดูบุตรเป็นหน้าที่ของทั้งพ่อและแม่ตามมาตรา 1564 ดูเพิ่มที่ อำนาจปกครองบุตรหลังหย่า ร่วมกันหรือคนเดียว
คำถามที่พบบ่อย
ภรรยาไม่ยอมหย่า สามีฟ้องฝ่ายเดียวได้ไหม
ได้ ถ้ามีเหตุตามมาตรา 1516 การฟ้องหย่าไม่ต้องได้รับความยินยอมจากอีกฝ่าย แต่ถ้าไม่มีเหตุตามกฎหมายเลย ศาลจะพิพากษาให้หย่าไม่ได้ แม้จะอยู่ด้วยกันอย่างไม่มีความสุขก็ตาม
ต้องหย่าก่อนถึงจะฟ้องชายชู้ได้ไหม
ไม่ต้อง มาตรา 1523 วรรคสอง ให้เรียกค่าทดแทนจากผู้ที่ล่วงเกินคู่สมรสในทำนองชู้ หรือแสดงตนโดยเปิดเผยว่ามีความสัมพันธ์ทำนองชู้ได้ โดยไม่ต้องฟ้องหย่า
ภรรยาเป็นชาวต่างชาติ ใช้เหตุหย่าเดียวกันไหม
ถ้าฟ้องที่ศาลไทย เหตุหย่าใช้กฎหมายไทย แต่ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 มาตรา 27 ศาลไทยจะให้หย่าได้เมื่อกฎหมายสัญชาติของคู่สมรสแต่ละฝ่ายยอมให้หย่า จึงต้องเตรียมพิสูจน์กฎหมายต่างประเทศด้วย
สามีเป็นฝ่ายย้ายออกจากบ้านเอง จะเสียสิทธิไหม
ไม่เสียโดยอัตโนมัติ แต่มีผลต่อการเลือกเหตุ เหตุทิ้งร้างใช้ได้กับฝ่ายที่ถูกทิ้ง ส่วนเหตุแยกกันอยู่เกินสามปีฝ่ายใดก็ฟ้องได้ ก่อนย้ายออกควรบันทึกเหตุผลและหลักฐานไว้
ควรเริ่มอย่างไร
เหตุที่มีหลักฐานแน่นและยังไม่พ้นอายุความ คือ เหตุที่ควรใช้เป็นหลัก ก่อนพบทนาย ลองเตรียมตามลำดับนี้
- เขียนลำดับเหตุการณ์สำคัญพร้อมวันที่ โดยเฉพาะวันที่รู้เรื่องครั้งแรก
- จับคู่แต่ละเหตุการณ์กับเหตุหย่าในตารางข้างต้น และตรวจว่ายังไม่พ้นอายุความหนึ่งปี
- รวบรวมหลักฐานที่ได้มาโดยชอบ เช่น ข้อความ คลิป ภาพถ่าย และรายชื่อพยานบุคคล
- เตรียมข้อมูลเรื่องลูก รายได้ และทรัพย์สิน เพราะศาลจะพิจารณาไปพร้อมกับคดีหย่า
จากนั้นปรึกษาทนายความด้านครอบครัว เพื่อวางแผนเรื่องหย่า ลูก ทรัพย์สิน และค่าเลี้ยงชีพไปพร้อมกัน เพราะสิทธิบางอย่าง เช่น ค่าเลี้ยงชีพ ต้องขอในคดีหย่าครั้งเดียวเท่านั้น
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ