ฟ้องได้ในหลายกรณี แม้ชู้เป็นชาวต่างชาติหรืออาศัยอยู่ต่างประเทศ เช่น เหตุเกิดในไทย หรือ โจทก์มีสัญชาติไทยหรือมีภูมิลำเนาในไทย ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 4 ตรี เรื่องที่ยากกว่าคือการส่งหมายไปต่างประเทศ และการบังคับเอาเงินจากชู้ที่ไม่มีทรัพย์ในไทย
ชู้อยู่ต่างประเทศ ฟ้องที่ศาลไทยได้เมื่อไร
สิทธิเรียกค่าทดแทนมาจาก ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1523 วรรคสอง ซึ่งให้คู่สมรสเรียกค่าทดแทนจากผู้ที่ล่วงเกินคู่สมรสของตนในทำนองชู้ หรือแสดงตนโดยเปิดเผยว่ามีความสัมพันธ์ในทำนองชู้ได้ โดยไม่ต้องฟ้องหย่าก่อน
ส่วนจะยื่นที่ศาลไทยได้หรือไม่ ขึ้นกับหลักเขตอำนาจศาลใน ป.วิ.พ. ซึ่งสรุปกรณีที่พบบ่อยได้ดังนี้
| ข้อเท็จจริง | ยื่นฟ้องที่ไหนได้ | ฐานกฎหมาย |
|---|---|---|
| ชู้มีภูมิลำเนาในไทย | ศาลที่ชู้มีภูมิลำเนา | ป.วิ.พ. มาตรา 4 (1) |
| ความสัมพันธ์เกิดขึ้นในไทย แม้ชู้กลับไปต่างประเทศแล้ว | ศาลที่มูลคดีเกิด | ป.วิ.พ. มาตรา 4 (1) |
| ชู้ไม่มีภูมิลำเนาในไทย และเหตุเกิดนอกไทย แต่โจทก์เป็นคนไทยหรืออยู่ในไทย | ศาลที่โจทก์มีภูมิลำเนา | ป.วิ.พ. มาตรา 4 ตรี |
| ชู้มีทรัพย์สินที่อาจถูกบังคับคดีอยู่ในไทย | ศาลที่ทรัพย์นั้นตั้งอยู่ได้อีกทางหนึ่ง | ป.วิ.พ. มาตรา 4 ตรี |
คดีเรียกค่าทดแทนจากชู้เป็นคดีครอบครัว จึงยื่นต่อศาลเยาวชนและครอบครัวที่มีเขตอำนาจ และถ้าความสัมพันธ์เกิดขึ้นนอกประเทศทั้งหมด อาจมีประเด็นว่าศาลต้องใช้กฎหมายของประเทศใดตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 ซึ่งทนายต้องวิเคราะห์เป็นรายคดี
ต้องพิสูจน์อะไร เมื่อชู้อยู่ต่างประเทศ
สิ่งที่ต้องพิสูจน์ เหมือนคดีชู้ทั่วไป คือการล่วงเกินในทำนองชู้ หรือการแสดงตนโดยเปิดเผย ความต่างอยู่ที่หลักฐานจำนวนมากมักเกิดในต่างประเทศหรืออยู่ในภาษาต่างประเทศ
- ภาพถ่าย วิดีโอ และโพสต์ในโซเชียลมีเดียที่แสดงความสัมพันธ์ต่อสาธารณะ
- ข้อความแชตหรืออีเมลที่ได้มาโดยไม่ละเมิดกฎหมาย
- หลักฐานการเดินทางคู่กัน เช่น ตั๋วเครื่องบิน การจองที่พัก
- พยานบุคคลที่เห็นทั้งสองคนอยู่ด้วยกัน
- คำแปลภาษาไทยของเอกสารภาษาต่างประเทศ ตามที่ศาลสั่งตาม ป.วิ.พ. มาตรา 46
ข้อควรระวังคือ ถ้าคู่สมรสฝ่ายที่ฟ้องยินยอมหรือรู้เห็นเป็นใจ มาตรา 1523 วรรคสามตัดสิทธิเรียกค่าทดแทน ดูวิธีเก็บหลักฐานอย่างปลอดภัยได้ที่ หลักฐานฟ้องชู้และวิธีเก็บที่ไม่ผิดกฎหมาย
ส่งหมายศาลไปให้ชู้ที่ต่างประเทศอย่างไร ใช้เวลานานไหม
ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 83 ทวิ เมื่อจำเลยไม่มีภูมิลำเนาในไทย หมายเรียกและคำฟ้องต้องส่งไปยังภูมิลำเนาหรือสำนักทำการงานในต่างประเทศ เว้นแต่จำเลยประกอบกิจการในไทยเองหรือผ่านตัวแทน หรือตกลงเป็นหนังสือให้มีตัวแทนรับเอกสารในไทย
- ทนายตรวจที่อยู่ในต่างประเทศของชู้ให้ชัดเจนที่สุด เพราะที่อยู่ผิดทำให้เสียเวลาหลายเดือน
- จัดทำคำแปลคำฟ้องและหมายเรียกเป็นภาษาที่ประเทศปลายทางยอมรับ
- ศาลดำเนินการส่งเอกสารตามช่องทางระหว่างประเทศ และรอผลการส่ง
- เมื่อส่งสำเร็จ ศาลนัดพิจารณา ถ้าจำเลยไม่ยื่นคำให้การ ศาลสืบพยานโจทก์แล้วพิพากษาได้
ขั้นตอนนี้มักใช้เวลานานกว่าคดีในประเทศมาก อ่านรายละเอียดได้ที่ การส่งหมายศาลเมื่ออีกฝ่ายอยู่ต่างประเทศ
อายุความฟ้องชู้ที่อยู่ต่างประเทศ นับอย่างไร
การอยู่ต่างประเทศไม่ได้ยืดอายุความ มาตรา 1529 กำหนดให้ สิทธิฟ้องตามมาตรา 1523 ระงับเมื่อพ้นหนึ่งปี นับแต่วันที่ผู้มีสิทธิรู้หรือควรได้รู้ข้อเท็จจริงที่ยกขึ้นเป็นเหตุฟ้อง
สิ่งที่ต้องทำภายในกำหนดคือการยื่นฟ้อง ไม่ใช่การส่งหมายให้สำเร็จ จึงไม่ควรรอจนรวบรวมทุกอย่างครบแล้วค่อยเริ่ม ดูวิธีนับวันได้ที่ ฟ้องชู้อายุความกี่ปี นับจากวันไหน
ชนะคดีแล้ว บังคับเอาเงินจากชู้ต่างชาติได้อย่างไร
คำพิพากษาของศาลไทย บังคับคดีได้ผลที่สุดกับทรัพย์สินที่อยู่ในไทย เช่น เงินฝากในธนาคารไทย ห้องชุด รถยนต์ หรือเงินได้จากนายจ้างในไทย ผ่านเจ้าพนักงานบังคับคดี
ถ้ากังวลว่าชู้จะโอนทรัพย์ออกนอกประเทศระหว่างคดี ทนายอาจพิจารณายื่นขอวิธีการคุ้มครองชั่วคราวก่อนพิพากษาตาม ป.วิ.พ. มาตรา 254 ซึ่งศาลจะสั่งเมื่อมีเหตุตามที่กฎหมายกำหนด
ถ้าชู้ไม่มีทรัพย์ในไทยเลย คำพิพากษาไทยไม่ได้มีผลบังคับในต่างประเทศโดยอัตโนมัติ การนำไปใช้ขึ้นกับกฎหมายของประเทศนั้น ซึ่งบางประเทศอาจต้องฟ้องใหม่
ก่อนตัดสินใจฟ้องชู้ที่อยู่ต่างประเทศ ให้สำรวจก่อนว่าชู้มีทรัพย์สินหรือรายได้ในไทยหรือไม่ เพราะเป็นตัวชี้ว่าคำพิพากษาจะเปลี่ยนเป็นเงินได้จริงแค่ไหน
คำถามที่พบบ่อย
ชู้เป็นคนไทยแต่ย้ายไปทำงานต่างประเทศ ฟ้องได้ไหม
ฟ้องได้ ถ้ายังมีภูมิลำเนาในไทยก็ฟ้องที่ศาลภูมิลำเนานั้น หรือถ้าความสัมพันธ์เกิดในไทยก็ฟ้องที่ศาลที่มูลคดีเกิด ส่วนการส่งหมายต้องดูว่าจำเลยอยู่ที่ไหนจริงในเวลานั้น
ต้องฟ้องหย่าคู่สมรสก่อนจึงฟ้องชู้ได้ไหม
ไม่ต้อง มาตรา 1523 วรรคสองเปิดให้เรียกค่าทดแทนจากชู้ได้แม้ไม่หย่า แต่ถ้าฟ้องหย่าด้วยเหตุตามมาตรา 1516 (1) ศาลให้ค่าทดแทนจากทั้งคู่สมรสและชู้ได้ตามวรรคหนึ่ง
คู่สมรสกับชู้ไปอยู่ด้วยกันต่างประเทศ ฟ้องทั้งสองคนในคดีเดียวได้ไหม
ทำได้ในคดีหย่าที่อาศัยเหตุตามมาตรา 1516 (1) แต่ต้องส่งหมายให้จำเลยทั้งสองที่ต่างประเทศ ซึ่งทำให้คดีใช้เวลานานขึ้น ควรวางแผนลำดับคดีกับทนาย
ชู้เป็นชาวต่างชาติที่เข้ามาไทยชั่วคราว ควรทำอย่างไร
ถ้าความสัมพันธ์เกิดในไทย ฟ้องที่ศาลที่มูลคดีเกิดได้ แต่ควรรีบปรึกษาทนายขณะที่อีกฝ่ายยังอยู่ในไทย เพราะการส่งหมายและการหาทรัพย์ในไทยง่ายกว่าหลังจากเขาเดินทางกลับแล้วมาก
ค่าทดแทนจากชู้ต่างชาติได้มากกว่าชู้คนไทยไหม
สัญชาติไม่ใช่ตัวกำหนด ศาลดูพฤติการณ์และความเสียหายเป็นรายคดี อ่านปัจจัยที่ศาลใช้ได้ที่ ฟ้องชู้ได้กี่บาท
ควรเริ่มอย่างไร
จดวันที่รู้เรื่องครั้งแรกไว้ให้แน่นอน แล้วรวบรวมหลักฐาน ข้อมูลที่อยู่ในต่างประเทศ และข้อมูลทรัพย์สินหรือรายได้ของชู้ในไทยเท่าที่หาได้โดยชอบ
จากนั้นปรึกษาทนายความด้านครอบครัวที่มีประสบการณ์คดีที่มีคู่ความอยู่ต่างประเทศ เพื่อประเมินเขตอำนาจศาล ระยะเวลา และโอกาสบังคับคดีก่อนตัดสินใจลงทุนในคดี
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ