หย่าภรรยาชาวจีนที่กลับจีนแล้ว จดทะเบียนหย่าต่างสำนักทะเบียนผ่านสถานทูตไทยในปักกิ่งได้ไหม

สามีไทยหลายคนจดทะเบียนสมรสกับภรรยาชาวจีนที่อำเภอในไทย ต่อมาภรรยากลับไปอยู่จีนและทั้งคู่ตัดสินใจแยกทาง คำถามที่ตามมาคือ จะหย่ากันโดยไม่ต้องอยู่ที่เดียวกันได้ไหม ภรรยาต้องไปที่ไหน ใช้เอกสารอะไร และถ้าภรรยาไม่ยอมหย่าหรือติดต่อไม่ได้ ฝ่ายสามีจะทำอะไรได้บ้าง บทความนี้ตอบเฉพาะส่วนที่เป็นเรื่องของจีน

หลักทั่วไปของการฟ้องหย่าภรรยาต่างชาติที่กลับประเทศไปแล้ว อ่านได้ที่ ฟ้องหย่าภรรยาชาวต่างชาติ ภรรยากลับประเทศไปแล้ว ทำอย่างไร และถ้าต้องการเทียบทุกเส้นทางการหย่ากับคู่สมรสชาวจีน เริ่มจาก คู่มือหย่ากับคนจีนในไทย

การหย่าต่างสำนักทะเบียน คืออะไร

การหย่าต่างสำนักทะเบียน คือการจดทะเบียนหย่าโดยความยินยอม ซึ่งคู่สมรสแต่ละฝ่ายยื่นคำร้องและลงนามคนละสำนักทะเบียน และการหย่าสมบูรณ์เมื่อดำเนินการครบทั้งสองแห่ง วิธีนี้ยังเป็นการหย่าโดยความยินยอม จึงต้องให้ทั้งสองฝ่ายร้องขอ ไม่ใช่ทางที่ฝ่ายเดียวทำได้

พื้นฐานอยู่ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) มาตรา 1514 ที่ให้การหย่าโดยความยินยอมต้องทำเป็นหนังสือและมีพยานลงลายมือชื่ออย่างน้อยสองคน และมาตรา 1515 ที่ให้การหย่าโดยความยินยอมของคู่ที่จดทะเบียนสมรสตามประมวลกฎหมายนี้สมบูรณ์ต่อเมื่อจดทะเบียนการหย่าแล้ว การหย่ามีผลตั้งแต่เวลาจดทะเบียนตามมาตรา 1531 วิธีหย่าต่างสำนักทะเบียนระหว่างสองจังหวัดในไทยอธิบายไว้ที่ จดทะเบียนหย่าคนละที่ได้ไหม ส่วนกรณีภรรยาอยู่จีน ฝั่งภรรยาจะทำที่สถานทูตไทย

หย่าภรรยาชาวจีนผ่านสถานทูตไทยในปักกิ่ง ทำได้อย่างไร

ทำได้ ถ้าทั้งสองตกลงหย่ากันและจดทะเบียนสมรสตามกฎหมายไทยไว้ สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงปักกิ่ง รับคำร้องเรื่องการหย่าตามกฎหมายไทยสามกรณี คือ หย่าโดยความยินยอมโดยทั้งสองมายื่นพร้อมกัน หย่าต่างสำนักทะเบียนเมื่อฝ่ายหนึ่งอยู่จีนและอีกฝ่ายอยู่ไทยหรือประเทศอื่น และการบันทึกการหย่าตามคำพิพากษาของศาล

หน้าเว็บของสถานทูตระบุว่าการหย่าทุกกรณี คู่หย่าต้องมายื่นคำร้องด้วยตนเองพร้อมพยานสองคน ถ้าภรรยาอยู่ไกลจากปักกิ่ง ควรสอบถามก่อนว่าสถานกงสุลใหญ่ไทยที่ดูแลพื้นที่ของเธอรับเรื่องนี้หรือไม่

เอกสารฝั่งภรรยาชาวจีนที่สถานทูต

  • หนังสือเดินทาง
  • ทะเบียนครอบครัวจีน (户口簿) ที่ผ่านการรับรองจากกระทรวงการต่างประเทศจีนมาไม่เกิน 3 เดือน
  • ใบสำคัญการสมรสที่ออกในไทย และสำเนาทะเบียนสมรส
  • รูปถ่าย
  • พยานสองคน

สถานทูตอาจขอเอกสารเพิ่มเติมได้ รายการนี้เป็นของคู่ที่จดทะเบียนสมรสตามกฎหมายไทย ก่อนเดินทางไปยื่นควรตรวจหน้าเว็บของสถานทูตอีกครั้ง เพราะรายละเอียดอาจเปลี่ยน

เอกสารฝั่งสามีไทยที่อำเภอหรือเขต

ตามคู่มือของกรมการปกครอง เอกสารหลักสำหรับจดทะเบียนหย่ากับคนต่างด้าว ได้แก่ บัตรประจำตัวประชาชน หนังสือสัญญาหย่า หลักฐานการจดทะเบียนสมรส และพยานสองคน เอกสารภาษาต่างประเทศต้องผ่านการรับรองการแปล สำนักทะเบียนอาจขอเอกสารเพิ่มหรือแนะนำเรื่องล่าม จึงควรติดต่อสอบถามสำนักทะเบียนที่จะไปยื่นก่อน

ขั้นตอนโดยสรุป

  1. ตกลงเรื่องหย่าให้ครบ ทำสัญญาหย่าเป็นหนังสือ ระบุเรื่องลูก ค่าเลี้ยงดู และทรัพย์สินให้ชัด
  2. ภรรยาเตรียมเอกสารฝั่งจีน โดยเฉพาะทะเบียนครอบครัวที่ต้องรับรองจากกระทรวงการต่างประเทศจีนและยังไม่เกิน 3 เดือน
  3. สอบถามทั้งสองแห่งก่อน ทั้งสถานทูตไทยและสำนักทะเบียนฝั่งไทย ว่าจะเริ่มยื่นที่ใด และเรื่องจะส่งต่อกันอย่างไร
  4. แต่ละฝ่ายยื่นด้วยตนเองพร้อมพยานสองคน ภรรยาที่สถานทูต สามีที่สำนักทะเบียนในไทย
  5. เก็บเอกสารการหย่าทุกฉบับ เมื่อดำเนินการครบทั้งสองแห่ง การหย่าสมบูรณ์ตามกฎหมายไทย

หย่าที่สถานทูตจีนในกรุงเทพฯ หรือสำนักทะเบียนจีนแทนได้ไหม

ไม่ได้ทั้งสองทาง สำหรับคู่ที่จดทะเบียนสมรสที่อำเภอไทย สถานทูตจีนประจำประเทศไทยรับจดทะเบียนหย่าเฉพาะคู่ที่จดทะเบียนสมรสที่สถานทูตนั้น ซึ่งต้องเป็นพลเมืองจีนทั้งสองฝ่าย คู่ไทย–จีนจึงจดหย่าที่สถานทูตจีนในไทยไม่ได้

ส่วนในจีน ระเบียบการจดทะเบียนสมรสของจีนกำหนดว่าสำนักทะเบียนจะไม่รับคำขอหย่า ถ้าการจดทะเบียนสมรสไม่ได้ทำในจีนแผ่นดินใหญ่ คู่ที่จดทะเบียนสมรสในไทยเท่านั้น หากจะหย่าในจีนต้องไปที่ศาลประชาชนของจีน ไม่ใช่สำนักทะเบียน ทางที่ง่ายที่สุดสำหรับคู่ที่ตกลงกันได้จึงมักเป็นการจดทะเบียนหย่าตามกฎหมายไทย

หย่าตามกฎหมายไทยแล้ว มีผลในจีนไหม

มีผลตามกฎหมายไทย ส่วนจีนจะยอมรับหรือไม่ เป็นเรื่องกฎหมายจีน และไม่เกิดขึ้นเองโดยอัตโนมัติ กระบวนการรับรองของศาลจีนที่มีกฎชัดเจนออกแบบไว้สำหรับคำพิพากษาหรือบันทึกไกล่เกลี่ยของศาล ถ้าหย่าโดยจดทะเบียน ไม่ว่าที่อำเภอหรือที่สถานทูตไทย ฝ่ายที่ต้องใช้สถานะในจีนควรปรึกษาทนายจีนก่อนว่าจะดำเนินการอย่างไร

ตัวอย่างเช่น สถานทูตจีนในไทยกำหนดให้คนจีนที่หย่าในต่างประเทศแล้วจะจดทะเบียนสมรสใหม่ที่สถานทูต ต้องแสดงคำสั่งของศาลในจีนประกอบด้วย ถ้ารู้ล่วงหน้าว่าภรรยาหรือตัวคุณต้องใช้ผลการหย่าในจีน เช่น ภรรยาจะสมรสใหม่ที่จีน หรือมีทรัพย์ร่วมกันที่จีน ควรปรึกษาทนายก่อนเลือกวิธีหย่า รายละเอียดอยู่ที่ หย่าในไทยแล้วมีผลที่จีนไหม

ถ้าภรรยาไม่ยอมหย่าหรือติดต่อไม่ได้ ทำอย่างไร

ทางที่เหลือคือฟ้องหย่าที่ศาลไทย ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ป.วิ.พ.) มาตรา 4 ตรี เปิดให้โจทก์ที่มีสัญชาติไทยหรือมีภูมิลำเนาในไทยฟ้องคดีต่อศาลไทยได้ แม้จำเลยไม่มีภูมิลำเนาในไทยและมูลคดีไม่ได้เกิดในไทย คดีหย่ายื่นต่อศาลเยาวชนและครอบครัวที่มีเขตอำนาจ ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 มาตรา 27 ศาลไทยจะพิพากษาให้หย่าเมื่อกฎหมายสัญชาติของทั้งสองฝ่ายยอมให้หย่าได้ ซึ่งกฎหมายจีนก็มีการหย่าโดยคำพิพากษา และทนายต้องเตรียมแสดงเรื่องนี้ต่อศาล ส่วนเหตุหย่าใช้กฎหมายไทย

เหตุฟ้องหย่าตาม ป.พ.พ. มาตรา 1516 ที่มักใช้เมื่อภรรยากลับไปอยู่จีน ได้แก่ จงใจละทิ้งร้างไปเกินหนึ่งปี สมัครใจแยกกันอยู่เพราะอยู่ร่วมกันฉันคู่สมรสโดยปกติสุขไม่ได้ตลอดมาเกินสามปี และไปจากภูมิลำเนาเกินสามปีโดยไม่มีใครทราบเป็นตาย ระวังอย่าสับสนกับกฎหมายจีนที่มีหลักแยกกันอยู่ครบสองปี ซึ่งเป็นเหตุสำหรับศาลจีน ไม่ใช่ศาลไทย

ส่งหมายศาลไทยไปจีน ต้องรู้อะไร

เมื่อภรรยาอยู่จีน โจทก์ต้องยื่นคำร้องขอส่งหมายไปต่างประเทศภายในเจ็ดวันนับแต่ยื่นฟ้อง พร้อมคำแปลตามที่กฎหมายและศาลกำหนด และวางค่าใช้จ่าย ถ้าเพิกเฉยไม่ทำ กฎหมายให้ถือว่าโจทก์ทิ้งฟ้อง ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 83 จัตวา การส่งไปต่างประเทศมีผลเมื่อพ้นหกสิบวันนับแต่ส่ง ตามมาตรา 83 เบญจ ซึ่งไม่ใช่กำหนดยื่นคำให้การ

การส่งหมายไปจีนมีวิธีได้หลายทาง และไทยกับจีนมีความตกลงความช่วยเหลือทางศาลในคดีแพ่งและพาณิชย์ตั้งแต่ปี 2537 ทนายควรเลือกวิธีที่ศาลไทยยอมรับ และที่จะไม่เป็นปัญหาหากต่อไปต้องให้ศาลจีนรับรองคำพิพากษา เพราะจีนไม่รับรองคำพิพากษาที่จำเลยขาดนัดโดยไม่ได้รับหมายเรียกโดยชอบ ถ้าไม่รู้ที่อยู่ของภรรยาเลย ศาลไทยอาจอนุญาตให้ปิดประกาศแทน แต่ถ้าต้องใช้คำพิพากษาในจีนภายหลัง การส่งหมายโดยประกาศอาจเป็นประเด็น รายละเอียดอ่านต่อที่ คู่สมรสชาวจีนกลับประเทศ ฟ้องหย่าและส่งหมายไปจีน

ตัวอย่างสมมติ: นายเอกับนางบี

ตัวอย่างนี้เป็นเรื่องสมมติ นายเอเป็นคนไทย จดทะเบียนสมรสที่อำเภอกับนางบีซึ่งเป็นชาวจีน ต่อมานางบีกลับไปอยู่กับครอบครัวที่จีน ทั้งคู่ตกลงหย่ากันด้วยดีและไม่มีลูก นางบีเตรียมหนังสือเดินทาง ทะเบียนครอบครัวจีนที่รับรองจากกระทรวงการต่างประเทศจีนแล้ว ใบสำคัญการสมรส และรูปถ่าย แล้วไปยื่นที่สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงปักกิ่งพร้อมพยานสองคน ส่วนนายเอยื่นที่สำนักทะเบียนในไทยพร้อมพยานสองคน เมื่อดำเนินการครบทั้งสองแห่ง การหย่าสมบูรณ์ตามกฎหมายไทย

หนึ่งปีต่อมา นางบีต้องการจดทะเบียนสมรสใหม่ที่จีน เธอควรปรึกษาทนายจีนว่าจะใช้ผลการหย่าที่ทำในไทยอย่างไร ในอีกทางหนึ่ง ถ้านางบีไม่ยอมหย่าตั้งแต่แรก นายเอต้องฟ้องหย่าที่ศาลไทย และวางแผนการส่งหมายไปจีนตั้งแต่วันยื่นฟ้อง

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • ไปขอจดหย่าที่สถานทูตจีนในกรุงเทพฯ สถานทูตจีนรับเฉพาะคู่ที่จดทะเบียนสมรสที่สถานทูตนั้น
  • คิดว่าสำนักทะเบียนจีนจดหย่าให้ได้ ถ้าสมรสจดที่ไทย สำนักทะเบียนจีนไม่รับคำขอหย่า
  • ทะเบียนครอบครัวจีนไม่ได้รับรอง หรือรับรองนานเกิน 3 เดือน ทำให้ต้องเริ่มเตรียมเอกสารใหม่
  • ไม่ได้เตรียมพยานสองคน ทั้งฝั่งสถานทูตและฝั่งอำเภอ
  • นับแยกกันอยู่สองปีแล้วฟ้องศาลไทย เกณฑ์สองปีเป็นของกฎหมายจีน ศาลไทยใช้เหตุตามมาตรา 1516
  • เข้าใจว่าหย่าในไทยแล้วจีนรับรู้เอง ฝ่ายที่ต้องใช้สถานะในจีนต้องดำเนินการเพิ่ม

เมื่อไรควรให้ทนายช่วย

  • เมื่อต้องเลือกว่าจะจดทะเบียนหย่าต่างสำนักทะเบียนหรือฟ้องหย่า โดยคำนึงถึงผลที่ต้องใช้ในจีน
  • เมื่อต้องร่างสัญญาหย่าที่ครอบคลุมลูก ค่าเลี้ยงดู และทรัพย์สินทั้งสองประเทศ
  • เมื่อภรรยาไม่ยอมหย่าหรือติดต่อไม่ได้ และต้องเลือกเหตุฟ้องพร้อมพยานหลักฐาน
  • เมื่อต้องยื่นคำร้องส่งหมายไปจีนให้ทันกำหนด และวางแผนให้คำพิพากษาใช้ในจีนได้ภายหลัง
  • เมื่อต้องประสานทนายในจีนเรื่องการใช้ผลการหย่าในจีน

การหย่ากับภรรยาชาวจีนที่กลับจีนไปแล้วไม่จำเป็นต้องให้ทั้งคู่กลับมาเจอกัน แต่ต้องเลือกช่องทางและเตรียมเอกสารให้ถูกตั้งแต่ครั้งแรก หากต้องการให้ช่วยประเมินว่ากรณีของคุณควรใช้ทางใด ติดต่อสำนักงาน ได้

คำถามที่พบบ่อย

ภรรยาชาวจีนอยู่จีน จดทะเบียนหย่าโดยไม่ต้องกลับไทยได้ไหม

ได้ ถ้าทั้งสองตกลงหย่ากันและจดทะเบียนสมรสตามกฎหมายไทยไว้ ใช้วิธีหย่าต่างสำนักทะเบียน ภรรยายื่นคำร้องด้วยตนเองที่สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงปักกิ่งพร้อมพยานสองคน ส่วนสามียื่นที่สำนักทะเบียนในไทย ถ้าภรรยาอยู่ไกลจากปักกิ่ง ควรสอบถามสถานกงสุลใหญ่ไทยที่ดูแลพื้นที่ก่อน

ภรรยาจีนต้องใช้เอกสารอะไรที่สถานทูตไทยในปักกิ่ง

เอกสารหลักคือหนังสือเดินทาง ทะเบียนครอบครัวจีนที่รับรองจากกระทรวงการต่างประเทศจีนมาไม่เกิน 3 เดือน ใบสำคัญการสมรสที่ออกในไทยพร้อมสำเนาทะเบียนสมรส และรูปถ่าย พร้อมพยานสองคน สถานทูตอาจขอเอกสารเพิ่ม จึงควรตรวจหน้าเว็บสถานทูตก่อนไป

คู่ไทย–จีนไปจดหย่าที่สถานทูตจีนในกรุงเทพฯ ได้ไหม

ไม่ได้ สถานทูตจีนประจำประเทศไทยรับจดทะเบียนหย่าเฉพาะคู่ที่จดทะเบียนสมรสที่สถานทูตนั้น ซึ่งต้องเป็นพลเมืองจีนทั้งสองฝ่าย คู่ที่จดทะเบียนสมรสที่อำเภอไทยต้องหย่าตามกฎหมายไทย หรือฟ้องที่ศาล

ภรรยาไม่ยอมเซ็นหย่า ฟ้องหย่าที่ศาลไทยได้ไหม

ได้ สามีที่เป็นคนไทยฟ้องหย่าต่อศาลเยาวชนและครอบครัวที่มีเขตอำนาจได้ แม้ภรรยาอยู่จีน โดยต้องมีเหตุหย่าตาม ป.พ.พ. มาตรา 1516 และต้องยื่นคำร้องขอส่งหมายไปต่างประเทศภายในเจ็ดวันนับแต่ยื่นฟ้อง

หย่าในไทยแล้ว ภรรยาจดทะเบียนสมรสใหม่ที่จีนได้ทันทีไหม

ไม่ควรสันนิษฐานว่าได้ทันที การหย่ามีผลตามกฎหมายไทย แต่จีนจะยอมรับหรือไม่เป็นเรื่องกฎหมายจีน ตัวอย่างเช่น สถานทูตจีนในไทยกำหนดให้คนจีนที่หย่าในต่างประเทศแสดงคำสั่งของศาลในจีนด้วย ภรรยาควรปรึกษาทนายจีนก่อน

มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?

ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ