สามีจีนกลับประเทศไม่ติดต่อ ฟ้องหย่าที่ศาลไทยได้ไหม? ส่งหมายไปจีนและเหตุฟ้องหย่า

สามีชาวจีนบอกว่าจะกลับไปเยี่ยมครอบครัวที่จีนสักพัก แล้วไม่กลับมาอีก ข้อความไม่ตอบ โทรไม่รับ ส่วนคุณยังอยู่ในไทย บางคนมีลูกด้วยกัน และไม่รู้ว่าสถานะการสมรสนี้จะค้างอยู่อย่างนี้ไปอีกนานเท่าไร เมื่อสามีจีนกลับประเทศแล้วติดต่อไม่ได้ คำถามที่ตามมาคือฟ้องหย่าที่ศาลไทยได้หรือไม่ ใช้เหตุอะไร และศาลไทยจะส่งหมายไปถึงสามีที่จีนได้อย่างไร บทความนี้ตอบทีละข้อ

หลักทั่วไปของการส่งหมายไปต่างประเทศอ่านได้ที่ ฟ้องหย่า อีกฝ่ายอยู่ต่างประเทศ ส่งหมายศาลอย่างไร บทความนี้เน้นจุดที่เฉพาะกับจีน ส่วนภาพรวมทุกทางเลือกของการหย่ากับคนจีน ดูได้ที่ คู่มือหย่ากับคนจีนในไทย

สามีจีนกลับประเทศไปแล้ว ฟ้องหย่าที่ศาลไทยได้ไหม

ได้ ถ้าคุณมีสัญชาติไทยหรือมีภูมิลำเนาในไทย และมีเหตุหย่าตามกฎหมายไทย การฟ้องหย่า คือการขอให้ศาลพิพากษาให้การสมรสสิ้นสุด ใช้เมื่ออีกฝ่ายไม่ยอมหรือไม่อาจมาจดทะเบียนหย่าโดยความยินยอม ซึ่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) มาตรา 1514 รับรองไว้เป็นหนึ่งในสองวิธีหย่า ส่วนประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ป.วิ.พ.) มาตรา 4 ตรี เปิดให้โจทก์ที่มีสัญชาติไทยหรือมีภูมิลำเนาในไทยฟ้องคดีต่อศาลไทยได้ แม้จำเลยไม่มีภูมิลำเนาในไทยและมูลคดีไม่ได้เกิดในไทย คดีหย่าพิจารณาโดยศาลเยาวชนและครอบครัวที่มีเขตอำนาจ ซึ่งทนายจะเป็นผู้เลือกให้ถูกต้อง

คดีหย่าระหว่างคนไทยกับชาวจีนในศาลไทยมีเงื่อนไขเพิ่มหนึ่งข้อ พระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 มาตรา 27 วางหลักว่าศาลไทยจะไม่พิพากษาให้หย่า เว้นแต่กฎหมายสัญชาติของคู่สมรสทั้งสองฝ่ายยอมให้หย่าได้ กฎหมายจีนมีการหย่าโดยคำพิพากษาของศาลอยู่แล้ว (ประมวลกฎหมายแพ่งของจีน มาตรา 1079) ทนายจะวางแนวนำสืบประเด็นนี้ และถ้าไม่ได้พิสูจน์กฎหมายต่างประเทศให้ศาลพอใจ มาตรา 8 ของกฎหมายเดียวกันให้ศาลใช้กฎหมายไทย ส่วนเหตุหย่านั้นใช้กฎหมายของถิ่นที่ฟ้อง คือเหตุตาม ป.พ.พ. มาตรา 1516

เหตุฟ้องหย่าอะไรใช้ได้ เมื่อสามีหายไปที่จีน

การที่สามีไม่ติดต่อมาอย่างเดียวยังไม่ใช่เหตุหย่าในตัวเอง ต้องเข้าเหตุใดเหตุหนึ่งตาม ป.พ.พ. มาตรา 1516 เหตุที่มักเกี่ยวข้องกับกรณีสามีกลับประเทศแล้วหายไป สรุปได้ตามตารางนี้

เหตุหย่ามาตรา 1516กำหนดเวลาที่ต้องรู้
จงใจละทิ้งร้างอีกฝ่ายไปเกินหนึ่งปี(4)ระยะเวลาทิ้งร้างต้องเกินหนึ่งปี เหตุนี้ไม่อยู่ในบทอายุความหนึ่งปีของมาตรา 1529
สมัครใจแยกกันอยู่เพราะอยู่ร่วมกันฉันคู่สมรสโดยปกติสุขไม่ได้ ตลอดมาเกินสามปี(4/2)แยกกันอยู่ต้องเกินสามปี ไม่อยู่ในมาตรา 1529
ไปจากภูมิลำเนาเกินสามปีโดยไม่มีใครทราบว่าเป็นตายร้ายดีอย่างไร(5)ต้องเกินสามปี ไม่อยู่ในมาตรา 1529
ไม่อุปการะเลี้ยงดูอีกฝ่ายตามสมควร ถึงขนาดที่อีกฝ่ายเดือดร้อนเกินควร(6)สิทธิฟ้องโดยเหตุนี้ระงับเมื่อพ้นหนึ่งปีนับแต่รู้หรือควรรู้ข้อเท็จจริง (มาตรา 1529) ถ้าสามียังไม่ส่งเสียต่อเนื่องมาถึงปัจจุบัน ควรให้ทนายดูการนับเวลาจากข้อเท็จจริง

เหตุทิ้งร้างต้องแสดงให้ศาลเห็นว่าอีกฝ่ายตั้งใจจากไปและไม่กลับมาใช้ชีวิตคู่ ถ้าสามียังติดต่อและส่งเสียตามปกติ แม้จะอยู่คนละประเทศ การอ้างว่าทิ้งร้างอาจพิสูจน์ได้ยาก ทนายจะช่วยเลือกเหตุที่ตรงกับข้อเท็จจริงที่สุด หลายคดีอ้างได้มากกว่าหนึ่งเหตุ รายละเอียดเรื่องการพิสูจน์อ่านต่อได้ที่ ฟ้องหย่ากรณีทิ้งร้างเกิน 1 ปี ต้องพิสูจน์อะไรบ้าง

แยกกันอยู่ครบสองปี ฟ้องหย่าที่ศาลไทยได้หรือไม่

ไม่ได้ด้วยเหตุนั้นโดยตรง เกณฑ์ "แยกกันอยู่เพราะความรู้สึกไม่ลงรอยครบสองปี" เป็นของกฎหมายจีน (ประมวลกฎหมายแพ่งของจีน มาตรา 1079) ซึ่งใช้เมื่อคดีอยู่ที่ศาลจีน ศาลไทยใช้ ป.พ.พ. มาตรา 1516 ที่กำหนดการแยกกันอยู่ไว้ที่เกินสามปี หรือถ้าเข้าเหตุทิ้งร้าง คือเกินหนึ่งปี การสับสนสองระบบนี้ทำให้บางคนรอนานเกินจำเป็น หรือฟ้องเร็วเกินไปโดยเหตุยังไม่ครบ

ศาลไทยส่งหมายไปถึงสามีที่จีนอย่างไร

เมื่อจำเลยอยู่ต่างประเทศ ป.วิ.พ. มาตรา 83 จัตวา กำหนดให้โจทก์ยื่นคำร้องขอให้ส่งหมายไปต่างประเทศภายในเจ็ดวันนับแต่วันยื่นฟ้อง พร้อมคำแปลและคำรับรองคำแปล และวางค่าใช้จ่าย ถ้าไม่ทำ กฎหมายให้ถือว่าโจทก์ทิ้งฟ้อง ภาษาของคำแปลสำหรับการส่งไปจีนเป็นเรื่องที่ทนายควรตรวจกับศาลก่อนยื่น ส่วนมาตรา 83 สัตต ให้ศาลส่งทางไปรษณีย์ด่วนพิเศษระหว่างประเทศ ผู้ให้บริการรับส่งพัสดุ หรือผ่านสำนักงานศาลยุติธรรมและกระทรวงการต่างประเทศ ถ้าไม่มีข้อตกลงระหว่างประเทศกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น

สำหรับจีน มีสามเรื่องที่ทำให้ต้องเลือกวิธีอย่างระวัง

  • มีความตกลงระหว่างสองประเทศ ไทยกับจีนมีความตกลงความช่วยเหลือทางศาลในคดีแพ่งและพาณิชย์ตั้งแต่ปี 2537 และความตกลงนี้มีกลไกเรื่องการส่งเอกสารทางศาล
  • ไม่ใช้อนุสัญญาเฮกว่าด้วยการส่งเอกสาร จีนเป็นภาคีอนุสัญญากรุงเฮกว่าด้วยการส่งเอกสารทางศาล ค.ศ. 1965 แต่ไทยไม่ได้เป็นภาคี ช่องทางนี้จึงใช้ระหว่างสองประเทศไม่ได้
  • กฎหมายจีนคุมการส่งเอกสารในจีน ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งของจีน มาตรา 294 ห้ามหน่วยงานหรือบุคคลต่างประเทศส่งเอกสารทางคดีในจีนโดยไม่ได้รับอนุญาตจากหน่วยงานจีน

การส่งหมายไปจีนจึงมีวิธีได้หลายทาง ทนายควรเลือกวิธีที่ศาลไทยยอมรับ และที่จะไม่เป็นปัญหาหากต่อไปต้องให้ศาลจีนรับรองคำพิพากษา เพราะตามกฎของศาลประชาชนสูงสุดจีน ศาลจีนไม่รับรองคำพิพากษาหย่าต่างประเทศที่ทำขึ้นขณะจำเลยขาดนัดโดยไม่ได้รับหมายเรียกโดยชอบ อย่าคิดว่าการส่งรูปคำฟ้องให้สามีทางแอปแชต หรือฝากคนรู้จักนำเอกสารไปให้ จะใช้แทนการส่งหมายของศาลได้

ส่งหมายไปจีนแล้ว มีผลเมื่อไร

ป.วิ.พ. มาตรา 83 เบญจ กำหนดให้การส่งหมายไปต่างประเทศมีผลเมื่อพ้นหกสิบวันนับแต่วันที่ส่ง หกสิบวันนี้คือเวลาที่การส่งเริ่มมีผล ไม่ใช่กำหนดที่สามีต้องยื่นคำให้การ ระยะเวลาทั้งคดีขึ้นกับว่าการส่งไปจีนสำเร็จเมื่อไร และขั้นตอนในศาล จึงไม่มีตัวเลขที่บอกล่วงหน้าได้

ไม่รู้ที่อยู่ของสามีที่จีน ยังฟ้องได้หรือไม่

ยังฟ้องได้ ถ้าส่งหมายไม่ได้หรือไม่ทราบผล ป.วิ.พ. มาตรา 83 อัฏฐ ให้ศาลสั่งให้ปิดประกาศที่ศาล และอาจสั่งให้ลงหนังสือพิมพ์ด้วย การส่งโดยวิธีนี้มีผลเมื่อพ้นหกสิบวัน แต่ถ้าวันหนึ่งคุณต้องใช้คำพิพากษาไทยในจีน เช่น เพื่อจัดการทรัพย์สินหรือให้ทะเบียนจีนรับรู้การหย่า การส่งหมายโดยประกาศอาจกลายเป็นประเด็นในขั้นที่ศาลจีนพิจารณารับรองคำพิพากษา ควรปรึกษาทนายก่อนเลือกทางนี้

ก่อนยื่นฟ้อง ให้รวบรวมข้อมูลที่คุณมีอยู่แล้วโดยชอบ ซึ่งช่วยให้ศาลส่งหมายได้จริง

  • ชื่อภาษาจีนเต็ม ชื่อตามหนังสือเดินทาง และเลขหนังสือเดินทางของสามี
  • ที่อยู่ล่าสุดในจีนที่เคยรู้ ที่อยู่บนเอกสารการสมรส และเมืองหรือมณฑลบ้านเกิด
  • สำเนาทะเบียนสมรส ใบสำคัญการสมรส และเอกสารที่ใช้ตอนจดทะเบียนสมรส
  • หลักฐานการติดต่อครั้งสุดท้าย เช่น ข้อความ การโอนเงิน หรือหลักฐานวันที่สามีเดินทางออกจากไทย

อย่าพยายามเข้าบัญชีโซเชียลหรืออีเมลของสามีเพื่อหาที่อยู่ เพราะอาจผิดกฎหมายและทำให้คดีเสียหาย

ฟ้องหย่าแล้ว ขออะไรจากศาลไทยได้อีกบ้าง

  • อำนาจปกครองบุตร ศาลชี้ขาดตาม ป.พ.พ. มาตรา 1520 โดยคำนึงถึงความผาสุกและประโยชน์ของบุตรเป็นสำคัญ
  • ค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตร ศาลกำหนดได้ตามมาตรา 1522 แต่การบังคับเอาจากพ่อที่อยู่จีนเป็นอีกเรื่อง ไม่มีสนธิสัญญาที่ทำให้คำพิพากษาค่าเลี้ยงดูของศาลไทยบังคับในจีนได้ทันที ต้องยื่นขอศาลจีนรับรองตามหลักกฎหมายจีน ซึ่งทำได้ยากและไม่แน่นอน อ่านต่อที่ หย่าสามีจีน ลูกอยู่กับใคร
  • ค่าเลี้ยงชีพ ถ้าต้องการเรียกสำหรับตัวเองตามมาตรา 1526 ต้องเรียกไว้ในคดีหย่านี้
  • คำสั่งชั่วคราว ระหว่างคดี ศาลสั่งเรื่องสินสมรส ที่พักอาศัย และการเลี้ยงดูบุตรเป็นการชั่วคราวได้ตามมาตรา 1530

หลังศาลไทยพิพากษาให้หย่า ต้องทำอะไรต่อ

การหย่าโดยคำพิพากษามีผลเมื่อคำพิพากษาถึงที่สุดตาม ป.พ.พ. มาตรา 1531 แต่จะอ้างต่อบุคคลภายนอกผู้สุจริตไม่ได้จนกว่าจะจดทะเบียน คุณจึงควรนำสำเนาคำพิพากษาและหนังสือรับรองคดีถึงที่สุดไปยื่นที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือเขต ซึ่งฝ่ายเดียวยื่นได้ ส่วนการให้จีนรับรู้การหย่าเป็นอีกขั้นหนึ่ง ต้องยื่นคำร้องต่อศาลประชาชนชั้นกลางของจีน อ่านขั้นตอนได้ที่ หย่าในไทยแล้วมีผลที่จีนไหม

ตัวอย่างสมมติ: นางบีกับสามีที่กลับไปจีน

ตัวอย่างนี้เป็นเรื่องสมมติ นางบีจดทะเบียนสมรสกับนายหลี่ (ชื่อสมมติ) ที่อำเภอในไทย มีลูกด้วยกันหนึ่งคน นายหลี่กลับไปจีนโดยบอกว่าจะไปดูแลพ่อแม่ หลังจากนั้นค่อย ๆ หยุดตอบข้อความและไม่ส่งเงินมาอีกเลย จนผ่านไปเกินหนึ่งปี นางบีรู้เพียงชื่อเมืองบ้านเกิดและที่อยู่เก่าที่เคยส่งของไป

ทนายของนางบีพิจารณาเหตุทิ้งร้างเกินหนึ่งปีตามมาตรา 1516 (4) ขอให้ศาลกำหนดอำนาจปกครองบุตรและค่าเลี้ยงดู ยื่นคำร้องขอส่งหมายไปต่างประเทศภายในเจ็ดวันนับแต่วันยื่นฟ้อง และเลือกวิธีส่งที่คำนึงถึงความตกลงไทยกับจีน เพราะนางบีอาจต้องใช้คำพิพากษาในจีนภายหลัง ไม่มีขั้นตอนใดรับประกันผลได้ แต่การเตรียมให้ถูกตั้งแต่ต้นลดความเสี่ยงที่คดีจะสะดุดภายหลัง

ทนายช่วยอะไรได้บ้างในคดีนี้

  • ประเมินเหตุหย่าที่ตรงกับข้อเท็จจริง และวางแนวพยานหลักฐานตั้งแต่วันที่สามีจากไป
  • เลือกศาลที่มีเขตอำนาจ และวางแนวนำสืบเรื่องกฎหมายจีนตามที่กฎหมายขัดกันกำหนด
  • ยื่นคำร้องขอส่งหมายไปต่างประเทศให้ทันกำหนด และเลือกวิธีส่งที่คิดถึงการใช้คำพิพากษาในจีนในอนาคต
  • ขอคำสั่งชั่วคราวเรื่องลูกและทรัพย์สินระหว่างคดี
  • ดำเนินการต่อหลังคำพิพากษา เช่น จดทะเบียนการหย่า และประสานทนายจีนถ้าต้องให้ศาลจีนรับรอง

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเมื่อสามีจีนหายไป

  • รอเฉย ๆ เพราะคิดว่าเวลาผ่านไปจะหย่ากันเอง การสมรสไม่สิ้นสุดเองไม่ว่าจะแยกกันนานแค่ไหน ต้องจดทะเบียนหย่าหรือมีคำพิพากษา
  • นับเวลาแบบกฎหมายจีน แล้วฟ้องโดยเหตุตามกฎหมายไทยยังไม่ครบ
  • พลาดกำหนดเจ็ดวัน สำหรับคำร้องขอส่งหมายไปต่างประเทศ จนเสี่ยงถูกถือว่าทิ้งฟ้อง
  • ไม่ได้เรียกค่าเลี้ยงชีพไว้ในคดีหย่า ทั้งที่ต้องเรียกในคดีนี้

ถ้าสามีจีนกลับประเทศและหายไป การเริ่มเร็วด้วยเหตุหย่าที่ถูกต้องและวิธีส่งหมายที่ใช้ได้จริง คือสิ่งที่ช่วยให้คุณก้าวต่อได้ หากต้องการให้ช่วยประเมินเหตุหย่า เอกสาร และวิธีส่งหมายไปจีน ติดต่อสำนักงาน ได้

คำถามที่พบบ่อย

สามีจีนไม่มาศาลไทย ศาลจะพิพากษาให้หย่าได้ไหม

อาจได้ ถ้าการส่งหมายถูกต้องตามกฎหมายและคุณพิสูจน์เหตุหย่าได้ ศาลจะพิจารณาจากพยานหลักฐานที่ฝ่ายคุณนำเสนอ แต่ไม่มีอะไรรับประกันผล และถ้าต้องใช้คำพิพากษาในจีนภายหลัง วิธีส่งหมายจะมีผลต่อการรับรองที่จีนด้วย

สามีหายไปนานเท่าไรจึงฟ้องหย่าได้

ขึ้นกับเหตุที่ใช้ ถ้าเป็นการจงใจละทิ้งร้าง ต้องเกินหนึ่งปี ถ้าเป็นการสมัครใจแยกกันอยู่เพราะอยู่ร่วมกันโดยปกติสุขไม่ได้ ต้องเกินสามปี และถ้าไปจากภูมิลำเนาโดยไม่มีใครทราบว่าเป็นตายอย่างไร ต้องเกินสามปี ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1516

จดทะเบียนสมรสที่จีน ฟ้องหย่าที่ศาลไทยได้ไหม

ได้ ถ้าเข้าเงื่อนไขเขตอำนาจของศาลไทย เช่น คุณมีสัญชาติไทยหรือมีภูมิลำเนาในไทย และมีเหตุหย่าตาม ป.พ.พ. มาตรา 1516 แต่ต้องเตรียมเอกสารสมรสจีนที่ผ่านการรับรองและแปล รายละเอียดอยู่ใน จดทะเบียนสมรสที่จีน หย่าในไทยได้ไหม

ส่งคำฟ้องให้สามีทาง WeChat เอง ใช้แทนหมายศาลได้หรือไม่

ไม่ควรถือว่าใช้แทนได้ การส่งหมายในคดีของศาลไทยเป็นขั้นตอนที่ศาลดำเนินการตามวิธีใน ป.วิ.พ. และต้องคำนึงถึงความตกลงระหว่างไทยกับจีน การส่งข้อความเองไม่ใช่การส่งหมายของศาล

ฟ้องหย่าในไทยแล้ว ที่จีนจะถือว่าหย่าแล้วหรือไม่

ไม่อัตโนมัติ ถ้าต้องการให้มีผลในจีน ต้องยื่นคำร้องขอให้ศาลประชาชนชั้นกลางของจีนรับรองคำพิพากษาหย่า ซึ่งศาลจีนจะดูด้วยว่าจำเลยได้รับหมายเรียกโดยชอบหรือไม่

มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?

ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ